Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

Devanagari script

श्राद्धं करोति मूढात्मा विहीनं स्थानजैर्द्विजैः । स्थानजैरपि वाऽशुद्धैस्तस्य तद्व्यर्थतां व्रजेत्

Transliteration

śrāddhaṃ karoti mūḍhātmā vihīnaṃ sthānajairdvijaiḥ | sthānajairapi vā'śuddhaistasya tadvyarthatāṃ vrajet

Translation

“Kẻ tâm trí mê muội làm lễ śrāddha mà không có các vị Bà-la-môn bản địa; hoặc dù có Bà-la-môn bản địa nhưng bất tịnh—thì đối với người ấy, nghi lễ ấy trở thành vô ích.”

Word by Word

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: śrāddha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• करोति: does/performs
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• मूढ-आत्मा: a deluded person
• मूढ-आत्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mūḍha (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); मूढः आत्मा यस्य/मूढ आत्मा (कर्मधारय)

• विहीनम्: devoid (of)
• विहीनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vi-hīna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) श्राद्धम्

• स्थान-जैः: local-born
• स्थान-जैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sthāna (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); स्थानात् जातः (पञ्चमी-तत्पुरुष)

• द्विजैः: by Brahmins
• द्विजैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: dvija (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)

• स्थान-जैः: local-born
• स्थान-जैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sthāna (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); (पुनरुक्त)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (also/even)

• वा: or
• वा: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: vā (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)

• अशुद्धैः: impure
• अशुद्धैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: a-śuddha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifier) स्थानजैः/द्विजैः

• तस्य: of that (rite/person)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)

• तत्-व्यर्थताम्: that futility/ineffectiveness
• तत्-व्यर्थताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम) + vyarthatā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); तस्य व्यर्थता (षष्ठी-तत्पुरुष)

• व्रजेत्: would go/come to (become)
• व्रजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

Speaker

Viśvāmitra

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A cautionary tableau: a pilgrim about to conduct śrāddha is stopped by a sage, pointing to impure or unsuitable priests; the offerings fade symbolically, indicating futility.

Characters & Entities

• Śrāddha
• Sthānaja dvija

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rituals require both correct setting and qualified officiants; otherwise, even sacred acts may become fruitless.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same tīrtha context (Gayākūpī-related), with emphasis on its local ritual ecosystem (sthānaja dvijas).

What ritualistic prescription is mentioned?

Do not perform śrāddha without qualified local brāhmaṇas, and avoid impure/unqualified officiants even if local.