Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

Devanagari script

तथा च ब्रह्मशालायां संस्थितैर्यदुदाहृतम् । नान्यथा तत्परिज्ञेयं हास्येनापि स्मृतिं विना

Transliteration

tathā ca brahmaśālāyāṃ saṃsthitairyadudāhṛtam | nānyathā tatparijñeyaṃ hāsyenāpi smṛtiṃ vinā

Translation

Hơn nữa, điều gì đã được những bậc hội tụ trong Brahma-sabhā (đại sảnh Phạm Thiên) tuyên thuyết, phải được hiểu đúng y như thế, không được hiểu khác; dẫu nói trong lời đùa cợt cũng không nên tiếp nhận nếu không có sự ghi nhớ và y cứ nơi Smṛti (Thánh truyền).

Word by Word

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• ब्रह्म-शालायाम्: in the Brahma-hall
• ब्रह्म-शालायाम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + शाला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः शाला)

• संस्थितैः: by those who were assembled/standing
• संस्थितैः: Karana (Instrument/Agentive means/करण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन

• यत्: what/that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय

• उदाहृतम्: was uttered/declared
• उदाहृतम्: Kriya (Predicative participle/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: उद् + आ + हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• परिज्ञेयम्: is to be understood/ascertained
• परिज्ञेयम्: Kriya (Obligation predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: परि + ज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त भावि/विधेय कृदन्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• हास्येन: by joking / with laughter
• हास्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• स्मृतिम्: recollection / scriptural tradition
• स्मृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्मृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• विना: without
• विना: Sambandha (Exclusion/वियोग)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (prepositional indeclinable)

Speaker

Bhartṛyajña

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmaśālā (assembly locus)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas and later audience of the māhātmya

Visual Art Cues

Scene: Inside a sacred hall, elders seated in council proclaim a ruling; a later narrator insists it must be remembered and interpreted through smṛti, not dismissed as jest.

Characters & Entities

• Brahmaśālā
• Smṛti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Words spoken in sacred assemblies carry weight; interpretation must be anchored in smṛti and disciplined understanding.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Brahmaśālā (sacred hall) is referenced as an authoritative setting; no named pilgrimage site is specified in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

It prescribes a rule of interpretation: sacred declarations are to be understood in line with smṛti, not dismissed as mere jest.