Adhyaya 18

Verse 1

राजोवाच । वस्त्रापथे महाक्षेत्रे सम्प्राप्तो वामनो यदा । तदाप्रभृति किं चक्रे तन्मे विस्तरतो वद

Nhà vua nói: “Khi Vāmana đến đại thánh địa Vastrāpatha, từ lúc ấy trở đi Ngài đã làm những gì? Xin hãy kể cho ta tường tận.”

Verse 2

सारस्वत उवाच । वामनो वसतिं चक्रे भवस्याग्रे नृपोत्तम । स्वर्णरेखाजले स्नात्वा भवं सम्पूज्य भावतः

Sārasvata nói: “Hỡi bậc vua tối thượng, Vāmana đã lập chỗ ở trước mặt Bhava (Śiva). Tắm trong dòng nước Svarṇarekhā, ngài chí thành phụng thờ Bhava bằng lòng sùng kính tận tâm.”

Verse 3

एकांते निर्मले स्थाने कण्टकास्थिविवर्जिते । कृष्णाजिनपरिच्छन्न उपविष्टो वरा सने

Ở một nơi thanh tịnh, vắng lặng—không gai nhọn, không xương cốt—ngài ngồi trên tòa ngồi thù thắng, phủ bằng da linh dương đen.

Verse 4

कृत्वा पद्मासनं धीरो निश्चलोऽभूद्द्विजोत्तमः । विधाय कन्धराबंधमृजुनासावलोककः

Vững vàng an trụ trong thế kiết-già, bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh trở nên bất động. Sắp đặt cổ và vai ngay thẳng, ngài nhẹ nhàng định mắt theo đường thẳng nơi sống mũi.

Verse 5

गृहक्षेत्रकलत्राणां चिंतां मुक्त्वा धनस्य च । मायां च वैष्णवीं त्यक्त्वा कृतमौनो जितेन्द्रियः

Gạt bỏ mọi lo toan về nhà cửa, ruộng đất, vợ con—cả của cải nữa—ngài buông xuống cả sức lực huyễn hóa của Vaiṣṇava. Giữ hạnh im lặng, ngài chế ngự các căn.

Verse 6

निराहारो जितक्रोधो मुक्तसंसारबंधनः । भुजौ पद्मासने कृत्वा किञ्चिन्मीलितलो चनः । मनोतिचंचलं ज्ञात्वा स्थिरं चक्रे हृदि द्विजः

Nhịn ăn, thắng giận, và thoát khỏi xiềng xích luân hồi, ngài đặt hai tay theo thế kiết-già và khép mắt hơi hờ. Biết tâm ý vô cùng dao động, bậc hai lần sinh khiến nó an định trong tim.

Verse 8

एवं तं हृदये कृत्वा गृहीत्वा सर्वसन्धिषु । आनीय ब्रह्मणः स्थाने दृढं ब्रह्मण्ययोजयत्

Như vậy, đặt “Đấng Ấy” trong tim và nắm giữ vững chắc ở mọi chỗ giao hội bên trong, người ấy đem nó đến nơi an trụ của Phạm (Brahman) và buộc nối tại đó với sự kiên định không lay chuyển.

Verse 9

गृहीत्वा पवनं बाह्यं यदा पूर यते तनुम् । तदा स पूरको ज्ञेयो रेचकं तु वदाम्यहम्

Khi kéo hơi thở bên ngoài vào và nhờ đó làm đầy thân thể, điều ấy được biết là “pūraka” (hít vào). Nay ta sẽ nói về “recaka” (thở ra).

Verse 10

यदा चाभ्यन्तरो वायुर्बाह्ये याति क्रमान्नृप । तदा स रेचको ज्ञेयः स्तम्भनात्कुम्भको भवेत्

Tâu Đại vương, khi nội khí (vayu) dần dần đi ra ngoài, điều ấy được hiểu là “recaka” (thở ra). Khi nó bị ngăn lại và giữ yên, thì trở thành “kumbhaka” (nén/giữ hơi).

Verse 11

पञ्चविंशतितत्त्वानि यदा जानंति योगिनः । मुच्यन्ते पातकैः सर्वैः सप्तजन्मकृतैरपि

Khi các hành giả yoga thấu triệt hai mươi lăm nguyên lý (tattva), họ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi, dù là những tội đã tích tụ qua bảy đời.

Verse 12

राजोवाच । कानि तत्त्वानि को देही किं ज्ञेयं योगिनां वद । उत्पन्नज्ञानसद्भावो योगयुक्तः कथं भवेत्

Nhà vua thưa: “Những tattva là gì? ‘Dehī’—kẻ mang thân—là ai? Xin nói cho ta điều mà một yogin cần biết. Và làm sao người ấy được an lập trong yoga, khi tri kiến chân thật đã khởi sinh bên trong?”

Verse 13

ईश्वर उवाच । प्रकृतिश्च ततो बुद्धिरहंकारस्ततोऽभवत् । तन्मात्रपंचकं तस्मादेषा प्रकृतिरष्टधा

Đấng Īśvara phán: “Trước hết là Prakṛti; từ đó phát sinh buddhi (trí tuệ), rồi từ buddhi phát sinh ahaṃkāra (ngã chấp). Từ đó hiện ra năm tanmātra (ngũ vi tế). Vì vậy Prakṛti được nói là có tám phần.”

Verse 14

बुद्धीन्द्रियाणि पञ्चैव पञ्च कर्मेंद्रियाणि च । एकादशं मनो विद्धि महा भूतानि पंच च

Hãy biết năm căn của nhận thức và năm căn của hành động; hãy biết tâm (manas) là thứ mười một; và còn có năm đại (mahābhūta) nữa.

Verse 15

गणः षोडशकः सांख्ये विस्तरेण प्रकीर्तितः । चतुर्विंशतितत्त्वानि पुरुषः पंचविंशकः

Trong Sāṃkhya, nhóm mười sáu được giảng nói rộng rãi. Có hai mươi bốn tattva (nguyên lý); còn Puruṣa là nguyên lý thứ hai mươi lăm.

Verse 16

देहीति प्रोच्यते देहे स चात्मानं च पश्यति । विंदन्ति परमात्मानं षष्ठं तं विंशतेः परम्

Khi ở trong thân, người ấy được gọi là “dehī” (kẻ mang thân), và người ấy chiêm kiến tự ngã (Ātman). Bậc giác ngộ chứng tri Paramātman, vượt ngoài “hai mươi”, và kể Ngài là “thứ sáu” vượt trên chúng.

Verse 17

आसनादिप्रकारा ये ते ज्ञेयाः प्रथमं सदा । यदा दीपशिखाप्रायं ज्योतिः पश्यंति ते हृदि

Các pháp tu bắt đầu từ āsana (tư thế) phải luôn được học trước. Khi họ thấy trong tim một ánh sáng như ngọn lửa của đèn,

Verse 18

उत्पन्नज्ञानसद्भावा भण्यास्ते योगिनो बुधैः । पूर्वं जरां जरयति रोगा नश्यति दूरतः

Bậc trí gọi là các du-già (yogin) những ai nơi đó chánh tri kiến đã sinh khởi. Trước hết, họ làm mòn sự già nua, và bệnh tật tiêu tan xa khỏi họ.

Verse 19

सर्वपापचये क्षीणे पश्चान्मृत्युं स विंदति । मृतो लोके नरो नास्ति योगी जानाति चेत्स्वयम्

Khi khối tích tụ của mọi tội lỗi đã cạn kiệt, bấy giờ người ấy gặp cái chết. Nhưng trong đời này không có “người chết” — nếu du-già tự mình thật sự biết rõ.

Verse 20

तदा द्वाराणि संरुद्ध्य दश प्राणान्स मुञ्चति । पुण्य पापक्षयं कृत्वा प्राणा गच्छंति योगिनाम् । अणिमादिगुणैश्वर्यं प्राप्नुवंति शिवालये

Bấy giờ, sau khi phong bế các “cửa” của thân (các căn), người ấy buông xả mười dòng sinh khí. Khi công đức và tội lỗi đều đã cạn, các prāṇa của du-già lìa thân, đến cõi ngự của Śiva, và chứng đắc các thần thông tự tại của yoga, khởi đầu là aṇimā (vi tế).

Verse 21

अनेन ध्यानयोगेन भवं पश्यति मानवः । मनसा चिंतितं सर्वं सम्प्राप्तं भवदर्शनात्

Nhờ pháp du-già thiền định này, con người được chiêm bái Bhava (Śiva). Do kiến ngộ Bhava, mọi điều đã được tâm tưởng đều thành tựu và đạt được.

Verse 22

एवमास्ते यदा विप्रो वामनो भवसन्निधौ । गगनादवतीर्णं तं तदा पश्यति नारदम्

Khi vị bà-la-môn Vāmana ngồi như thế, trong sự hiện diện của Bhava (Śiva), bấy giờ ông thấy Nārada từ hư không giáng xuống.

Verse 23

वामन उवाच । महर्षे कुशलं तेऽद्य कस्मादागम्यते त्वया । प्रणमामि महर्षे त्वां ब्रह्मैव त्वं जगत्त्रये

Vāmana nói: “Ôi bậc đại hiền, hôm nay ngài vẫn an lành chứ? Ngài từ đâu đến? Con xin đảnh lễ ngài, ô bậc tiên tri—vì trong ba cõi, ngài thật chính là Phạm (Brahman) vậy.”

Verse 24

नारद उवाच । स्वर्ग लोकादहं प्राप्तः कुशलं किं ब्रवीमि ते

Nārada nói: “Ta từ Svarga-loka mà đến. Ta còn biết nói với ngươi tin an lành nào đây?”

Verse 25

यातायातैर्दिनेशस्य पूर्य्यते ब्रह्मणो दिनम् । दिनांते जायते रात्री रात्रौ नश्यंति देवताः

Nhờ sự đi-về của Mặt Trời mà “một ngày của Phạm Thiên” (Brahmā) được lấp đầy. Đến cuối ngày ấy, đêm sinh khởi; và trong đêm đó, chư thiên đều ẩn mất (bị thu nhiếp).

Verse 26

का कथा मृत्युलोकस्य ये म्रियंते दिनेदिने । नभो धूमाकुलं जातं देवा बलिगृहे गताः

Vậy thì còn nói gì đến cõi tử sinh, nơi người ta chết ngày này qua ngày khác? Bầu trời đã mịt mù khói, và chư thiên đã đi đến cung thất của Bali.

Verse 27

सप्तर्षयो गतास्तत्र ब्रह्मणा ब्रह्मचारिणः । हाहाहूहूस्तुंबरुश्च गतौ नारदपर्वतौ

Tại đó, bảy vị Ṛṣi—những bậc phạm hạnh, môn đồ của Phạm Thiên (Brahmā)—cũng đã đi. Hāhā và Hūhū, cùng Tuṃbaru cũng đã đi; và Nārada với Parvata cũng vậy.

Verse 28

अप्सरोगणगन्धर्वाः संप्राप्ता बलिमंदिरे । उत्पातशांतिको यज्ञः क्रियते बलिना स्वयम्

Đoàn Apsara và Gandharva đã đến cung điện của Bali. Chính Bali đang cử hành tế lễ nhằm dập yên những điềm dữ.

Verse 29

तत्रैव गन्तुमिच्छामि द्रष्टुं यज्ञं बलेर्गृहे । सहस्रमेकं यज्ञानामेकोनं विदधे बलिः

Ta cũng muốn đến đó để chiêm ngưỡng tế lễ trong nhà Bali. Bali đã làm thiếu một so với một nghìn tế lễ—tức chín trăm chín mươi chín.

Verse 30

दैत्यानां भुवनं सर्वं संपूर्णेऽस्मिन्भविष्यति । असावतिशयः कोऽपि प्रारब्धो यज्ञकर्मणि । द्विजातिभ्यो मया देयं येन यद्याच्यते स्वयम्

“Nếu tế lễ này được hoàn mãn, toàn cõi của Daitya sẽ được dựng lập vững bền. Một việc phi thường đã khởi lên trong nghi lễ tế tự này. Vì thế, bất cứ điều gì người ‘hai lần sinh’ (dvija) tự thân cầu xin nơi ta, ta phải tự nguyện ban cho.”

Verse 31

वारितेनापि मे देयं सत्यमस्तु वचो मम । आत्मानमपि दारांश्च राज्यं पुत्रान्प्रियान्मम

“Dẫu có bị ngăn cản, ta vẫn phải ban cho—nguyện lời ta là chân thật. Ta sẽ hiến cả chính thân ta, vợ ta, vương quốc ta, và những người con yêu dấu.”

Verse 32

प्रार्थितश्चेन्न दास्यामि व्यर्थो भवतु मेऽध्वरः । अनेन वचसा जाता महती मे शिरो व्यथा । प्रतिज्ञाय कथं यज्ञः संपूर्णोऽयं भविष्यति

“Nếu được thỉnh cầu mà ta không ban, thì tế lễ của ta xin trở nên vô ích. Bởi lời ấy, một cơn đau lớn đã dấy lên nơi đầu ta. Đã lập lời thệ rồi, làm sao tế lễ này có thể hoàn mãn?”

Verse 33

भंगोपायं न पश्यामि भ्रमामि भुवनत्रये । विध्वंसकारिणं ज्ञात्वा भवंतं पर्युपस्थितः

Ta không thấy lối thoát khỏi thế bế tắc này; ta lang thang khắp ba cõi. Biết Ngài có năng lực đem đến sự hủy diệt hay quyết đoạn dứt khoát, ta đến đứng trước Ngài để nương tựa.

Verse 34

यथा न पूर्यते यज्ञस्तथेदानीं विधीयताम्

Xin hãy sắp đặt ngay bây giờ sao cho lễ tế (yajña) không bị bỏ dở, không còn dang dở.

Verse 35

वामन उवाच । महर्षे शृणु मे वाक्यं का शक्तिर्मम विद्यते । कोऽहं कस्मात्करिष्यामि यज्ञे देवाः समागताः

Vāmana nói: “Bạch đại hiền triết, xin nghe lời ta. Ta có quyền năng gì đâu? Ta là ai, và ta có thể làm được gì—khi chính chư thiên đã hội tụ nơi lễ tế này?”

Verse 36

ऋषयो ब्राह्मणाः सर्वे कथं व्यर्थो भविष्यति । अपरं शृणु मे वाक्यं ब्रह्मर्षे ब्रह्मणस्पते

Tất cả các ṛṣi và các brāhmaṇa đều hiện diện—làm sao lễ tế có thể trở nên vô ích? Nay xin nghe thêm một lời của ta, hỡi bậc brahmarṣi, đấng chủ tể của thánh ngôn (Brahmaṇaspati).

Verse 37

न कलत्रं न ते पुत्राः कस्मात्प्रकृतिरीदृशी । युद्धं विना न ते सौख्यं न सौख्यं कलहं विना

Ngài không có vợ, cũng không có con trai—vì sao bản tính Ngài lại như thế? Không có chiến trận Ngài chẳng thấy vui, và không có xung đột Ngài cũng chẳng thấy vui.

Verse 39

नारदः कुरुते चान्यदन्यत्कुर्वंति ब्राह्मणाः । ममापि कौतुकं जातं महर्षे वद सत्वरम्

“Nārada làm một việc, còn các bà-la-môn lại làm việc khác. Trong ta cũng khởi lên lòng hiếu kỳ—hỡi bậc Đại Thánh, xin nói mau.”

Verse 40

नारद उवाच । पाद्मकल्पे व्यतिक्रांते रात्र्यंते शृणु वामन । ब्रह्माण्डं वारिणा व्याप्तमन्यत्किं चिन्न विद्यते

Nārada nói: “Hãy lắng nghe, hỡi Vāmana. Khi Padma-kalpa đã trôi qua, vào cuối đêm, toàn thể vũ trụ (trứng Phạm thiên) đều bị nước bao trùm; tuyệt nhiên không còn gì khác.”

Verse 41

अप्सु शेते देवदेवः स च नारायणः स्मृतः । स ब्रह्मा स शिवो नास्ति भेदस्तेषां परस्परम्

Đấng Thiên chủ của chư thiên an nghỉ trên đại thủy vũ trụ; Ngài được tưởng niệm là Nārāyaṇa. Ngài chính là Brahmā, chính là Śiva—giữa các Ngài không hề có sai biệt.

Verse 42

यदा भवंति ते भिन्ना स्तदा देवत्रयं च ते । कर्त्तुं वाराहकल्पं तु भिन्ना जातास्त्रयस्तदा

Nhưng khi các Ngài hiện ra như những hình tướng riêng biệt, bấy giờ được gọi là Tam Thần. Để thực hiện Varāha-kalpa, khi ấy các Ngài hóa thành ba trong dạng phân biệt.

Verse 43

ब्रह्मविष्णुहरा देवा रजःसत्त्वतमोमयाः । सृष्टिं ब्रह्मा करोत्येवं तां च पालयते हरिः

Các vị thần—Brahmā, Viṣṇu và Hara—được cấu thành bởi rajas, sattva và tamas. Vì thế Brahmā khởi dựng tạo hóa, còn Hari gìn giữ và bảo hộ.

Verse 44

हरः संहरते सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । एवं प्रवर्त्य देवेश उपविष्टा वरासने । कैलासशिखरे रम्ये मंत्रयंति परस्परम्

Hara (Śiva) thu nhiếp tất cả—ba cõi cùng mọi loài động và bất động. Sau khi khiến các vận hành vũ trụ khởi động như vậy, các bậc Chúa tể chư thiên, ngự trên bảo tọa tối thắng nơi đỉnh Kailāsa mỹ lệ, cùng nhau bàn nghị.

Verse 45

त्रयाणां को वरो देवः को ज्येष्ठः को गुणाधिकः । चतुर्थो नास्ति यो वेत्ति सहसा ते त्रयः स्थिताः

Trong ba vị ấy, ai là thần tối thượng? Ai là bậc trưởng thượng? Ai vượt trội về công đức? Không có vị thứ tư nào có thể phân xử—vì thế cả ba liền đứng lặng trong sự phân vân.

Verse 46

तेभ्यः समुत्थितं ज्योतिरेकीभूतं तदंबरे । कालमानेन युक्तं तद्भ्राम्ते रविमंडलम्

Từ nơi các ngài bừng lên một quang minh, hợp thành một ngọn lửa duy nhất giữa hư không. Gắn liền với thước đo của thời gian, nó xoay vần như quỹ cầu của Mặt Trời.

Verse 47

अहं ज्येष्ठो ह्यहं ज्येष्ठो वादोऽभूद्धरब्रह्मणोः । द्वयोर्विवदतोः क्रोधात्संजातोऽहं मुखात्प्रभो

“Ta là bậc trưởng—đúng vậy, ta là bậc trưởng!” Thế là giữa Hara và Brahmā phát sinh tranh luận. Từ cơn phẫn nộ của hai vị khi đang cãi vã, thưa Chúa tể, ta đã sinh ra từ miệng.

Verse 48

कथं देव न जानासि यदुक्तं ब्रह्मणा तदा । दशावतारास्ते रंतुं मत्स्यकूर्मादयः पुरा

“Ôi thần linh, sao ngài lại không biết điều Brahmā đã nói khi ấy—rằng mười avatāra của ngài, khởi từ Matsya và Kūrma, thuở xưa đã hiển hiện vì cuộc hí lộng thiêng liêng?”

Verse 49

रुद्रेण वारिता गत्वा कलहो वो न युज्यते । तथैव कृतवान्विष्णुरवतारान्दशैव तान्

Bị Rudra ngăn lại, hãy dừng đi: cuộc tranh chấp này không hợp với các ngươi. Cũng như thế, chính Viṣṇu đã thực hiện trọn vẹn mười hóa thân ấy.

Verse 50

कल्पादौ ब्रह्मणो वक्त्रात्संजातोऽहं द्विजोत्तम । कलहाजन्म मे यस्मात्तस्मान्मे कलहः प्रियः

Vào buổi đầu của kiếp, ta sinh ra từ miệng của Brahmā, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh. Vì ta sinh từ sự tranh chấp, nên tranh chấp đối với ta là điều đáng mến.

Verse 51

कल्पादौ सृजता पूर्वं चिन्वितं ब्रह्मणा स्वयम् । वेदान्तिना कथं सृष्टिः कर्त्तव्याऽहो हरे मया

Ngay buổi đầu của đại kiếp, chính Brahmā đã suy tư trước khi khởi sự tạo hóa: “Ôi Hari, ta nương nơi Veda và cứu cánh của Veda—rốt cuộc ta phải thực hiện công cuộc sáng tạo này thế nào?”

Verse 52

नष्टान्वेदान्न जानामि क्व वेदास्ते गता इति । पृथ्वीमपि न जानामि किं स्थाने किमधो गता

Ta không biết những Veda đã thất lạc đi về đâu. Ta thậm chí cũng không biết Trái Đất ở đâu—nàng ở chốn nào, hay đã rơi xuống vực sâu nào.

Verse 54

जले जलेचरो मत्स्यो महानद्यां भविष्यसि । आदाय वेदान्वेगेन मम त्वं दातुमर्हसि

Trong nước, ngươi sẽ thành cá, bơi lội trong dòng sông lớn. Hãy mau chóng mang lấy các Veda và trao lại cho ta.

Verse 55

तथा च कृतवान्देवो मत्स्यरूपं जले महत् । वेदान्समानयामास ददौ च ब्रह्मणे पुरा । कूर्मरूपं पुनः कृत्वा मंदरं धारयिष्यसि

Vì thế, Đức Chúa đã hóa thân thành Đại Ngư trong biển nước mênh mông; Ngài đem các Veda trở về và thuở trước đã trao lại cho Phạm Thiên (Brahmā). Rồi, lại nhận lấy thân Rùa (Kūrma), Ngài sẽ nâng đỡ núi Mandara.

Verse 56

इत्युक्तो ब्रह्मणा विष्णुर्लक्ष्मीस्त्वां वरयिष्यति । पुरा चित्रं चरित्रं ते मथने दृष्टवानहम्

Được Phạm Thiên nói như vậy, Viṣṇu được bảo rằng: “Lakṣmī sẽ chọn ngươi. Thuở trước, trong cuộc khuấy biển sữa, ta đã chứng kiến những hành trạng kỳ diệu của ngươi.”

Verse 57

यदा रसातलं प्राप्ता पृथिवी नैव दृश्यते । ब्रह्मांडार्थे स्थानकृते तत्र सा नैव दृश्यते

Khi Trái Đất chìm xuống Rasātala, nàng hoàn toàn không còn thấy nữa; ngay cả tại nơi đã được sắp đặt vì mục đích của “trứng vũ trụ” (brahmāṇḍa), nàng cũng không hiện ra ở đó.

Verse 58

वाराहं क्रियतां रूपं ब्रह्मणा प्रेरितः स्वयम् । महावराहरूपं स कृत्वा भूमेरधो गतः

“Hãy nhận lấy hình tướng Lợn Rừng (Varāha),”—được chính Phạm Thiên thúc giục như vậy. Thế rồi Ngài mang thân Đại Varāha và đi xuống dưới lòng đất.

Verse 59

उद्धृत्य च तदा विष्णुर्दंष्ट्राग्रेण वसुंधराम् । स निनाय यथास्थानं मुस्तां व धरणीतलात्

Bấy giờ, Viṣṇu dùng đầu ngà của mình nâng Trái Đất lên và đưa nàng trở về đúng chỗ—như nhấc một bụi cỏ mustā khỏi mặt đất.

Verse 60

अवतारं तृतीयं वै हरस्यापि मनोहरम् । येन सा पृथिवी पृथ्वी पर्वतैः सहिता धृता

Đó quả thật là lần giáng thế thứ ba, đầy mê hoặc, của Hari; nhờ sự giáng lâm ấy, Trái Đất cùng các dãy núi được nâng đỡ và an lập vững bền.

Verse 61

चतुर्थं नरसिंहं वै कथयामि सुदारुणम् । आदित्या अदितेः पुत्रा दितेः पुत्रौ महावलौ

Nay ta sẽ kể về lần giáng thế thứ tư—Narasimha—vô cùng dữ dội. Các Āditya là con của Aditi, còn hai người con của Diti thì có sức mạnh lớn lao.

Verse 62

हिरण्यकशिपुर्दैत्यो हिरण्याक्षो महाबलः । स्वर्गे देवाः स्थिताः सर्वे पाताले दैत्यदानवाः

Hiraṇyakaśipu, kẻ Daitya, và Hiraṇyākṣa đầy đại lực—trong khi chư Thiên đều ở cõi trời, thì các Daitya và Dānava trấn giữ cõi hạ giới (Pātāla).

Verse 63

हिरण्यकशिपुश्चक्रे दैत्यो राज्यं रसातले । मनुपुत्रा धरापृष्ठे स्थापिता देवदानवैः

Hiraṇyakaśipu, kẻ Daitya, đã lập quyền thống trị của mình tại Rasātala; còn các con trai của Manu thì được chư Thiên và Dānava an trí trên mặt đất.

Verse 64

क्रमेणाभ्यासयोगेन भिन्नांश्चक्रे स चैकतः । प्राणापानव्यानोदानसमानाख्यांश्च मारुतान्

Theo thứ lớp, nhờ pháp tu tập bền bỉ, ông khiến các năng lực phân tán quy về một mối; và chế ngự các luồng khí sinh mệnh gọi là prāṇa, apāna, vyāna, udāna và samāna.

Verse 65

सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं गृहीत्वा साऽमरावतीम् । ग्रहीतुकामो बुभुजे पुत्रपौत्रैः कृतादरः

Sau khi chiếm lấy trái đất với bảy châu, hắn lại khởi ý muốn chiếm cả Amarāvatī; rồi tỏ lòng ưu ái, hắn hưởng lạc cùng con cháu.

Verse 66

प्रह्लादप्रमुखान्पुत्रान्स पीडयति मंदधीः । पुत्रेषु पाठ्यमानेषु प्रह्लादोऽपि पपाठ तत्

Kẻ ngu muội ấy hành hạ các con trai, đứng đầu là Prahlāda. Khi các con bị ép học thuộc bài, Prahlāda cũng tụng đọc lời dạy ấy.

Verse 67

येन वै पठ्यमानेन जायते तस्य वेदना । भुवनद्वयराज्येन दैत्यो देवान्न मन्यते

Bài học ấy, hễ tụng đọc lên, lại khiến hắn đau đớn. Nắm quyền thống trị hai cõi, tên Daitya chẳng còn coi trọng chư Thiên nữa.

Verse 68

तपसा तोषितो ब्रह्मा ददौ तस्मै वरं प्रभुः । अमरत्वं स देवेभ्यो मनुष्येभ्यः सुरोत्तम

Phạm Thiên, bậc Chúa Tể, hài lòng bởi khổ hạnh của hắn, liền ban cho một ân huệ: sự bất tử—được an toàn trước chư Thiên và loài người, hỡi bậc tối thượng giữa các thần.

Verse 69

कस्मादपि न मे भूयान्मरणं यदि चेद्भवेत् । किंचित्सिंहो नरः किंचिद्यो भवेद्धरणीधरः

Nguyện cho cái chết chẳng đến với ta từ bất cứ điều gì—nếu cái chết buộc phải xảy ra, thì xin bởi kẻ nửa sư tử nửa người, bậc nâng đỡ địa cầu.

Verse 70

तस्मात्कररुहैभिन्नो मरिष्ये न धरातले । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा गतो ब्रह्मा च विस्मयम्

Vì thế, ta sẽ không chết trên mặt đất; ta chỉ chết khi bị móng vuốt xé nát. Nói rằng: “Sẽ đúng như vậy,” Phạm Thiên (Brahmā) rời đi, lòng đầy kinh ngạc.

Verse 71

कालेन गच्छता तस्य संजातो विग्रहो महान् । देवाः किं मे करिष्यंति विष्णुना किं प्रयोजनम्

Theo thời gian trôi qua, sức mạnh kiêu mạn của hắn trở nên vô cùng lớn. “Chư Thiên có thể làm gì ta? Ta cần gì đến Viṣṇu?”

Verse 72

यष्टव्योऽहं सदा यज्ञै रुद्रः किं मे करिष्यति । एवं हि वर्त्तमानस्य प्रह्लादः स्तौति तं हरिम्

“Ta luôn phải được thờ phụng bằng các lễ tế—Rudra có thể làm gì ta?” Trong khi sự việc như thế, Prahlāda vẫn không ngừng tán dương Đức Hari ấy.

Verse 73

येनास्य जायते मृत्युस्तमेव स्मरते हरिम् । यदासौ वार्यमाणोऽपि विरौति च हरिं हरिम्

Hắn chỉ nhớ đến Hari—Đấng khiến cái chết đến với muôn loài; và dù bị ngăn cản, vẫn kêu lên: “Hari! Hari!”

Verse 74

चतुर्भुजं शंखगदासिधारिणं पीतांबरं कौस्तुभ लाञ्छितं सदा । स्मरामि विष्णुं जगदेकनायकं ददाति मुक्तिं स्मृतमात्र एव यः

Con tưởng niệm Viṣṇu—Đấng bốn tay cầm ốc tù và, chùy và kiếm; khoác y vàng, luôn mang dấu ngọc Kaustubha—vị Chúa tể duy nhất của vũ trụ, Đấng ban giải thoát chỉ bằng một niệm nhớ đến Ngài.

Verse 75

अनेन वचसा क्षुब्धो दैत्यो देत्यान्दि देश ह । मारयध्वं तु तं दुष्टं गज सर्पजलाग्नितः

Nổi giận vì những lời này, Daitya ra lệnh cho các Dānava: "Hãy giết kẻ gian ác đó bằng voi, rắn, nước hoặc lửa!"

Verse 76

प्रह्लाद उवाच । गजेपि विष्णुर्भुजगेऽपि विष्णुर्जलेऽपि विष्णुर्ज्वलनेऽपि विष्णुः । त्वयि स्थितो दैत्य मयि स्थितश्च विष्णुं विना दैत्यगणाऽपि नास्ति

Prahlāda nói: "Trong voi cũng có Viṣṇu; trong rắn cũng có Viṣṇu; trong nước cũng có Viṣṇu; trong lửa cũng có Viṣṇu. Ngài ngự trong ông, hỡi Daitya, và Ngài cũng ngự trong tôi—không có Viṣṇu, ngay cả đoàn quân quỷ dữ cũng không thể tồn tại."

Verse 77

यदा स मार्यमाणोऽपि मृत्युं प्राप्नोति न क्वचित् । हिरण्यकशिपोर्वक्षो दह्यते क्रोधवह्निना । तदा शिक्षयितुं पुत्रं मुखाग्रे संनिवेश्य च

Khi dù bị tấn công liên tục mà cậu vẫn không chết, lồng ngực Hiraṇyakaśipu bùng cháy ngọn lửa phẫn nộ. Sau đó, vì muốn "dạy dỗ" con trai, hắn đặt cậu ngồi ngay trước mặt mình.

Verse 78

वचोभिः कठिनैः पुत्रं स्वयं हन्तुं समुद्यतः । धिक्त्वा नारायणं स्तौषि ममारिं स्तौषि चेत्पुनः

Với những lời lẽ cay nghiệt, hắn đứng dậy để tự tay giết con mình: "Đáng khinh! Ngươi ca tụng Nārāyaṇa! Nếu ngươi còn ca tụng kẻ thù của ta lần nữa...!"

Verse 79

पुष्पलावं लविष्यामि शिरस्तेऽहं वरासिना । अहं विष्णुरहं ब्रह्मा रुद्र इन्द्रो वरं वद

"Ta sẽ chặt đầu ngươi bằng thanh kiếm tuyệt diệu này như người ta cắt một chùm hoa. Ta là Viṣṇu, ta là Brahmā, là Rudra, là Indra—hãy nói đi, hãy cầu xin một ân huệ!"

Verse 80

आत्मीयं पितरं मुक्त्वा कमन्यं स्तौषि बालक

Bỏ cha ruột của mình, hỡi đứa trẻ, con còn ca ngợi ai nữa?

Verse 81

यदा न पठते बालः स्तौति नो पितरं स्वकम् । दण्डेनाहत्य गुरुणा प्रह्लादः प्रेरितः पुनः । वदैकं वचनं शिष्य देहि मे गुरुदक्षिणाम्

Khi đứa bé không chịu đọc tụng và cũng không chịu ca ngợi cha mình, thầy giáo liền dùng gậy đánh và lại thúc ép Prahlāda: “Hãy nói một lời thôi, hỡi đệ tử—hãy dâng cho ta lễ tạ ơn thầy (guru-dakṣiṇā).”

Verse 82

यथा मे तुष्यते स्वामी ददाति विपुलं धनम्

“Để chủ nhân của ta hài lòng và ban cho của cải dồi dào.”

Verse 83

प्रह्लाद उवाच । प्रहरस्व प्रथमं मां करिष्ये वचनं गुरो । स्तौमि विष्णुमहं येन त्रैलोक्यं सचराचरम्

Prahlāda thưa: “Xin hãy đánh con trước; con sẽ làm theo lời thầy, bạch Guru. Con ca ngợi đức Viṣṇu—Đấng nâng đỡ ba cõi, cùng mọi loài động và bất động.”

Verse 84

कृतं संवर्द्धितं शांतं स मे विष्णुः प्रसीदतु । ब्रह्मा विष्णुर्हरो विष्णु रिन्द्रो वायुर्यमोऽनलः

“Nguyện đức Viṣṇu ấy—Đấng tạo dựng, nuôi dưỡng và ban sự an tịnh—thương xót con. Brahmā là Viṣṇu; Hara là Viṣṇu; Indra, Vāyu, Yama và Agni cũng là Viṣṇu.”

Verse 85

प्रकृत्यादीनि तत्त्वानि पुरुषं पंचविंशकम् । पितृदेहे गुरोर्देहे मम देहेऽपि संस्थितः

Các nguyên lý bắt đầu từ Prakṛti, và Puruṣa là nguyên lý thứ hai mươi lăm—Ngài ngự trong thân của cha, trong thân của thầy, và cũng ngự trong thân của con nữa.

Verse 86

एवं जानन्कथं स्तौमि म्रियमाणं नराधमम्

Đã biết như vậy, làm sao con có thể ca tụng một kẻ hèn mạt đang hấp hối?

Verse 87

गुरुरुवाच । नरेषु कोऽधमः शिष्य जन्मादिमरणेऽधम । कथं न पितरं स्तौषि म्रियमाणो हरिं हरिम्

Đạo sư nói: «Trong loài người, ai là ‘hèn’ hỡi đệ tử—khi chính sinh và tử đã là điều hèn mọn? Sao lúc sắp chết con lại không tán dương Cha—Hari, Hari?»

Verse 89

भये राजकुले युद्धे व्याधौ स्त्रीसंगमे वने । अशक्तौ वाऽथ संन्यासे मरणे भूमिसंस्थिताः । स्मरंति मातरं मूर्खाः पितरं च नराधमाः

Trong sợ hãi, nơi triều đình, giữa chiến trận, khi bệnh tật, trong cuộc giao du với nữ sắc, giữa rừng sâu; khi bất lực, hoặc cả lúc xuất gia; và khi chết, ngã xuống đất—kẻ ngu nhớ mẹ, còn kẻ hèn nhất trong loài người nhớ cha.

Verse 90

माता नास्ति पिता नास्ति नास्ति मे स्वजनो जनः । हरिं विना न कोऽप्यस्ति यद्युक्तं तद्विधीयताम्

Không mẹ, không cha, cũng chẳng có một người thân nào của con. Không có Hari thì đối với con, thật chẳng có ai cả. Điều gì hợp đạo—xin hãy làm theo điều ấy.

Verse 91

इत्यादिवचनैः क्रुद्धो हन्तुं दैत्यः समुत्थितः । तदा माता समागत्य पुत्रस्य पुरतः स्थिता

Nghe những lời ấy, quỷ dữ nổi giận, đứng bật dậy toan giết. Bấy giờ người mẹ bước đến và đứng chắn trước mặt con mình.

Verse 92

भ्रातरः स्वजनो भगिनी भाषते मा हरिं वद । अहं माता स्वसा चेयं भ्रातरः स्वजनो जनः । यथा संमिलितैर्वत्स स्थीयते वहुवासरम्

Bà nói: “Hỡi anh em, bà con, em gái, đừng thốt danh ‘Hari’. Ta là mẹ; đây là em gái; đây là anh em—đều là người nhà. Con yêu dấu, hãy ở lại cùng tất cả chúng ta nhiều ngày.”

Verse 93

गंतुं न विद्यते शक्तिर्जलमध्ये ममाधुना । अवतारैस्त्वया कार्यं दशभिः सृष्टिरक्षण म्

Giờ đây, giữa dòng nước này, ta không còn sức để tiến bước. Vì thế, con phải gìn giữ muôn loài bằng mười lần giáng thế (avatāra).

Verse 94

यस्याः पीतं मया मूत्रं पुरीषमुदरे बहु । सा माता नरकोऽस्माकमग्रे वक्तुं न शक्यते

Người mà ta từng uống nước tiểu, và trong dạ mẹ ấy ta mang chịu bao uế trược—chính là mẹ ta. Nhưng địa ngục do lời nói xấu về mẹ gây ra, thật không sao tả xiết.

Verse 95

निर्मितो न द्वितीयस्तु निर्मितो विश्वकर्मणा । त्वादृशस्तु पुमान्कश्चिद्यस्य नो हदये हरिः

Dẫu do Viśvakarman tạo tác, cũng chẳng có người thứ hai giống như ngươi. Nhưng người như ngươi là hạng người nào, khi trong tim không có Hari ngự trị?

Verse 96

दशमासं ध्रुवं मन्ये मूत्रं पास्यति तर्पितः । भ्रातरो भ्रातरः सत्यं गर्भेऽपि स्युः कथं यदि

Ta chắc chắn rằng trong mười tháng, bào thai ở trong dạ mẹ, được nuôi dưỡng nơi ấy, lại phải uống cả nước tiểu. Nếu nói “anh em thật là anh em”, thì làm sao họ có thể như vậy, ngay cả khi còn trong bụng mẹ?

Verse 97

युध्यतस्तान्कथं माता वराकी वारयिष्यति । स्वजनो दृश्यते वृद्धः परेषु पण्डितायते

Khi họ đang giao tranh, người mẹ đáng thương ấy làm sao ngăn nổi? Một kẻ chỉ được xem là “bậc trưởng” giữa người nhà mình; còn trước người ngoài thì lại làm ra vẻ bậc học giả.

Verse 98

कुटुंबं भण्यते कस्माद्यश्च नायाति याति च । बंधनं च कुटुम्बस्य जायते नरकाय नः

Vì sao gọi là “gia đình” (kuṭumba)—thứ chẳng thật đến, cũng chẳng thật đi? Quả thật, sự chấp trước vào gia đình trở thành xiềng xích, dẫn ta về nỗi khổ như địa ngục.

Verse 99

माता मे विद्यते चान्या पितान्यो भ्रातरश्च ये । स्वसा स्वजनसम्वन्धं ज्ञात्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

Ta còn có một người mẹ khác, một người cha khác, và những anh em khác nữa. Biết rõ mối liên hệ chân thật của “chị/em gái” và “người thân của mình”, người ấy có thể đạt giải thoát (mokṣa).

Verse 100

माता प्रकृतिरस्माकं स्वसा बुद्धिर्निगद्यते । अहंकारस्ततो जातो योऽहमित्यनुमीयते

Prakṛti được nói là mẹ của chúng ta, và Buddhi được gọi là chị/em gái. Từ đó sinh ra Ahaṃkāra—cái ngã—nhờ đó người ta kết luận: “Ta là”.

Verse 101

तन्मात्राः सोदराः पञ्च ये गच्छन्ति सहैव मे । एषा प्रकृतिरस्माकं विकारः स्वजनो मम

Năm tanmātra là những người anh em ruột thịt của ta, cùng đi với ta một lượt. Đây là Prakṛti của chúng ta; sự biến hiện của nó, ta gọi là “người nhà của ta”.

Verse 102

एतेषां वाहको यस्तु पुरुषः पञ्च विंशकः । स मे पिता शरीरेऽस्मिन्परमात्मा हरिः स्थितः

Đấng gánh vác và điều khiển tất cả những điều ấy—Puruṣa thứ hai mươi lăm—chính là Cha của ta. Ngay trong thân này, Hari an trụ như Paramātman, Bản Ngã Tối Thượng.

Verse 103

यद्यसौ चित्यन्ते चित्ते दृश्यते हृदये हरिः । अणिमादिगुणैश्वर्यं पदं तस्यैव जायते

Nếu Hari được quán niệm và được thấy trong tâm và nơi trái tim, thì chính nơi người ấy phát sinh địa vị tự tại với các phẩm tính quyền năng như aṇimā (vi tế) và những điều tương tự.

Verse 104

भवता सम्मतं राज्यं तन्मे नित्यं तृणैः समम् । यत्र नो पूज्यते विष्णुर्ब्रह्मा रुद्रोऽनिलोऽनलः

Vương quốc mà ngài tán thành, đối với ta, mãi chỉ như cỏ rác—nơi ấy không thờ phụng Viṣṇu, cũng chẳng thờ Brahmā, Rudra, Vāyu hay Agni.

Verse 105

प्रत्यक्षो दृश्यते यस्तु निरालम्बो भ्रमत्यसौ । स एव भगवान्विष्णुर्य एते गगने स्थिताः

Điều được thấy trực tiếp đang chuyển động, không nương tựa—chính là Bhagavān Viṣṇu. Chính Ngài là Đấng khiến những vật ấy được an lập nơi bầu trời.

Verse 106

ध्रुवे बद्धा ग्रहाः सर्वे य एतेऽप्युडवः स्थिताः । ते सर्वे विष्णुवचसा न पतंति धरातले

Tất cả các hành tinh, và cả những vì sao đứng yên kia, đều được ràng buộc vào Dhruva; nhờ mệnh lệnh của Viṣṇu, chúng không rơi xuống mặt đất.

Verse 107

काले विनाशः सर्वेषां तेनैव विहितः स्वयम् । इति संचिंत्य मे नास्ति भवद्भ्यो मरणाद्भयम्

Đến đúng thời, sự hoại diệt của muôn loài chỉ do chính Ngài an bài. Nghĩ như vậy, nhờ các ngươi, ta không còn sợ cái chết.

Verse 108

इति तद्वचनस्यांते पदा हत्वा पिताऽब्रवीत् । कुत्राऽसौ हन्मि तत्पूर्वं पश्चात्त्वां हरिभाषिणम्

Khi lời ấy dứt, người cha dùng chân đá (cậu) và nói: “Ngài ấy ở đâu? Ta sẽ giết Ngài trước—rồi đến ngươi, kẻ nói về Hari.”

Verse 109

प्रह्लाद उवाच । पृथिव्यादीनि भूतानि तान्येव भगवान्हरिः । स्थले जले किं बहुना सर्वं विष्णुमयं जगत्

Prahlāda nói: “Đất và các đại khác—chính những điều ấy là Bhagavān Hari. Trên cạn, dưới nước—còn cần nói gì nữa? Toàn thế gian đều thấm nhuần Viṣṇu.”

Verse 110

तृणे काष्ठे गृहे क्षेत्रे द्रव्ये देहे स्थितो हरिः । ज्ञायते ज्ञानयोगेन दृश्यते किं नु चक्षुषा

Hari ngự trong cỏ, trong gỗ, trong nhà, trong ruộng, trong của cải và trong thân thể. Ngài được biết nhờ yoga của trí tuệ chân thật—làm sao có thể thấy Ngài chỉ bằng đôi mắt?

Verse 111

ब्रह्मालये याति रसातले वा धरातलेऽसौ भ्रमति क्षणेन । आघ्राति गन्धं विदधाति सर्वं शृणोति जानाति स चात्र विष्णुः

Ngài đi đến nơi ở của Phạm Thiên, hoặc đến Rasātala, hoặc dạo chơi trên trái đất trong chốc lát. Ngài ngửi thấy hương thơm, sắp đặt và hoàn thành mọi việc, nghe và biết tất cả — quả thực, đây chính là Viṣṇu.

Verse 112

इत्युक्तः सहजां मायां त्यक्त्वा सिंहासनोत्थितः । दृढं परिकरं बद्ध्वा खङ्गं चाकृष्य चोज्ज्वलम्

Nghe nói như vậy, hắn rũ bỏ sự mê muội bẩm sinh, đứng dậy khỏi ngai vàng, thắt chặt đai lưng và rút ra một thanh kiếm sáng loáng.

Verse 113

हत्वा तं फलकाग्रेण बभाषे दुस्सहं वचः । इदानीं स्मर रे विष्णुं नो चेज्जवलितकु ण्डलम् । पतिष्यति शिरो भूमौ फलं पक्वं यथा नगात्

Sau khi đánh hắn bằng mũi kiếm, hắn thốt ra những lời khó nghe: "Này tên khốn, hãy nhớ đến Viṣṇu ngay! Nếu không, cái đầu được trang điểm bằng đôi bông tai rực rỡ của ngươi sẽ rơi xuống đất như quả chín rụng khỏi cây."

Verse 114

नो चेद्दर्शय तं विष्णुमस्मात्स्तंभाद्विनिर्गतम् । प्रह्लादस्तु भयं त्यक्त्वा चक्रे पद्मासनं भुवि

"Nếu không, hãy chỉ ra Viṣṇu đó đang bước ra từ chính cây cột này!" Nhưng Prahlāda, gạt bỏ nỗi sợ hãi, ngồi kiết già (tư thế hoa sen) trên mặt đất.

Verse 115

विधाय कंधरां नेतुमुच्चैः श्वासं निरुध्य च । हृदि ध्यात्वा हरिं देवं मरणायोन्मुखः स्थितः

Cố định cổ như thể sắp bị đưa đi hành quyết, và nín thở, chàng thiền định trong tim về Hari, Đấng Thần thánh — sẵn sàng đón nhận cả cái chết.

Verse 116

प्रभो मया तदा दृष्टमाश्चर्यं गगनाद्भुवि । पुष्पमाला स्थिता कण्ठे प्रह्लादस्य स्वयं गता

Bạch Chúa Tể, khi ấy con đã chứng kiến một điều kỳ diệu: từ trời xuống đất, một vòng hoa tự nhiên bay đến và an vị trên cổ Prahlāda.

Verse 117

गगनं व्याप्यमानं च किंकिमेवं कृतं जनैः । झटिति त्रुट्यति स्तम्भाच्छब्देन क्षुभितो जनः

Bầu trời như vang đầy tiếng leng keng, người người kêu lên: “Đây là gì vậy?” Bỗng chốc cây cột nứt toác; tiếng nổ như sấm khiến đám đông chấn động hoảng hốt.

Verse 118

धरणी याति पातालं द्यौर्वा भूमिं समेष्यति । पतिष्यति शिरो भूमौ खड्गघाताहतं नु किम्

“Đất đang chìm xuống cõi Pātāla chăng, hay trời đang sụp xuống mặt đất? Có phải đầu ai sẽ rơi xuống đất như bị chém bởi lưỡi gươm—chuyện gì đang xảy ra vậy?”

Verse 119

तावत्स्तंभाद्विनिष्क्रान्तः सिंहनादो भयंकरः । भूमौ निपतिताः सर्वे दैत्याः शब्देन मूर्च्छिताः

Ngay lúc ấy, từ cây cột bùng phát một tiếng gầm sư tử kinh hoàng; tất cả bọn Dānava ngã rạp xuống đất, ngất lịm vì âm thanh ấy.

Verse 120

हिरण्यकशिपोर्हस्तात्खड्गचर्म पपात च । न स जानाति किं किमेतदिति पुनःपुनः

Từ tay Hiraṇyakaśipu, gươm và khiên rơi xuống; hết lần này đến lần khác hắn không sao hiểu nổi, cứ hỏi: “Đây là gì—đây là gì?”

Verse 121

उत्थितो वीक्षते यावत्तावत्पश्यति तं हरिम् । अधो नरं स्थितं सिंहमुपरिष्टाद्विभी षणम्

Vừa đứng dậy và nhìn quanh, ông liền thấy Hari: phía dưới là người, phía trên là sư tử—hình tướng đáng kinh hãi.

Verse 122

दंष्ट्रा करालवदनं लेलिहानमिवांबरम् । जाज्वल्यमानवपुषं पुच्छाच्छोटितमस्तकम्

Nanh dữ, miệng há rộng ghê rợn, như liếm cả bầu trời; thân rực cháy, đầu bị quật bởi cú vung của chiếc đuôi.

Verse 123

महाकण्ठकृतारावं सशब्द मिव तोयदम् । समुच्छ्वसितकेशांतं दुर्निरीक्ष्यं सुरासुरैः

Từ cổ họng vĩ đại, Ngài gầm vang như mây sấm rền; bờm dựng lên theo hơi thở, khiến cả chư thiên lẫn a-tu-la cũng không thể chịu nổi khi nhìn.

Verse 124

नरसिंहमथो दृष्ट्वा निपपात पुनः क्षितौ । विगृह्य केशपाशे तं भ्रामयामास चांबरम्

Thấy Narasiṃha, hắn lại ngã sấp xuống đất. Narasiṃha nắm lấy búi tóc của hắn, xoay vần hắn giữa không trung.

Verse 125

भ्रामयित्वा शतगुणं पृथिव्यां समपोथयत् । न ममार स दैत्येन्द्रो ब्रह्मणो वरकारणात्

Sau khi xoay hắn trăm vòng, Ngài nện hắn xuống đất. Nhưng chúa tể loài quỷ ấy không chết, vì ân phúc do Phạm Thiên (Brahmā) ban.

Verse 126

गगनस्थैस्तदा देवै रुच्चैः संस्मारितो हरिः । दैत्यं जानुनि चानीय वक्षो हृष्टो निरीक्ष्य च

Bấy giờ Hari, được các vị thần trên trời nhắc nhở lớn tiếng, đã kéo con quỷ lên đầu gối Ngài; và, nhìn vào ngực hắn với niềm hân hoan mãnh liệt, Ngài chuẩn bị kết liễu hắn.

Verse 127

जयजयेति यक्षानां सुराणां सोऽवधारयत् । शब्दं कर्णे भुजौ सज्जौ कृत्वा तौ पद्मलांछितौ

Ngài lắng nghe tiếng hô "Chiến thắng! Chiến thắng!" vang lên từ các Yakṣa và các vị thần. Sau đó, với đôi tay mang dấu hoa sen đã sẵn sàng, Ngài tập trung chú ý vào âm thanh đó.

Verse 128

बिभेद वक्षो दैत्यस्य वज्रघातकिणांकितम् । नखैः कुन्दसुमप्रख्यैरस्थिसंघातकर्शितम्

Với những móng tay sáng như hoa nhài, Ngài xé toạc ngực con quỷ — đầy sẹo như thể bị sét đánh, và mòn đến tận xương.

Verse 129

भिन्ने वक्षसि दैत्येन्द्रो ममारच पपात च । तदा सहर्षमभवत्त्रैलोक्यं सचराचरम्

Khi ngực hắn bị xẻ đôi, vua của loài quỷ chết và ngã xuống. Khi đó, cả tam giới — động và bất động — đều tràn ngập niềm vui.

Verse 130

ममापि तृप्तिः सञ्जाता प्रसादात्तव केशव । यदा पुरत्रये दग्धे प्रसादाच्छंकरस्य च

Ngay cả ta cũng cảm thấy mãn nguyện nhờ ân điển của Ngài, hỡi Keśava — cũng giống như khi ba thành phố bị thiêu rụi, nhờ ân điển của Śaṅkara.

Verse 131

हिण्याक्षे पुनर्जाता सा काले विनिपातिते । इदानीं नास्ति मे तृप्तिः कुत्र यामि करोमि किम्

Chính niềm thỏa mãn ấy lại khởi lên khi Hiṇyākṣa bị đánh gục. Nhưng nay ta chẳng còn thỏa mãn—ta sẽ đi về đâu, ta phải làm gì?

Verse 132

पृथिव्यां क्षत्रियाः सन्ति न युध्यंते परस्परम् । देवानां दानवैः सार्द्धं नास्ति युद्धं कथं प्रभो

Trên cõi đất có các Kṣatriya, vậy mà họ chẳng giao chiến với nhau. Lại cũng không có chiến tranh giữa chư thiên và Dānavas—vì sao lại như thế, bạch Chúa Tể?

Verse 133

इदानीं बलिना व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् । पञ्चमो योऽवतारस्ते न जाने किं करिष्यति । वलिनिग्रहकालोऽयं तद्दर्शय जनार्दन

Nay Bali đã tràn khắp tam giới, cả hữu tình lẫn vô tình. Hóa thân thứ năm của Ngài đã gần kề; ta chẳng biết Ngài sẽ làm nên việc gì. Đây là lúc chế ngự Bali—xin Ngài chỉ bày thánh ý ấy cho ta, hỡi Janārdana.

Verse 134

सारस्वत उवाच । तदेतत्सकलं श्रुत्वा बभाषे वामनो मुनिम्

Sārasvata nói: Nghe hết thảy những điều ấy rồi, Vāmana liền cất lời với vị hiền triết.

Verse 135

वामन उवाच । शृणु नारद यद्वृत्तं हिण्यकशिपौ हते । दैत्यराजः कृतो राजा प्रह्लादोऽतीव वैष्णवः

Vāmana nói: Hãy nghe đây, hỡi Nārada, chuyện đã xảy ra sau khi Hiraṇyakaśipu bị giết. Prahlāda, người hết lòng quy kính Viṣṇu, đã được lập làm vua của loài Daitya.

Verse 136

तेन राज्यं धरापृष्ठे कृतं संवत्सरान्बहून् । तस्यापि कुर्वतो राज्यं विग्रहो हि सुरैः समम्

Vì thế, ông trị vì trên mặt đất suốt nhiều năm. Nhưng ngay khi đang cai quản, xung đột cũng phát sinh với chư Thiên (Deva).

Verse 137

नो पश्याम्यपि दैत्यानां पूर्ववैरमनुस्मरन् । उत्पाद्य पुत्रान्सबहून्राज्यं चक्रे स पुष्कलम्

Dẫu nhớ lại mối thù xưa, ông cũng chẳng buồn nhìn đến các Daitya. Sinh được nhiều con trai, ông dựng nên một vương quốc thịnh vượng, sung túc.

Verse 138

विरोचनाद्बलिर्जातो बाल एव यदाऽभवत् । एकान्ते स हरिं ज्ञात्वा तदा योगेन केनचित्

Từ Virocana sinh ra Bali; khi còn thơ ấu, nơi chốn cô tịch, nhờ một pháp tu yoga nào đó, cậu đã nhận biết Hari.

Verse 139

मुक्त्वा राज्यं प्रियान्पुत्रान्गतोऽसौ गिरिसानुषु । कल्पान्तस्थायिनं देहं तस्य चक्रे जनार्द्दनः

Từ bỏ vương quốc và những người con yêu dấu, ông lên các sườn núi. Janārdana ban cho ông một thân thể trường tồn cho đến tận cuối một kiếp (kalpa).

Verse 140

दैत्यानां दानवानां च बहूनां राज्यकारणे । विवादोतीव संजातः को नो राजा भवेदिति

Giữa vô số Daitya và Dānava, vì chuyện ngôi vua, một cuộc tranh chấp dữ dội bùng lên: “Ai trong chúng ta sẽ làm vua?”

Verse 141

नारद उवाच । हिण्याक्षस्य ये पुत्राः पौत्राश्च बलवत्तराः । विरोचनप्रभृतयः सन्ति ये बलवत्तराः

Nārada nói: Các con và cháu của Hiraṇyākṣa đều vô cùng hùng mạnh—những vị bắt đầu từ Virocana quả thật là bậc đại lực.

Verse 142

वृषपर्वापि बलवान्राज्यार्थे समुपस्थितः । इन्द्रवित्तेशवरुणा वायुः सूर्योनलो यमः

Vṛṣaparvan cũng là bậc hùng cường, đã xuất hiện vì ngôi vương quyền. (Ở phía đối diện) có Indra, Kubera—Chúa Tài Bảo, Varuṇa, Vāyu, Sūrya, Agni và Yama.

Verse 143

दैत्येन सदृशा न स्युर्बलरूपक्षमादिभिः । औदार्यादिगुणैः कृत्वा सन्तत्या चासुराधिकः

Về sức mạnh, dung mạo, lòng nhẫn nại và các đức tính tương tự, không ai sánh bằng vị Daitya ấy. Nhờ những phẩm hạnh như lòng quảng đại, và cả do dòng dõi, ông còn vượt trội giữa hàng Asura.

Verse 144

शुक्रेणा चार्यमाणास्ते युद्ध्यंते च परस्परम् । अमृताहरणे दौष्ट्यं यदा दैत्याः स्मरन्ति तत्

Bị Śukra xúi giục, họ giao chiến với nhau. Vì khi các Daitya nhớ lại mưu trá liên quan đến việc cướp đoạt amṛta, lòng thù hận của họ bừng cháy.

Verse 145

पीतावशेषममृतं कस्माद्यच्छंति देवताः । नास्माकमिति संनह्य युध्यन्ते च परस्परम्

“Vì sao chư thiên chỉ ban phần amṛta còn thừa sau khi đã uống?”—nghĩ vậy, với ý niệm “không dành cho chúng ta”, họ vũ trang và đánh nhau lẫn nhau.

Verse 146

कदाचिदपि नो युद्धं विश्रांतिमुपगच्छति । एककार्योद्यता यस्माद्बहवो दैत्यदानवाः

Cuộc chiến của chúng ta chưa từng nghỉ ngơi một lúc nào, vì vô số Daitya và Dānava luôn được huy động, cùng hướng về một mục đích duy nhất.

Verse 147

पीत्वाऽमृतं सुरा जाता अमरास्ते जयन्ति च । देवदानवदैत्यानां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । विष्णुर्बलाधिको युद्धे तदेतत्कारणं वद

“Uống cam lộ amṛta, chư thiên trở nên bất tử nên chiến thắng. Nhưng trong chiến trận, Viṣṇu lại hùng lực hơn cả Deva, Dānava, Daitya, Gandharva, Nāga và Rākṣasa—xin nói cho ta biết nguyên do.”

Verse 148

वामन उवाच । अनादिनिधनः कर्त्ता पाता हर्त्ता जनार्दनः । एकोऽयं स शिवो देवः स चायं ब्रह्मसंज्ञितः । एकस्य तु यदा कार्यं जायते भुवने नृप

Vāmana thưa: “Janārdana không khởi đầu, không cùng tận—là Đấng tạo hóa, gìn giữ và thu nhiếp. Chỉ một Ngài ấy là Thần được gọi là Śiva, và cũng chính Ngài được xưng là Brahmā. Nhưng khi, hỡi đại vương, một công việc riêng biệt phát sinh trong thế gian…”

Verse 149

तस्य देहं समाश्रित्य मृत्युकार्यं कुर्वंति ते । ब्रह्मांडं सकलं विष्णोः करदं वरदो यतः । तस्माद्बलाधिको विष्णुर्न तथान्योऽस्ति कश्चन

Nương tựa ngay nơi thân Ngài, họ thực hiện công việc của tử thần. Vì toàn thể vũ trụ đều quy phục và triều cống Viṣṇu, Đấng ban ân phúc; bởi thế Viṣṇu vượt trội về uy lực—không ai sánh bằng Ngài.

Verse 150

पालनायोद्यतो विष्णुः किमन्यैश्चर्मचक्षुभिः । इन्द्राद्याश्च सुराः सर्वे विष्णोर्व्यापारकारिणः

Viṣṇu chuyên tâm hộ trì—cần gì những kẻ chỉ thấy bằng mắt phàm? Hết thảy chư thiên, bắt đầu từ Indra, chỉ là những người thừa hành công việc của Viṣṇu.

Verse 151

सृष्टिं कृत्वा ततो ब्रह्मा कैलासे संस्थितो हरः । न शक्यते सुरैर्विष्णुर्भ्राम्यन्ते भुवनत्रये

Sau khi tạo dựng, Phạm Thiên (Brahmā) lui về; còn Hara (Śiva) an trụ trên núi Kailāsa. Nhưng Viṣṇu thì chư thiên không thể bao trùm—Ngài thấm khắp và du hành trong ba cõi.

Verse 152

जगत्यस्मिन्यदा कश्चिद्वैपरीत्येन वर्तते । तस्योच्छेदं समागत्य करोत्येव जनार्दनः

Trong thế gian này, hễ có kẻ nào hành xử trái nghịch, đảo lộn với chánh pháp (dharma), thì Janārdana chắc chắn hiện đến và khiến kẻ ấy bị trừ diệt.

Verse 153

त्वमेजय महाबाहो न मनो नारदाऽदयम् । सर्वपापहरां दिव्यां तां कथां कथयाम्यहम्

Hỡi vua Janamejaya, bậc đại lực, xin hãy an định tâm—cùng với Nārada và các vị khác—vào điều này. Ta sẽ thuật lại câu chuyện thiêng liêng, có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 154

पुरा विवदतां तेषां दैत्यानां राज्यहेतवे । प्रह्लादेन समागत्य व्यवस्था विहिता स्वयम्

Thuở xưa, khi các Daitya ấy tranh cãi vì ngôi vương, Prahlāda tự thân bước ra và bằng uy quyền của mình đã lập nên sự phân xử, định đoạt ổn thỏa.

Verse 155

सर्वलक्षणसं पन्नो दीर्घायुर्बलवत्तरः । यज्ञशीलः सदानंदो बहुपुत्रोतिदुर्जयः

Ngài đầy đủ mọi tướng tốt cát tường, thọ mạng lâu dài và sức lực vượt bậc; chuyên tâm tế tự, thường hỷ lạc; có nhiều con trai và thật khó bị khuất phục.

Verse 156

न युध्यते सुरैः साकं विष्णुं यो वेत्ति दुर्जयम् । संग्रामे मरणं नास्ति यस्य यः सर्वदक्षिणः

Ai biết Viṣṇu là bậc bất khả chiến bại thì không giao chiến cùng chư thiên. Với người ấy, nơi chiến trận không có tử vong, và người ấy luôn rộng lòng trong bố thí và tôn vinh.

Verse 157

आत्मनो वचनं व्यर्थं न करोति कथंचन । सर्वेषां पुत्रपौत्राणां मध्ये यो राजते श्रिया

Người ấy không bao giờ làm cho lời mình trở nên vô ích theo bất cứ cách nào. Giữa hết thảy con trai và cháu nội, người ấy là kẻ rạng ngời bởi phú quý và vinh quang.

Verse 158

अभिषिक्तस्तु शुक्रेण स वो राजा भवेदिति । गुरुप्रमाणमित्युक्त्वा ययौ यत्रागतः पुनः

“Người được Śukra làm lễ quán đảnh sẽ là vua của các ngươi.” Nói rằng: “Lời của guru là thẩm quyền,” họ lại ra đi, trở về nơi mình đã đến.

Verse 159

तथा च कृतवंतस्ते सहिता दैत्यदानवाः । विरोचनप्रभृतयः पुत्राः पौत्राः स्वयंगताः

Và họ đã làm đúng như vậy: các Daitya và Dānava tụ hội—Virocana và những người khác—cả con lẫn cháu, tự mình đến.

Verse 160

प्रत्येकं वीक्षिताः सर्वे गुरुणा ज्ञानपूर्वकम् । प्रह्लादेन गुणाः प्रोक्ता न ते संति विरोचने

Mỗi người đều được guru khảo xét riêng, bằng trí tuệ phân minh. Prahlāda nêu các đức hạnh, nhưng những đức hạnh ấy không thấy nơi Virocana.

Verse 161

अन्येषामपि दैत्यानां वृषपर्वापि नेदृशः । यथा निरीक्षिताः पुत्रा बलिप्रभृतयो मुने । सर्वान्संवीक्ष्य शुक्रेण बलौ दृष्टा गुणास्तथा

Ngay cả giữa các Daitya khác, Vṛṣaparvan cũng không đạt đến tầm ấy. Cũng vậy, bạch hiền giả, các người con—khởi từ Bali—đều được khảo xét; và khi Śukra đã xem xét kỹ lưỡng hết thảy, chính những đức tính ấy được thấy nơi Bali.

Verse 162

बलिदेहेऽधिकान्दृष्ट्वा दैत्येभ्यो विनिवेदिताः । बलिर्गुणाधिको दैत्याः कथं कार्यं भवेन्मया

Thấy nơi thân Bali những sự xuất chúng vượt trội, ông tâu trình với các Daitya: “Bali hơn hẳn về đức hạnh. Hỡi các Daitya, nay ta phải làm gì?”

Verse 163

केनापि दैवयोगेन बलिरिंद्रो भविष्यति । यादृशस्तु पिता लोके तादृशस्तु सुतो भवेत्

Do một sự phối hợp nhiệm mầu của định mệnh, Bali sẽ trở thành Indra (chúa tể quyền uy). Vì ở đời này, cha thế nào thì con thường cũng thế ấy.

Verse 164

पौत्रश्च निश्चितं तादृग्भवतीति न चेत्सुतः । प्रह्लादस्तु महायोगी वैष्णवो विष्णुवल्लभः

Và nếu người con không như thế, thì chắc chắn người cháu sẽ mang đúng bản tính ấy. Nhưng Prahlāda là một đại yogin—một Vaiṣṇava chí thành, người được Viṣṇu yêu mến.

Verse 165

तस्माद्विरोचने केचिद्धिरण्यकशिपोर्गुणाः । ज्येष्ठो विरोचनो राज्ये यदि चेत्क्रियतेऽसुराः । नरसिंहः समागत्य निश्चितं मारयिष्यति

Vì thế, nơi Virocana quả có vài nét của Hiraṇyakaśipu. Hỡi các Asura, nếu Virocana—người anh cả—được lập lên ngôi vương, thì Narasiṃha chắc chắn sẽ đến và giết ông ta.

Verse 166

मुक्तं विरोचनेनापि राज्यं मरणभीरुणा । प्रह्लादस्य गुणाः सर्वे बलिदेहे व्यवस्थिताः

Ngay cả Virocana, vì sợ cái chết, cũng đã buông bỏ vương quyền. Mọi đức hạnh của Prahlāda đều an lập trọn vẹn trong chính thân Bali.

Verse 167

एवं ते समयं कृत्वा बलिं राज्येऽभ्यषिंचय न् । यः प्रह्लादः स वै विष्णुर्यो विष्णुः स बलिः स्वयम्

Vì thế, sau khi lập giao ước, họ làm lễ quán đảnh tấn phong Bali lên ngôi. Đấng là Prahlāda chính là Viṣṇu; và đấng là Viṣṇu ấy chính là Bali tự thân.

Verse 168

अतो मित्रीकृतो देवैर्विग्रहैस्तु विवर्जितः । एकीभावं कृतं सर्वं बलिराज्ये सुरासुरैः

Vì vậy, chư thiên kết bạn với ngài và ngài được lìa mọi thù nghịch. Dưới triều Bali, cả chư thiên lẫn asura cùng nhau khiến muôn sự quy về nhất thể.

Verse 169

तस्यापि भाषितं श्रुत्वा देवेंद्रो मम मंदिरे । समागता वालखिल्याः शप्तोहं वामनः कृतः

Nghe cả lời của ngài, Devendra đã đến đền thờ của ta. Các hiền thánh Vālakhilya cũng tụ hội nơi ấy; ta bị nguyền rủa và phải hóa thân thành Vāmana.

Verse 170

प्रसाद्य ते मया प्रोक्ताः शापमुक्तिप्रदा मम । भविष्यतीति तैरुक्तं बलिनिग्रहणादनु

Sau khi làm các ngài hoan hỷ, ta bày tỏ về phương cách ban sự giải thoát khỏi lời nguyền của ta. Các ngài nói rằng điều ấy sẽ thành tựu sau khi Bali bị chế ngự.

Verse 171

तवापि कौतुकं युद्धे बलिर्यज्ञं करोति च । देवानां निग्रहो नास्ति सर्वे यज्ञे समागताः

Ngay cả sự háo hức chiến trận của ngươi cũng không hợp lẽ, vì Bali đang cử hành tế lễ. Chư thiên không hề bị áp bức—quả thật tất cả đều đã tụ hội nơi đàn tế.

Verse 172

स मां यजति यज्ञेन वधं तस्य करोतु कः । अहं च वामनो जातो नारदः कौतुकान्वितः

Người ấy thờ phụng Ta bằng tế lễ—vậy ai nỡ ra tay giết người ấy? Còn Ta thì sinh làm Vāmana; và Nārada cũng tràn đầy kinh ngạc trước cuộc diễn bày này.

Verse 173

विपरीतमिदं सर्वं वर्त्तते मम चेतसि । तथाऽपि क्रमयोगेन सर्वं भव्यं करोम्यहम्

Tất thảy điều này vận hành trái nghịch trong tâm Ta; nhưng dẫu vậy, theo trật tự kỷ luật của phương pháp chân chính, Ta vẫn sẽ đưa mọi sự đến chỗ viên mãn cát tường.

Verse 174

नारद उवाच । प्रसादं कुरु देवेश युद्धार्थं कौतुकं मम । एकेन ब्राह्मणेनाजौ हन्यंते क्षत्रिया यदा । पित्रा प्रोक्तं च मे पूर्वं तदा युद्धं भविष्यति

Nārada thưa: “Xin ban ân sủng cho con, lạy Chúa tể chư thiên. Con mang nỗi kỳ diệu khôn nguôi về chiến tranh: khi trên chiến địa, các kṣatriya bị một brāhmaṇa duy nhất sát hại—đúng như phụ thân con đã nói với con từ thuở trước—thì cuộc chiến ấy sẽ thật sự xảy đến.”

Verse 175

ब्राह्मणोसि भवाञ्जातः कदा युद्धं करिष्यसि । विहस्य वामनो ब्रूते सत्यं तव भविष्यति

“Ngài sinh làm brāhmaṇa—bao giờ sẽ khởi chiến?” Nói vậy, Vāmana mỉm cười đáp: “Điều ngươi nói sẽ thành sự thật.”

Verse 176

जमदग्निसुतो भूत्वा गुरुं कृत्वा महेश्वरम् । कार्त्तवीर्यं वधिष्यामि बहुभिः क्षत्रियैः सह

Trở thành con trai của Jamadagni, và nhận Maheśvara làm đạo sư, ta sẽ tiêu diệt Kārttavīrya cùng với nhiều kṣatriya.

Verse 177

समंतपंचके पंच करिष्ये रुधिरह्रदान् । तत्राहं तर्पयिष्यामि पितॄनथ पितामहान्

Tại Samantapañcaka, ta sẽ tạo ra năm hồ máu; ở đó ta sẽ dâng lễ vật để làm hài lòng Cha và Ông.

Verse 178

पुण्यक्षेत्रं करिष्यामि भवांस्तत्रागमिष्य ति । परं च कौतुकं युद्धे भविष्यति तव प्रियम्

Ta sẽ thiết lập nơi đó thành thánh địa công đức; và ngài sẽ đến đó. Trong cuộc chiến ấy, một phép lạ tối thượng—được ngài yêu mến—cũng sẽ diễn ra.

Verse 179

ब्राह्मणेभ्यो ग्रहीष्यंति यदा कुं क्षत्रियाः पुनः । तदैव तान्हनिष्यामि पुनर्दा स्यामि मेदिनीम्

Khi các kṣatriya lại chiếm đoạt của cải từ các brāhmaṇa, thì ngay lập tức ta sẽ giết chúng; và ta sẽ lại ban tặng trái đất này.

Verse 180

त्रिसप्तवारं दास्यामि जित्वा जित्वा वसुंधराम् । शस्त्रन्यासं करिष्यामि निर्विण्णो युद्धकर्मणि । विहरिष्यामि रम्येषु वनेषु गिरिसानुषु

Ta sẽ chinh phục trái đất hai mươi mốt lần rồi ban tặng nó. Mệt mỏi vì chiến tranh, ta sẽ buông vũ khí và lang thang trong những khu rừng xinh đẹp và trên các sườn núi.

Verse 181

लंकायां रावणो राज्यं करिष्यति महाबलः । त्रैलोक्यकंटकं नाम यदासौ धारयिष्यति

Tại Laṅkā, Rāvaṇa hùng lực sẽ trị vì; và khi y mang danh “Gai nhọn của Ba Cõi”, thì vận mệnh định sẵn sẽ dần hiển lộ.

Verse 182

तदा दाशरथी रामः कौसल्यानंदवर्द्धनः । भविष्ये भ्रातृभिः सार्द्धं गमिष्ये यज्ञमंडपे

Bấy giờ Rāma, con của Daśaratha—đấng làm tăng niềm hoan hỷ của Kauśalyā—sẽ xuất hiện; và cùng các huynh đệ, Ngài sẽ đến nơi đàn tế yājña.

Verse 183

ताडकां ताडयित्वाहं सुबाहुं यज्ञमंदिरे । नीत्वा यज्ञाद्गमिष्यामि सीतायास्तु स्वयंवरे

Sau khi đánh bại Tāḍakā, rồi tại khu đàn tế bắt lấy Subāhu, ta sẽ rời cuộc yājña ấy mà đi đến lễ svayaṃvara của Sītā.

Verse 184

परिणेष्याभि तां सीतां भंक्त्वा माहेश्वरं धनुः । त्यक्त्वा राज्यं गमिष्यामि वने वर्षांश्चतुर्दश

Ta sẽ cưới Sītā, bằng cách bẻ gãy đại cung của Maheśvara; rồi từ bỏ vương quyền, ta sẽ vào rừng suốt mười bốn năm.

Verse 185

सीताहरणजं दुःखं प्रथमं मे भविष्यति । नासाकर्णविहीनां तां करिष्ये राक्षसीं वने

Nỗi khổ lớn đầu tiên giáng xuống ta sẽ do việc Sītā bị bắt cóc; và trong rừng, ta sẽ khiến nữ rākṣasī ấy mất cả mũi lẫn tai.

Verse 186

चतुर्द्दशसहस्राणि त्रिशिरःखरदूषणान् । धत्वा हनिष्ये मारीचं राक्षसं मृगरूपिणम्

“Sau khi đã diệt mười bốn nghìn—Triśiras, Khara và Dūṣaṇa—ta sẽ giết Mārīca, loài rākṣasa hóa thân thành nai.”

Verse 187

हृतदारो गमिष्यामि दग्ध्वा गृध्रं जटायुषम् । सुग्रीवेण समं मैत्रीं कृत्वा हत्वाऽथ वालिनम्

“Mất vợ, ta vẫn lên đường; sau khi hỏa táng chim kền kền Jaṭāyus, ta sẽ kết minh hữu với Sugrīva, rồi giết Vālin.”

Verse 188

समुद्रं बंधयिष्यामि नलप्रमुखवानरैः । लंकां संवेष्टयिष्यामि मारयिष्यामि राक्षसान्

“Ta sẽ ngăn biển bằng đoàn vānara do Nala dẫn đầu; ta sẽ vây hãm Laṅkā và tiêu diệt các rākṣasa.”

Verse 189

कुम्भकर्णं निहत्याजौ मेघनादं ततो रणे । निहत्य रावणं रक्षः पश्यतां सर्वरक्षसाम्

“Diệt Kumbhakarṇa nơi trận địa, rồi giết Megha-nāda trong giao chiến, ta sẽ hạ Rāvaṇa—tên rākṣasa—ngay trước mắt toàn thể rākṣasa.”

Verse 190

विभीषणाय दास्यामि लंकां देवविनिर्मिताम् । अयोध्यां पुनरागत्य कृत्वा राज्यमकंटकम्

“Ta sẽ trao Laṅkā—thành do chư thiên dựng nên—cho Vibhīṣaṇa; rồi trở về Ayodhyā, ta sẽ lập vương quốc không gai (không khổ nạn, không chướng ngại).”

Verse 191

कालदुर्वाससोश्चित्रचरित्रेणामरावतीम् । यास्येहं भ्रातृभिः सार्द्धं राज्यं पुत्रे निवेद्य च

Và rồi, qua dòng sự kiện kỳ diệu liên quan đến Thời gian và hiền giả Durvāsas, ta sẽ đến Amarāvatī cùng các huynh đệ, sau khi trao vương quốc lại cho con trai ta.

Verse 192

द्वापरे समनुप्राप्ते क्षत्रियैर्बहुभिर्मही । भाराक्रांता न शक्नोति पातालं गंतुमुद्यता

Khi thời đại Dvāpara đến, trái đất—tràn ngập bởi nhiều kṣatriya—sẽ bị đè bẹp bởi gánh nặng; dù cố gắng, người cũng sẽ không thể xuống Pātāla.

Verse 193

मथुरायां तदा कर्त्ता कंसो राज्यं महासुरः । शिशुपालजरासंधौ कालनेमिर्महासुरः

Tại Mathurā vào thời điểm đó, đại quỷ Kaṃsa cai trị vương quốc; và giữa Śiśupāla cùng Jarāsandha, đại quỷ Kālanemi cũng đứng nổi bật.

Verse 194

पौंड्रको वासुदेवश्च बाणो राजा महासुरः । गजवाजितुरंगाढ्या वध्यंते मे तदा मुने

Pauṇḍraka Vāsudeva và Vua Bāṇa—những đại quỷ—cùng với các lực lượng hùng hậu voi, ngựa và xe ngựa, sau đó sẽ bị ta tiêu diệt, hỡi hiền giả.

Verse 195

कलौ स्वल्पोदका मेघा अल्पदुग्धाश्च धेनवः । दुग्धे घृतं न चैवास्ति नास्ति सत्यं जनेषु च

Trong thời Kali-yuga, mây sẽ cho ít nước, và bò sẽ cho ít sữa; ngay cả trong sữa cũng sẽ không có bơ lỏng (ghee), và sự thật sẽ không còn tồn tại giữa lòng người.

Verse 196

चोरैरुपहता लोका व्याधिभिः परिपीडिताः । त्रातारं नाभि गच्छंति युद्धावस्थां गता अपि

Con người sẽ bị trộm cướp đánh hại và bị bệnh tật hành hạ; dù rơi vào cảnh chiến tranh và hiểm nguy, họ cũng chẳng tìm đến bậc hộ trì để nương tựa.

Verse 197

क्षुद्राः पश्चिमवाहिन्यो नद्यः शुष्यंति कार्त्तिके । एकादशीव्रतं नास्ति कृष्णा या च चतुर्द्दशी

Các dòng sông sẽ trở nên nhỏ nhoi, chảy về phía tây và khô cạn trong tháng Kārttika; việc giữ trai giới Ekādaśī sẽ mất hẳn, và ngày thánh Caturdaśī của nửa tháng tối (Kṛṣṇa-pakṣa) cũng bị bỏ bê.

Verse 198

न जानाति जनः कश्चिद्विक्रांतमपि स्वे गृहे । दरिद्रोपहतं सर्वं संध्यास्नानविवर्जितम् । भविष्यति कलौ सर्वं न तत्पूर्वयुगत्रये

Chẳng ai còn nhận ra sự xuất sắc, dù ngay trong chính ngôi nhà mình. Mọi sự đều bị nghèo đói vùi dập và thiếu vắng việc tắm gội lúc hoàng hôn (sandhyā-snāna). Tất cả điều ấy sẽ xảy đến trong thời Kali; ba yuga trước chưa từng có như vậy.

Verse 199

पितरं मातरं पुत्रस्त्यक्त्वा भार्यां निषेवते । न गुरुः स्वजनः कश्चित्कोऽपि कं नानुसेवते

Người con trai sẽ bỏ cha mẹ mà bám víu lấy vợ. Sẽ chẳng còn bậc guru đáng tôn kính, chẳng còn thân quyến chân thật—không ai tận tâm theo phụng sự ai.

Verse 200

यथायथा कलिर्व्याप्तिं करोति धरणीतले । तथातथा जनः सर्व एकाकारो भविष्यति

Khi Kali càng lúc càng lan rộng trên mặt đất, thì con người cũng sẽ dần dần trở nên đồng dạng một kiểu, đánh mất những đức hạnh và kỷ luật riêng biệt.

Verse 201

म्लेच्छैरुपहतं सर्वं संध्यास्नानविवर्जितम् । कल्किरित्यभिविख्यातो भविष्ये ब्राह्मणो ह्यहम्

Khi muôn sự bị bọn Mleccha áp bức và việc tắm gội lúc hoàng hôn bị bỏ phế, ta sẽ sinh ra trong tương lai làm một Bà-la-môn, nổi danh với danh hiệu Kalki.

Verse 202

म्लेच्छानां छेदनं कृत्वा याज्ञवल्यपुरोहितः । बहुस्वर्णेन यज्ञेन यक्ष्ये निष्कृतिकारणात्

Sau khi chém dẹp bọn Mleccha, với Yājñavalkya làm vị tế sư, ta sẽ cử hành một đại tế lễ dồi dào vàng báu, vì mục đích sám hối và phục hồi chánh pháp.

Verse 203

भविष्यंत्यवतारा मे युद्धं तेषु भविष्यति । इदानीं बलिना युद्धं करिष्यंति न देवताः

“Những lần ta giáng thế (avatāra) chắc chắn sẽ đến trong tương lai, và trong đó sẽ có chiến trận. Nhưng hiện nay, chư thiên sẽ không giao chiến với Bali.”

Verse 204

स मां यजति दैत्येन्द्रो न मे वध्यो बलिर्भवेत् । सर्वस्वदाननियमं करोति स महाध्वरे

“Vị chúa của loài Daitya ấy thờ phụng Ta; vì thế Bali không nên bị Ta sát hại. Trong đại tế lễ ấy, ông giữ giới nguyện bố thí hết thảy mọi vật.”