Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 90

Devanagari script

पंचविंशतिवर्षीयः कामदेव इवापरः । संस्मरन्पूर्विकां जातिं सर्वा हर्ष समन्वितः

Transliteration

paṃcaviṃśativarṣīyaḥ kāmadeva ivāparaḥ | saṃsmaranpūrvikāṃ jātiṃ sarvā harṣa samanvitaḥ

Translation

Người trở lại tuổi hai mươi lăm, như một Kāma-deva khác; nhớ lại tiền kiếp, lòng người tràn đầy hoan hỷ khắp bề.

Word by Word

• पञ्चविंशतिवर्षीयः: twenty-five years old
• पञ्चविंशतिवर्षीयः: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चविंशति (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्षीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पञ्चविंशतेः वर्षाणि यस्य/वयः)

• कामदेवः: Kāmadeva
• कामदेवः: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कामस्य देवः)

• इव: like
• इव: Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक (comparative particle)

• अपरः: another
• अपरः: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• संस्मरन्: remembering
• संस्मरन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्मृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पूर्विकाम्: former / previous
• पूर्विकाम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पूर्विका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण

• जातिम्: birth / state of existence
• जातिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जाति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• सर्वः: entirely / wholly
• सर्वः: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• हर्ष-समन्वितः: endowed with joy
• हर्ष-समन्वितः: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हर्ष (प्रातिपदिक) + सम्-अन्-वि (धातु/कृदन्त: समन्वित)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (समन्वित); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (हर्षेण समन्वितः)

Speaker

Narrator (contextual; likely Sūta/Skanda narration within Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija-sattamāḥ

Visual Art Cues

Scene: The revived man now stands as a radiant 25-year-old, handsome like Kāma; his posture is upright and confident, eyes bright with recognition; surrounding devotees rejoice at the transformation.

Characters & Entities

• Kāmadeva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred merit can reverse suffering and decay; the tīrtha’s grace restores not only the body but also awareness of one’s past deeds and states.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues a tīrtha-māhātmya miracle account in Nāgarakhaṇḍa; the exact tīrtha name is not given in this single line.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual instruction appears; the emphasis is on the result (youth restored) as a sign of tīrtha greatness.