HomeUpanishadsYogatattvaVerse 13
Previous Verse
Next Verse

Verse 13

Yogatattva

कामक्रोधभयं चापि मोहलोभमदो रजः । जन्ममृत्युश्च कार्पण्यं शोकस्तन्द्रा क्षुधा तृषा ॥ तृष्णा लज्जा भयं दुःखं विषादो हर्ष एव च । एभिर्दोषैर्विनिर्मुक्तः स जीवः केवलो मतः ॥

काम । क्रोध । भयम् । च । अपि । मोह । लोभ । मदः । रजः । जन्म । मृत्युः । च । कार्पण्यम् । शोकः । तन्द्रा । क्षुधा । तृषा । तृष्णा । लज्जा । भयम् । दुःखम् । विषादः । हर्षः । एव । च । एभिः । दोषैः । विनिर्मुक्तः । सः । जीवः । केवलः । मतः ।

kāmakrodhabhayaṃ cāpi mohalobhamado rajaḥ | janmamṛtyuś ca kārpaṇyaṃ śokas tandrā kṣudhā tṛṣā || tṛṣṇā lajjā bhayaṃ duḥkhaṃ viṣādo harṣa eva ca | ebhir doṣair vinirmuktaḥ sa jīvaḥ kevalo mataḥ ||

Dục vọng, sân hận và cả sợ hãi; mê lầm, tham lam, say đắm và nhiệt não; sinh và tử, cùng sự khốn cùng; buồn sầu, uể oải, đói và khát; ái dục, hổ thẹn, sợ hãi, khổ đau, u uất và cả hỷ lạc nữa—ai đã được giải thoát khỏi các lỗi ấy, thì jīva ấy được gọi là “độc nhất” (kevala), tức thanh tịnh.

Desire, anger, and also fear; delusion, greed, intoxication, and passion; birth and death, and also wretchedness; sorrow, lethargy, hunger, thirst; craving, shame, fear, pain, dejection, and joy as well—freed from these faults, that individual self (jīva) is held to be ‘alone’ (kevala), i.e., pure.

Moksha (liberation through freedom from doṣas; purification of the jīva)Mahavakya: Indirect: prepares the mind (antaḥkaraṇa-śuddhi) for recognition of identity taught by mahāvākyas such as ‘tat tvam asi’ and ‘ahaṃ brahmāsmi’.Krishna YajurvedaChandas: Anuṣṭubh (śloka)