Verse 4
Sarvasara
मन आदिचतुर्दशकरणैः पुष्कलैरादित्याद्यनुगृहीतैः शब्दादीन् विषयान् स्थूलान् यदोपलभते तदात्मनो जागरणम्। तद्वासनासहितैश्चतुर्दशकरणैः शब्दाद्यभावेऽपि वासनामयाञ्छब्दादीन् यदोपलभते तदात्मनः स्वप्नम्। चतुर्दशकरणो परमाद्विशेषविज्ञानाभावाद्यदा शब्दादीन्नोपलभते तदात्मनः सुषुप्तम्। अवस्थात्रयभावाभावसाक्षी स्वयंभावरहितं नैरन्तर्यं चैतन्यं यदा तदा तुरीयं चैतन्यमित्युच्यते॥४॥
मनः । आदि-चतुर्दश-करणैः । पुष्कलैः । आदित्य-आदि-अनुगृहीतैः । शब्द-आदीन् । विषयान् । स्थूलान् । यदा । उपलभते । तत् । आत्मनः । जागरणम् । तत्-वासना-सहितैः । चतुर्दश-करणैः । शब्द-आदि-अभावे । अपि । वासना-मयान् । शब्द-आदीन् । यदा । उपलभते । तत् । आत्मनः । स्वप्नम् । चतुर्दश-करणः । परमात् । विशेष-विज्ञान-अभावात् । यदा । शब्द-आदीन् । न । उपलभते । तत् । आत्मनः । सुषुप्तम् । अवस्था-त्रय-भाव-अभाव-साक्षी । स्वयम्-भाव-रहितम् । नैरन्तर्यम् । चैतन्यम् । यदा । तदा । तुरीयम् । चैतन्यम् । इति । उच्यते ॥४॥
mana ādi-caturdaśa-karaṇaiḥ puṣkalair ādityādya-anugṛhītaiḥ śabdādīn viṣayān sthūlān yadopalabhate tadātmano jāgaraṇam | tad-vāsanā-sahitaiś caturdaśa-karaṇaiḥ śabdādya-abhāve 'pi vāsanā-mayān śabdādīn yadopalabhate tadātmanaḥ svapnam | caturdaśa-karaṇo paramād viśeṣa-vijñāna-abhāvād yadā śabdādīn nopalabhate tadātmanaḥ suṣuptam | avasthā-traya-bhāva-abhāva-sākṣī svayaṃ-bhāva-rahitaṃ nairantaryaṃ caitanyaṃ yadā tadā turīyaṃ caitanyam ity ucyate ||4||
Khi tâm, cùng mười bốn khí cụ (các căn và nội năng), đầy đủ và được mặt trời v.v. trợ duyên, nhận biết các đối tượng thô như âm thanh, ấy là trạng thái thức (jāgrat) của Tự Ngã. Khi cũng với mười bốn khí cụ ấy, kèm theo các chủng tử tập khí, dù không có âm thanh bên ngoài v.v. vẫn nhận biết các “âm thanh” v.v. do tập khí tạo thành, ấy là mộng (svapna) của Tự Ngã. Khi toàn bộ mười bốn khí cụ, do không còn tri kiến phân biệt ngoài Đấng Tối Thượng, không nhận biết âm thanh v.v., ấy là ngủ sâu (suṣupti) của Tự Ngã. Khi có dòng Chân thức liên tục, làm chứng cho sự hiện hữu và vắng mặt của ba trạng thái, tự thân không biến đổi, thì đó được gọi là Chân thức thứ tư (turīya).
When the mind, together with the fourteen instruments (the senses and inner faculties), abundant and supported by the sun and the like, apprehends gross objects such as sound, that is the Self’s waking state. When, with those same fourteen instruments accompanied by latent impressions, it apprehends impression-formed sounds and the like even in the absence of external sound and the like, that is the Self’s dream. When the fourteen-instrument complex, due to the absence of distinct cognition apart from the Supreme, does not apprehend sound and the like, that is the Self’s deep sleep. When there is the continuous consciousness that is the witness of the presence and absence of the three states, devoid of any intrinsic modification, that is called the ‘fourth’ (turīya) consciousness.