Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

चक्रांकितां विशेषेण प्रतिमां वैष्णवीं द्विजाः । चंदनं च सकर्पूरं कृष्णागुरुसमन्वितम्

Transliteration

cakrāṃkitāṃ viśeṣeṇa pratimāṃ vaiṣṇavīṃ dvijāḥ | caṃdanaṃ ca sakarpūraṃ kṛṣṇāgurusamanvitam

Translation

Hỡi các bậc nhị sinh, hãy đặc biệt tôn kính tượng thờ Vaiṣṇava có dấu bánh xe (cakra); và hãy dâng bột đàn hương cùng long não, hòa với trầm hương agaru sẫm màu thơm ngát.

Word by Word

• चक्राङ्किताम्: marked with a discus (chakra)
• चक्राङ्किताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चक्र-अङ्कित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अङ्कित = अङ्क्/अङ्कय् (धातु) क्त; घटकः: चक्र + अङ्कित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त-विशेषण

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Karana/Adverbial (करण/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial instrumental: especially)

• प्रतिमाम्: image/idol
• प्रतिमाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• वैष्णवीम्: Vaiṣṇava (pertaining to Viṣṇu)
• वैष्णवीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• द्विजाः: O twice-born (Brahmins)
• द्विजाः: Karta/Address (कर्ता/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि (vocative sense possible)

• चन्दनम्: sandalwood (paste)
• चन्दनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• सकर्पूरम्: with camphor
• सकर्पूरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-कर्पूर (प्रातिपदिक; घटकाः: स + कर्पूर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘कर्पूरेण सह’ (with camphor)

• कृष्णागुरुसमन्वितम्: mixed with black agaru (aloeswood)
• कृष्णागुरुसमन्वितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण-अगुरु-समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; समन्वित = सम्+अन्वि (धातु) क्त; घटकाः: कृष्ण + अगुरु + समन्वित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त-विशेषण

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija-s (brāhmaṇas) addressed as ‘dvijāḥ’

Visual Art Cues

Scene: A learned assembly of brāhmaṇas witnesses a devotee anointing a cakra-marked Viṣṇu/Kṛṣṇa image with sandal, camphor, and dark agaru paste; lamps and conch-sounds frame the sanctum.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Cakra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence becomes complete through proper upacāras—recognizing Viṣṇu’s marks and offering pure, fragrant substances with devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction sits within Dvārakā Māhātmya, associating Dvārakā worship with refined Vaiṣṇava ritual practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship a cakra-marked Vaiṣṇava image and apply sandalpaste mixed with camphor and agaru.