Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

सूत उवाच । एवमुक्ता तया साऽथ रेवती शेषवल्लभा । जगाम स्वगृहं पश्चाद्धर्षेण महतान्विता

Transliteration

sūta uvāca | evamuktā tayā sā'tha revatī śeṣavallabhā | jagāma svagṛhaṃ paścāddharṣeṇa mahatānvitā

Translation

Sūta nói: “Được Nữ Thần phán dạy như vậy, Revatī—người được Śeṣa yêu quý—sau đó trở về tư gia của mình, lòng tràn đầy hoan hỷ lớn lao.”

Word by Word

• सूतः: Sūta (the narrator)
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• उक्ता: having been spoken to / addressed
• उक्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तया: by her
• तया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक/क्रमसूचक (then/now)

• रेवती: Revatī
• रेवती: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रेवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शेषवल्लभा: beloved of Śeṣa
• शेषवल्लभा: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘शेषस्य वल्लभा’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• स्वगृहम्: to her own house
• स्वगृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: ‘स्वं गृहं’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (afterwards)

• हर्षेण: with joy
• हर्षेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• महता: great
• महता: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘हर्षेण’)

• अन्विता: endowed (with)
• अन्विता: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘युक्ता/समन्विता’

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ambā-Revatī / Kāmadā Devī-sthāna (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (standard frame)

Visual Art Cues

Scene: Revatī, radiant and relieved after the Goddess’s words, turns back toward her dwelling; attendants and auspicious signs (kalasha, lamps) suggest fulfillment and protection.

Characters & Entities

• Sūta
• Revatī
• Śeṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic tīrtha-stories often seal divine promises with narrative closure—devotees depart rejoicing after receiving boons or assurances.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same kṣetra of the Tīrthamāhātmya where the Goddess agreed to reside and grant welfare to worshippers.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed here; it transitions the narrative after the Goddess’s promise regarding worship and Mahānavamī.