Adhyaya 17

Verse 1

। लोमश उवाच । ततः सर्वे सुरगणा दृष्ट्वा तं विलयं गतम् । चिंतयंतः सुरगणाः कथं च विदधामहे

Lomaśa nói: Sau đó, tất cả chư thiên, khi thấy ngài đã viên tịch, bắt đầu bàn bạc: 'Chúng ta thực sự phải làm gì bây giờ?'

Verse 2

सुरभिं चाह्वयित्वाथ तदोवाच शचीपतिः । कलेवरं दधीचस्य लिह्यास्त्वं वचनान्मम

Sau đó, chúa tể của Śacī (Indra) triệu hồi Surabhī và nói: 'Theo lời ta, hãy liếm sạch thi thể của Dadhīci.'

Verse 3

तथेति च वचोमत्वा तत्क्षणादेव लिह्य तत् । निर्मांसं च कृतं सद्यस्तया धेन्वा कलेवरम्

Nói rằng 'Xin vâng', và chấp nhận mệnh lệnh, bà ấy liếm nó ngay lập tức; và con bò thần đó ngay lập tức làm cho thi thể không còn thịt.

Verse 4

जगृहुस्तानि चास्थीनि चक्रुः शस्त्राणि वै सुराः । तस्य वंशोद्भवं वज्रं शिरो ब्रह्मशिरस्तथा

Các vị thần lấy những chiếc xương đó và chế tạo vũ khí: từ xương sống của ngài, họ làm ra chùy Kim Cương (Vajra), và từ đầu ngài, họ làm ra vũ khí Brahmaśiras.

Verse 5

अन्यानि चास्थीनि बहूनि तस्य ऋषेस्तदानीं जगृहुः सुराश्च । तथा शिराजालमयांश्च पाशांश्चक्रुः सुरा वैरयुताश्च दैत्यान्

Các vị thần sau đó thu thập nhiều xương khác của vị hiền triết đó; và họ cũng làm những chiếc thòng lọng từ mạng lưới gân và mạch máu, để trói buộc những Daitya thù địch.

Verse 6

शस्त्राणि कृत्वा ते सर्वे महाबलपराक्रमाः । ययुर्देवातस्त्वरायुक्ता वृत्रघातनतत्पराः

Sau khi chế tạo vũ khí, tất cả chư thiên—hùng lực và dũng mãnh—vội vã lên đường, một lòng quyết diệt Vṛtra.

Verse 7

ततः सुवर्च्चाश्च दधीचिपत्नी या प्रेषिता सा सुरकार्यसिद्धये । व्यलोकयत्तत्र समेत्य सर्वं मृतं पतिं देहमथो ददर्शतम्

Bấy giờ Suvarcā, hiền thê của Dadhīci—được sai đến để hoàn thành việc của chư thiên—đến nơi ấy, nhìn khắp mọi điều, rồi thấy thân xác chồng mình nằm chết.

Verse 8

ज्ञात्वा च तत्सर्वमिदं सुराणां कृत्यं तदानीं च चुकोप साध्वी । ददौ सती शापमतीव रुष्टा तदा सुवर्चा ऋषिवर्यपत्नी

Hiểu rõ toàn bộ việc làm của chư thiên khi ấy, người phụ nữ hiền đức bừng bừng phẫn nộ. Suvarcā, vợ của bậc thánh hiền tối thượng, trong cơn giận dữ, đã thốt lời nguyền rủa.

Verse 9

अहो सुरा दुष्टतराश्च सर्वे सर्वे ह्यशक्ताश्च तथैव लुब्धाः । तस्माच्च सर्वेऽप्रजसो भवंतु दिवौकसोऽद्यप्रभृतित्युवाच सा

Nàng nói: “Than ôi! Hết thảy chư thiên đều cực ác—quả thật các ngươi đều bất lực và tham lam. Vậy từ hôm nay trở đi, nguyện cho mọi kẻ ở cõi trời đều không có con nối dõi!”

Verse 10

एव शापं ददौ तेषां सुराणां सा तपस्विनी । प्रवीश्याश्वत्थमूले सा स्वोदरं दारयत्तदा

Thế rồi người nữ tu khổ hạnh ấy giáng lời nguyền lên chư thiên. Sau đó, nàng bước vào dưới gốc cây aśvattha (bồ-đề/pipal) linh thiêng và ngay lúc ấy tự xé rạch tử cung của mình.

Verse 11

निर्गतो जठराद्गर्भो दधीचस्य महात्मनः । साक्षाद्रुद्रावतारोऽसौ पिप्लादो महाप्रभः

Từ trong thai, đứa con của bậc đại tâm Dadhīci xuất hiện—Pippalāda rực rỡ oai quang, chính là hóa thân trực tiếp của Rudra.

Verse 12

प्रहस्य जननी गर्भमुवाच रुषितेक्षणा । सुवर्चा तं पिप्पलादं चिरं तिष्ठास्य सन्निधौ

Mỉm cười, mẹ Suvarcā—đôi mắt vẫn rực lên vì phẫn nộ—nói với đứa trẻ: “Hỡi Pippalāda, con sẽ ở lại gần đây trong thời gian dài.”

Verse 13

अश्वत्थस्य महाभाग सर्वेषां सफलो भवेः । तथैव भाषमाणा सा सुवर्चा तनयं प्रति । पतिमन्वगमत्साध्वी परमेण समाधिना

“Hỡi bậc cao quý, nhờ cây aśvattha con sẽ trở thành người thành tựu mọi sở nguyện.” Nói với con như vậy, người hiền phụ Suvarcā liền theo chồng, nhập vào định (samādhi) tối thượng.

Verse 14

एवं दधीचपत्नी सा पतिना स्वर्गमाव्रजत्

Vì thế, vợ của Dadhīci đã cùng chồng lên cõi trời.

Verse 15

ते देवाः कृतशस्त्रास्त्रा दैत्यान्प्रति समुत्सुकाः । आजग्मुश्चेंद्रमुख्यास्ते महाबलपराक्रमाः

Các chư thiên ấy, đã trang bị vũ khí và thần khí, hăm hở tiến đánh bọn Dānavas; họ do Indra dẫn đầu, hùng mạnh và dũng mãnh phi thường.

Verse 16

गुरुं पुरस्कृत्य तदाज्ञया ते गणाः सुराणां बहवस्तदानीम् । भुवं समागत्य च मध्यदेशमूचुश्च सर्वे परमास्त्रयुक्ताः

Đặt vị đạo sư ở hàng đầu và vâng theo mệnh lệnh của Ngài, bấy giờ nhiều đoàn quân chư Thiên giáng xuống cõi đất, đến miền Madhyadeśa; và tất cả đều cất lời, tay mang những thần khí tối thượng.

Verse 17

समागतानुपसृत्य देवांश्चेंद्रपुरोगमान् । ययौ वृत्रो महादैत्यो दैत्यवृन्दसमावृतः

Tiến đến gần hội chúng chư Thiên do Indra dẫn đầu, Vṛtra—đại Daitya—xông lên, được bao quanh bởi đoàn lũ Daitya đông đảo.

Verse 18

यथा मेरोश्च शिखरं परिपूर्णं प्रदृश्यते । तथा सोऽपि महातेजा विश्वकर्म्मसुतो महान्

Như đỉnh núi Meru hiện ra trọn vẹn và sừng sững, thì vị đại uy quang ấy—người con vĩ đại của Viśvakarman—cũng hiện ra như vậy.

Verse 19

तेन दृष्टो महेन्द्रश्च महेंद्रेण महासुरः । देवानां दानवानां च दर्शनं च महाद्भुतम्

Bởi người ấy, Mahendra (Indra) được trông thấy; và bởi Mahendra, đại Asura kia cũng được trông thấy. Cảnh chư Thiên và các Dānava đối diện nhau thật kỳ diệu.

Verse 20

तदा ते बद्धवैराश्च देवदैत्याः परस्परम् । अन्योन्यमभिसंरब्धा जगर्जुः परमाद्भुतम्

Bấy giờ chư Thiên và các Daitya, mối thù đã kết chặt, lao vào nhau; bừng bừng phẫn nộ, họ gầm vang một cách kỳ dị lạ lùng.

Verse 21

वादित्राणि च भीमानि वाद्यमानानि सर्वशः । श्रूयंतेऽत्र गभीराणि सुरा सुरसमागमे

Khắp nơi, những nhạc khí ghê rợn vang lên; tại đó, trong hội tụ của chư Thiên và A-tu-la, người ta nghe những âm vang trầm hùng, dội sâu.

Verse 22

वाद्यमानेषु तूर्येषु ते सर्वे त्वरयान्विताः । अनेकैः शस्त्रसंघातैर्जघ्नुरन्योन्यमोजसा

Khi tiếng kèn chiến trận vang lên, tất cả bọn họ bị thúc bởi sự gấp gáp, lấy sức mạnh mà đánh nhau, bằng vô số đòn chém và va đập của binh khí.

Verse 23

तदा देवासुरे युद्धे त्रैलोक्यं सचराचरम् । भयेन महता युक्तं बभूव गतचेतनम्

Bấy giờ, trong cuộc chiến giữa chư Thiên và A-tu-la, cả Tam giới—cùng mọi loài động và tĩnh—bị nỗi kinh hoàng lớn bao trùm, như thể mất hết tri giác.

Verse 24

छेदिताः स्फोटिताश्चैव केचिच्छस्त्रैर्द्विधा कृताः । नाराचैश्च तथा केचिच्छस्त्रास्त्रैः शकलीकृताः

Có kẻ bị chém đứt, có kẻ bị nghiền vỡ, có kẻ bị binh khí bổ làm đôi; lại có kẻ bị tên sắt và các thứ vũ khí cùng phi tiễn xé nát thành từng mảnh.

Verse 25

भल्लैश्चेरुर्हताः केचिद्व्यंगभूता दिवौकसः । रश्मयो मेघसंभूताः प्रकाशंते नभस्स्विव

Một số thiên chúng bị mũi tên có ngạnh bắn trúng, thân thể tàn tật mà vẫn lê bước; và những tia sáng—như sinh từ mây—dường như rạng chiếu trên bầu trời.

Verse 26

शिरांसि पतितान्येव बहूनिच नभस्तलात् । नक्षत्राणीव च यथा महाप्रलयसंकुलम्

Nhiều cái đầu bị chặt đứt rơi xuống từ bầu trời bao la—tựa như những vì sao, như thể sự hủy diệt vĩ đại đang diễn ra hỗn loạn.

Verse 27

प्रवर्तितं मध्यदेशे सर्वबूतक्षयावहम् । शक्रेण सह संग्रामं चकार नमुचिस्तदा

Sau đó, tại vùng trung tâm, Namuci bắt đầu một trận chiến với Śakra—trận chiến mang lại sự hủy diệt cho tất cả chúng sinh.

Verse 28

वज्रेण जघ्ने तरसा नमुचिं देवराट् स्वयम् । न रोमैकं च त्रुचितं तमुचेरसुरस्य च

Chính chúa tể của các Deva đã đánh Namuci nhanh chóng bằng chùy kim cương; tuy nhiên, không một sợi lông nào của Asura Namuci bị gãy.

Verse 29

वज्रेणापि तदा सर्वे विस्मयं परमं गताः । असुराश्च सुराश्चैव महेंद्रो व्रीडितस्तदा

Khi đó, tất cả đều vô cùng kinh ngạc—ngay cả trước cú đánh của chùy kim cương—cả Asura lẫn Deva; và Mahendra cảm thấy xấu hổ vào lúc đó.

Verse 30

गदया नमुचिं जघ्ने गदा सापि विचूर्णिता । नमुचेरंगलग्नापि पपात वसुधातले

Ngài đánh Namuci bằng cây chùy của mình; nhưng chính cây chùy đó đã bị vỡ tan. Ngay cả khi bám vào cơ thể Namuci, nó cũng rơi xuống đất.

Verse 31

तथा शूलेन महता तं जघान पुरंदरः । तच्छूलं शतधा चूर्णं नमुचेरंगमाश्रितम्

Cũng vậy, Purandara (Indra) dùng cây đinh ba hùng mạnh đánh hắn; nhưng khi chạm đến thân Namuci, cây đinh ba ấy bị nghiền nát thành trăm mảnh.

Verse 32

एवं तं वविधैः शस्त्रैराजघान सुरारिहा । प्रहस्य मानो नमुचिर्न जघान पुरंदरम्

Như thế, kẻ thù của chư thiên đã đánh Indra bằng đủ loại vũ khí. Namuci cười ngạo mạn, nhưng không hạ sát Purandara.

Verse 33

तूष्णींभूतस्तदा चेंद्रश्चिंतया परया युतः । किं कार्यं किमकार्यं वा इतींद्रो नाविदत्तदा

Bấy giờ Indra lặng thinh, chìm trong suy tư sâu xa. “Nên làm gì, và không nên làm gì?”—khi ấy Indra không thể quyết định.

Verse 34

एतस्मिन्नंतरे तत्र महायुद्धे महाभये । जाता नभोगता वाणी इंद्रसुद्दिश्य सत्वरम्

Đúng lúc ấy, giữa trận đại chiến đầy kinh hãi, một tiếng nói từ hư không cất lên, vội vã hướng về Indra.

Verse 35

जह्येनमद्याशु महेंद्र दैत्यं दिवौकसां घोरतरं भयावहम् । फेनेन चैवाशु महासुरेन्द्रमपां समीपेन दुरासदेन

“Hãy giết hắn ngay, mau lên, hỡi Mahendra—tên Daitya này gieo cho chư thiên nỗi kinh hoàng khủng khiếp nhất. Hãy nhanh chóng đánh ngã chúa tể Asura ấy bằng bọt nước, ở gần nước—đó là phương cách khó cưỡng.”

Verse 36

अन्येन शस्त्रेण च आहतोऽसौ वध्यः कदाचिन्न भवत्ययं तु । तस्माच्च देवेश वधार्थमस्य कुरु प्रयत्नं नमुचेर्दुरात्मनः

Nếu bị đánh bằng bất kỳ vũ khí nào khác, hắn sẽ không bao giờ bị giết. Vì vậy, hỡi Chúa tể của các vị thần, hãy nỗ lực tiêu diệt Namuci có linh hồn độc ác đó.

Verse 37

निशम्य वाचं परमार्थयुक्तां दैवीं सदानंदकरीं शुभावहाम् । चक्रे परं यत्नवतां वरिष्ठो गत्वोदधेः पारमनंतवीर्यः

Nghe được lời nói thần thánh đó - chân thật về bản chất, luôn mang lại niềm vui và tốt lành - Indra, người đứng đầu trong số những người siêng năng và có lòng dũng cảm vô biên, đã nỗ lực hết mình và đi đến bờ bên kia của đại dương.

Verse 38

तत्रागतं समीक्ष्याथ नमुचिः क्रोधमूर्छितः । हत्वा शूलेन देवेंद्रं प्रहसन्निदमब्रवीत्

Thấy ngài đến đó, Namuci - ngất đi vì giận dữ - đã đánh ngã Devendra bằng cây đinh ba; sau đó, hắn cười và nói những lời này.

Verse 39

समुद्रस्य तटः कस्मात्सेवितः सुरसत्तम । विहाय रणभूमिं च त्यक्तशस्त्रोऽभवद्भवान्

“Tại sao ngài lại tìm đến bờ biển, hỡi vị thần tối cao? Bỏ lại chiến trường, ngài đã trở thành kẻ không có vũ khí.”

Verse 40

त्वदीयेनैव वज्रेण किं कृतं मम दुर्मते

“Với chính tia sét của ngươi, ngươi đã làm gì được ta, hỡi kẻ ngu ngốc?”

Verse 41

तथान्यानि च शस्त्राणि अस्त्राणि सुबहूनि च । गृहीतानि पुरा मंद हंतुं मामेव चाधुना

Cũng vậy, hỡi kẻ ngu muội, trước đây ngươi đã cầm lấy biết bao vũ khí để giết ta, và giờ đây ngươi vẫn muốn làm điều đó.

Verse 42

किं करिष्यसि मां हंतुं युद्धाय समुपस्थितः । केन शस्त्रेण रे मंद योद्धुमिच्छसि संयुगे

Ngươi sẽ giết ta bằng cách nào khi đã bước vào trận chiến? Hỡi kẻ ngu muội, ngươi muốn dùng vũ khí gì để giao chiến?

Verse 43

त्वां गातयामि चाद्यैव यदि तिष्ठसि संयुगे । नो चेद्गच्छ मया मुक्तश्चिरं जीव सुखी भव

Ta sẽ kết liễu ngươi ngay trong ngày hôm nay nếu ngươi còn ở lại trận chiến này. Bằng không, hãy đi đi, ta tha cho ngươi; hãy sống lâu và hạnh phúc.

Verse 44

एवं स गर्वितं तस्य वाक्यमाहवशोभिनः । श्रुत्वा महेंद्रोऽपि रुषा जगृहे फेनमद्भुतम्

Nghe những lời kiêu ngạo của kẻ đang tỏa sáng trong trận chiến, Mahendra (Indra) cũng nổi giận và cầm lấy bọt nước kỳ diệu.

Verse 45

फेनं करस्थं दृष्ट्वा तु असुरा जहसुस्तदा

Nhưng khi thấy bọt nước trong tay ngài, các Asura lúc đó đã bật cười.

Verse 46

क्षयं गतानि चास्त्राणि पेनेनैव पुरंदरः । हंतुमिच्छति मामद्य शतक्रतुरुदारधीः

Vũ khí của hắn đã cạn; nay Purandara—Śatakratu, người có chí nguyện cao cả—muốn giết ta hôm nay chỉ bằng bọt nước mà thôi!

Verse 47

एवं प्रहस्य नमुचिरज्ञाय पुरंदरम् । सावज्ञं पुरतस्तस्थौ नमुचिर्दैत्यपुंगवः

Thế rồi Namuci cười lớn, chẳng hiểu được Purandara; Namuci, bậc hùng kiệt trong hàng Dāitya, đứng trước mặt Ngài với vẻ khinh mạn.

Verse 48

तदैव तं स फेनेन शीघ्रमिंद्रो जघान ह

Ngay khoảnh khắc ấy, Indra liền mau chóng đánh gục hắn bằng bọt nước.

Verse 49

हते तु नमुचौ देवाः सर्वे चैव मुदान्विताः । साधुसाध्विति शब्देन ऋषयश्चाभ्यपूजयन्

Khi Namuci bị hạ sát, chư Thiên đều tràn đầy hoan hỷ; các Ṛṣi cũng tán thán công hạnh ấy bằng tiếng: “Lành thay! Lành thay!”

Verse 50

तदा सर्वे जयं प्राप्ता हत्वा नमुचिमाहवे । दैत्यास्ते कोपसंरब्धा योद्धुकामा मुदान्विताः

Bấy giờ, sau khi giết Namuci giữa chiến địa, tất cả đều giành được thắng lợi. Còn các Dāitya kia, bừng bừng phẫn nộ, lại khát khao giao chiến, lòng sôi sục một khí thế dữ dội mà hân hoan.

Verse 51

पुनः प्रववृते युद्धं देवानां दानवैः सह । शस्त्रास्त्रैर्बहुधा मुक्तैः परस्परवधैषिबिः

Một lần nữa, chiến trận bùng nổ giữa chư Thiên và bọn Dānavas; muôn thứ vũ khí và thần khí được phóng ra dồn dập, đôi bên đều quyết tâm diệt trừ đối phương.

Verse 52

यदा ते ह्यसुरा देवैः पातिताश्च पुनःपुनः । तदा वृत्रो महातेजाः शतक्रतुमुपाव्रजत्

Khi bọn Asura ấy bị chư Thiên đánh ngã hết lần này đến lần khác, thì Vṛtra—rực rỡ đại quang minh—tiến thẳng đến Śatakratu (Indra).

Verse 53

वृत्रं दृष्ट्वा तदा सर्वे ससुरासुरमानवाः । भयेन महताविष्टाः पतिता भुवि शेरते

Vừa thấy Vṛtra, thì tất cả—chư Thiên, loài Asura và cả loài người—đều bị nỗi kinh hãi lớn bao trùm, ngã quỵ và nằm rạp trên mặt đất.

Verse 54

एवं भीतेषु सर्वेषु सुरसिद्धेषु वै तदा । इंद्रश्चैरावणारूढो वज्रपाणिः प्रतापवान्

Thế rồi, khi hết thảy các bậc Surasiddha đều kinh hãi, Indra—đấng cầm chày sét Vajra—cưỡi voi Airāvata, hiển hiện oai quang dũng mãnh.

Verse 55

छत्रेण ध्रियमाणेन चामरेण विराजितः । तदा सर्वैः समेतो हि लोकपालैः प्रतापितः

Được che bởi lọng quý và rạng ngời với phất trần chāmara, Ngài khi ấy được toàn thể các Lokapāla tháp tùng, uy nghi rực rỡ.

Verse 56

वृत्रं विलोक्य ते सर्वे लोकपाला महेश्वराः । भयभीताश्च ते सर्वे शिवं शरणमन्वयुः

Thấy Vṛtra, tất cả các Lokapāla—những bậc chúa tể hùng mạnh—đều kinh hãi, và hết thảy liền tìm đến Śiva làm nơi nương tựa.

Verse 57

मनसाचिंतयन्सर्वे शंकरं लोकशंकरम् । लिंगं संपूज्य विधिवन्महेंद्रो जयकामुकः

Tất cả đều quán niệm trong tâm về Śaṅkara, đấng ban an lành cho muôn cõi; rồi Mahendra, khát vọng chiến thắng, đã đúng nghi lễ mà phụng thờ Liṅga.

Verse 58

गुरुणा विदितः सद्यो विश्वासेन परेण हि । उवाच च तदा शक्रं बृहस्पतिरुदारधीः

Lập tức, nhờ niềm tin sâu xa, điều ấy được vị Guru biết đến; rồi Bṛhaspati, bậc trí tuệ cao quý, liền nói với Śakra (Indra).

Verse 59

बृहस्पतिरुवाच । कार्तिके शुक्लपक्षे तु मंदवारे त्रयोदशी । समग्रा यदि लभ्येत सर्वप्राप्तयै न संशयः

Bṛhaspati nói: Trong tháng Kārtika, vào nửa tháng sáng, nếu gặp được trọn vẹn ngày Trayodaśī rơi vào Maṃdavāra (thứ Bảy), thì chắc chắn ban cho sự thành tựu mọi điều mong cầu—không chút nghi ngờ.

Verse 60

तस्यां प्रदोषसमये लिंगरूपी सदाशिवः । पूजनीयो हि देवेंद्र सर्वकामार्थसिद्धये

Vào giờ hoàng hôn thiêng của Pradoṣa, Sadāśiva—hiện thân trong hình tướng Liṅga—quả thật nên được phụng thờ, hỡi Chúa tể chư thiên, để thành tựu mọi ước nguyện và mục đích.

Verse 61

स्नात्वा मध्याह्नसमये तिलामलकसंयुतम् । शिवस्य कुर्याद्गंधपुष्पफलादिभिः

Vào giờ ngọ, sau khi tắm gội, với lễ vật kèm mè và quả āmalaka, hành giả nên cúng thờ Śiva bằng hương thơm, hoa, trái quả và các phẩm vật tương tự.

Verse 62

पश्चात्प्रदोषवेलायां स्थावरं लिंगमर्च्चयेत् । स्वयंभु स्थापितं चापि पौरुषेयमपौरुषम्

Sau đó, vào thời Pradoṣa, nên lễ bái một liṅga bất động—dù là tự hiện (svayambhū), được an lập, do người tạo, hay không do người tạo.

Verse 63

जने वा विजने वापि अरण्ये वा तपोवने । तल्लिंगमर्च्चयेद्भक्त्या प्रदोषे तु विशेषतः

Dù ở giữa chốn đông người hay nơi vắng lặng, dù trong rừng hay nơi tapovana (rừng tu khổ hạnh), hãy thờ phụng liṅga ấy với lòng bhakti—đặc biệt vào thời Pradoṣa.

Verse 64

ग्रामद्बहिः स्थितं लिंगं ग्रामाच्छतगुणं फलम् । ब्राह्मच्छतगुणं पुण्यमरण्ये लिंगमद्भुतम्

Liṅga ở ngoài làng cho quả báo gấp trăm lần so với liṅga trong làng; và liṅga nơi rừng thẳm ban công đức gấp trăm lần hơn nữa—thật kỳ diệu thay liṅga giữa chốn hoang lâm.

Verse 65

आरण्याच्छतगुणं पुण्यमर्चितं पार्वतं यथा । पार्वताच्चैव लिंगाच्च फलं चायुतसंज्ञितम् । तपोवनाश्रितं लिंगं पूजितं वा महाफलम्

Liṅga trên núi, khi được thờ cúng đúng pháp, có công đức gấp trăm lần hơn liṅga trong rừng; và vượt hơn liṅga trên núi, quả báo được gọi là “mười nghìn lần”. Liṅga nương nơi tapovana, nếu được lễ bái, sẽ cho phước quả vô cùng lớn lao.

Verse 66

तस्मादेतद्विभागेन शिवपूजनार्चनं बुधैः । कर्त्वयं निपुणत्वेन तीर्थस्नानादिकं तथा

Vì vậy, bậc hiền trí nên cử hành việc thờ phụng và lễ cúng dường (arcana) Đức Śiva theo những phân biệt ấy; và cũng vậy, với sự cẩn trọng, nên thực hành tắm tại các thánh độ (tīrtha) cùng các nghi lễ liên hệ.

Verse 67

पंचपिंडान्समुद्धृत्य स्नानमात्रेण शोभनम् । कूपे स्नानं प्रकुर्वीत उद्धृतेन विसेषतः

Sau khi múc lên năm phần nước (pañca-piṇḍa), việc tắm—chỉ riêng hành động ấy—đã đáng khen. Khi tắm trong giếng, nên đặc biệt tắm bằng nước đã được múc lên.

Verse 68

तडागे दश पिंडांश्च उद्धृत्य स्नानमाचरेत् । नदीस्नानं विश्ष्टं च महानद्यां विशेषतः

Trong ao, hãy múc lên mười phần nước (daśa-piṇḍa) rồi thực hành tắm. Tắm sông thì thù thắng hơn, và đặc biệt thù thắng nơi đại hà.

Verse 69

सर्वेषामपि तीर्थानां गंगास्नानं विशिष्यते । देवखाते च तत्तुल्यं प्रशस्तं स्नानमाचरेत्

Trong mọi thánh độ (tīrtha), tắm sông Gaṅgā là tối thắng. Tắm tại devakhāta (hồ nước thiêng của chư thiên) cũng ngang bằng như vậy; hãy thực hành sự tắm gội được tán dương ấy.

Verse 70

प्रदीपानां सहस्रेण दीपनीयः सदाशिवः । तथा दीपशतेनापि द्वात्रिंशद्दीपमालया

Đức Sadāśiva nên được tôn kính bằng việc thắp sáng với một nghìn ngọn đèn. Cũng vậy, dù chỉ một trăm ngọn đèn, hay một chuỗi ba mươi hai ngọn đèn, Ngài vẫn đáng được kính lễ bằng ánh sáng.

Verse 71

घृतेन दीपयेद्दीपाञ्छिवस्य परितुष्टये । तथा फलैश्च दीपैश्च नैवेद्यैर्गंधधूपकैः

Nên thắp đèn bằng bơ tinh khiết (ghee) để làm cho Śiva hoàn toàn hoan hỷ; cũng vậy, nên dâng trái cây, đèn, lễ vật thực phẩm (naivedya), hương thơm và trầm hương (hương đốt).

Verse 72

उपचारैः षोडशभिर्लिंगरूपी सदा शिवः । पूज्यः प्रदोषवेलायां नृभिः सर्वार्थसिद्धये

Sadāśiva, ngự trong hình tướng Liṅga, nên được mọi người thờ phụng vào thời Pradoṣa với mười sáu upacāra, để thành tựu mọi mục đích.

Verse 73

प्रदक्षिणं प्रकुर्वीत शतमष्टोत्तरं तथा । नमस्कारान्प्रकुर्वीत तावत्संख्यान्प्रयत्नतः

Nên đi nhiễu (pradakṣiṇā) một trăm lẻ tám vòng; và cũng với sự tinh cần như vậy, nên đảnh lễ (namaskāra) đúng bằng chừng ấy lần.

Verse 74

प्रदक्षिणनमस्कारैः पूजनीयः सदाशिवः । नाम्नां शतेन रुद्रोऽसौ स्तवनीयो यताविधि

Sadāśiva nên được thờ phụng bằng việc đi nhiễu và đảnh lễ; và Rudra ấy phải được tán dương đúng theo nghi thức bằng một trăm danh hiệu.

Verse 75

नमो रुद्राय भीमाय नीलकण्ठाय वेधसे । कपर्द्धिने सुरेशाय व्योमकेशाय वै नमः

Kính lễ Rudra, Đấng Uy Nghiêm đáng sợ; kính lễ Nīlakaṇṭha, Đấng cổ xanh; kính lễ Vedhas, Đấng an bài; kính lễ Kapardin, Đấng tóc bện; kính lễ Sureśa, Chúa tể chư thiên; và kính lễ Vyomakeśa, Đấng có mái tóc là bầu trời.

Verse 76

वृषध्वजाय सोमाय नीलकण्ठाय वै नमः । दिगंबराय भर्गाय उमाकांतकपर्द्दिने

Kính lễ Đấng có cờ hiệu là Bò Thánh; kính lễ Soma; kính lễ Nīlakaṇṭha. Kính lễ Digambara, kính lễ Bharga, và kính lễ Kapardin—Đấng là phu quân khả ái của Umā.

Verse 77

तपोमयाय व्याप्ताय शिपिविष्टाय वै नमः । व्यालप्रियाय व्यालाय व्यालानां पतये नमः

Kính lễ Đấng kết tinh bởi khổ hạnh (tapas); kính lễ Đấng bao trùm khắp; kính lễ Śipiviṣṭa. Kính lễ Đấng yêu mến loài rắn; kính lễ Đấng mang tướng rắn; kính lễ Chúa tể của muôn loài rắn.

Verse 78

महीधराय व्याघ्राय पशूनां पतये नमः । त्रिपुरांतकसिंहाय शार्दूलोग्ररवाय च

Kính lễ Đấng nâng giữ núi non; kính lễ Đấng như hổ; kính lễ Paśupati—Chúa tể muôn loài. Kính lễ Sư tử diệt Tripura, và kính lễ Đấng có tiếng gầm dữ dội như hổ.

Verse 79

मीनाय मीननाथाय सिद्धाय परमेष्ठिने । कामांतकाय बुद्धाय बुद्धीनां पतये नमः

Kính lễ Mīna; kính lễ Mīnanātha, Chúa tể loài cá; kính lễ Siddha, bậc đã thành tựu; kính lễ Parameṣṭhin, Đấng Tối thượng trị vì. Kính lễ Kāmāntaka, Đấng diệt Kāma; kính lễ bậc Trí; và kính lễ Chúa tể của mọi trí tuệ.

Verse 80

कपोताय विशिष्टाय शिष्टाय परमात्मने । वेदाय वेदबीजाय देवगुह्याय वै नमः

Quả thật kính lễ Đấng được xưng là “Kapotāya”, Đấng tối thắng và đặc biệt; nơi nương tựa của bậc hiền lương và chánh hạnh; chính là Tối Ngã. Kính lễ Đấng là Veda, là hạt giống của các Veda, và là huyền nhiệm thiêng liêng ẩn kín ngay cả đối với chư thiên.

Verse 81

दीर्घाय दीर्घदीर्घाय दीर्घार्घाय महाय च । नमो जगत्प्रतिष्ठाय व्योमरूपाय वै नमः

Kính lễ Đấng Trường Cửu, Đấng dài lâu vô tận; Đấng uy lực rộng lớn và oai nghiêm. Kính lễ nền tảng của vũ trụ, Đấng có hình tướng là bầu trời vô biên.

Verse 82

गजासुरविनाशाय ह्यंधकासुरभेदिने । नीललोहितशुक्लाय चण्डमुण्डप्रियाय च

Kính lễ Đấng diệt Gajāsura, Đấng chẻ tan quỷ Andhaka. Kính lễ Đấng mang sắc xanh, đỏ và trắng; và Đấng được Caṇḍa cùng Muṇḍa kính mến.

Verse 83

भक्तिप्रियाय देवाय ज्ञानज्ञानाव्ययाय च । महेशाय नमस्तुभ्यं महादेवहराय च

Kính lễ Đấng Thiên Chủ yêu mến lòng sùng kính; Đấng bất hoại, vừa là tri thức vừa là người biết. Ôi Maheśa, kính lễ Ngài—kính lễ Mahādeva, kính lễ Hara nữa.

Verse 84

त्रिनेत्राय त्रिवेदाय वेदांगाय नमोनमः । अर्थाय अर्थरूपाय परमार्थाय वै नमः

Lại nữa, lại nữa, kính lễ Đấng Tam Nhãn; Đấng là ba Veda và các chi phần của Veda. Kính lễ Đấng là ý nghĩa tự thân, có hình tướng là ý nghĩa, và là Tối Thượng Nghĩa (chân lý tối cao).

Verse 85

विश्वरूपाय विश्वाय विश्वनाताय वै नमः । शंकराय च कालाय कालावयवरूपिणे

Kính lễ Đấng có hình tướng là vũ trụ; Đấng chính là vũ trụ; Đấng Chúa Tể của vũ trụ. Kính lễ Śaṅkara, và kính lễ Thời Gian tự thân—Đấng có hình tướng cấu thành từ chính các phần của Thời Gian.

Verse 86

अरूपाय च सूक्ष्माय सूक्ष्मसूक्ष्माय वै नमः । श्मशानवासिने तुभ्यं नमस्ते कृत्तिवाससे

Kính lễ Đấng Vô Tướng, Đấng Vi Tế, Đấng vi tế hơn cả vi tế. Kính lễ Ngài, bậc ngự nơi bãi hỏa táng; kính lễ Ngài, ôi Đấng khoác da thú (Kṛttivāsa).

Verse 87

शशांकशेखरायैव रुद्रविश्वाश्रयाय च । दुर्गाय दुर्गसाराय दुर्गावयवसाक्षिणे

Kính lễ Śaśāṅkaśekhara, Đấng đội trăng làm miện; và kính lễ Rudra, nơi nương tựa của vũ trụ. Kính lễ Durgā, kính lễ tinh túy của Durgā, và kính lễ Đấng Chứng Tri các chi phần cùng thần lực của Durgā.

Verse 88

लिंगरूपाय लिंगाय लिंगानां पतये नमः । प्रणवरूपाय प्रणवार्थाय वै नमः

Kính lễ Đấng có hình tướng là Liṅga; kính lễ chính Liṅga; kính lễ Chúa tể của mọi liṅga. Kính lễ Đấng có hình tướng là Praṇava (Oṁ), và kính lễ Đấng là ý nghĩa của Praṇava.

Verse 89

नमोनमः कारणकारणाय ते मृत्युंजयायात्मभवस्वरूपिणे । त्रियंबकायासितकंठ भर्ग गौरिपते सकलमंगलहेतवे नमः

Muôn lần kính lễ Ngài—Đấng là nhân của mọi nhân; Mṛtyuñjaya, bậc chiến thắng tử thần; Đấng có tự tánh là nguồn mạch của ngã và hữu. Kính lễ Đấng Tam Nhãn, kính lễ Bharga rực sáng, Đấng cổ sẫm màu; kính lễ Chúa tể của Gaurī, nguyên nhân của mọi điều cát tường.

Verse 90

बृहस्पतिरुवाच । नाम्नां शतं महेशस्य उच्चार्यं व्रतिना तदा । प्रदक्षिणनमस्कारैरेतत्संख्यैः प्रयत्नतः । कार्यं प्रदोषसमये तुष्ट्यर्थं संकरस्य च

Bṛhaspati nói: “Khi ấy, người giữ giới nguyện nên xưng tụng một trăm danh hiệu của Maheśa; và với số lượng tương ứng, hãy tinh cần đi nhiễu (pradakṣiṇā) cùng đảnh lễ, thực hành vào giờ pradoṣa để làm đẹp lòng Śaṅkara.”

Verse 91

एवं व्रतं समुद्दिष्टं तव शक्र महामते । शीघ्रं कुरु महाभाग पश्चाद्युद्धं कुरु प्रभो

Như vậy, hỡi Śakra bậc đại trí, lời thệ nguyện đã được chỉ dạy cho ngài. Xin mau thực hành, hỡi đấng hữu phúc; rồi sau đó hãy bước vào chiến trận, hỡi bậc quân vương.

Verse 92

शंभोः प्रसादात्सर्वं ते भविष्यति जयादिकम्

Nhờ ân sủng của Śambhu (Śiva), mọi điều sẽ đến với ngài—chiến thắng cùng tất cả những điều khác.

Verse 93

वृत्रो ह्ययं महातेजा दैतेयस्तपसा पुरा । शिवं प्रसादयामास पर्वते गंधमादने

Vì Vṛtra này là một Daiteya rực rỡ đại uy; thuở xưa, nhờ khổ hạnh (tapas), hắn đã làm vui lòng Śiva trên núi Gandhamādana.

Verse 94

नाम्ना चित्ररथो राजा वनं चित्ररथस्य तत् । एतज्जानीहि भो इन्द्र शिवपुर्याः समीपतः

Có một vị vua tên Citraratha, và khu rừng ấy được gọi là “rừng của Citraratha”. Hãy biết điều này, hỡi Indra: nó ở gần Śivapurī.

Verse 95

यस्मिन्वने महाभाग न संति च षडूर्मयः । तस्माच्चैत्ररथं नाम वनं परममंगलम् । तस्य राज्ञः शिवेनैव दत्तं यानं महाद्भुतम्

Hỡi bậc đại phúc, trong khu rừng ấy không có sáu làn sóng khổ não của đời (ṣaḍ-ūrmi). Vì thế nó được gọi là rừng Caitraratha, tối thượng cát tường. Chính Śiva đã ban cho vị vua ấy một cỗ thiên xa kỳ diệu.

Verse 96

कामगं किंकिणीयुक्तं सिद्धचारणसेवितम् । गंधर्वैरप्सरोयक्षैः किंनरैरुपशोभितम्

Nó chuyển động tùy ý, trang sức bằng những chiếc chuông leng keng, được các Siddha và Cāraṇa hầu cận, và càng thêm rực rỡ bởi Gandharva, Apsarā, Yakṣa và Kinnara.

Verse 97

ततस्तेनैव यानेन पृथिवीं पर्यटन्पुरा । तथा गिरीशमुख्यांश्च द्वीपांश्च विविधांस्तथा

Rồi thuở xưa, chính với cỗ xe ấy, ngài du hành khắp cõi đất, lại cũng viếng thăm những dãy núi bậc nhất và muôn loại hải đảo nữa.

Verse 98

एकदा पर्यटन्राजा नाम्ना चित्ररथो महान् । कैलासमागतस्तत्र स ददर्श पराद्भुतम्

Một lần, khi đang du hành, vị đại vương mang danh Citraratha đến núi Kailāsa; tại đó, ngài trông thấy điều kỳ diệu tột bậc.

Verse 99

सभातलं महेशस्य गणैश्चैव विराजितम् । अर्द्धागलग्नया देव्या शोभितं च महेश्वरम्

Ngài thấy pháp đường của Maheśa rạng ngời cùng các Gaṇa; lại thấy chính Maheśvara, được tô điểm bởi Nữ Thần—Đấng gắn liền với Ngài như nửa thân còn lại.

Verse 100

निरीक्ष्य देव्या सहितं सदाशिवं देव्यान्वितं वाक्यमिदं बभाषे

Chiêm ngưỡng Sadāśiva ngự cùng Nữ Thần, ông liền thưa những lời này—ngay trước mặt Devī—kính dâng lên hai Đấng.

Verse 101

वयं च शंभो विषयान्विताश्च मंत्र्यादयः स्त्रीजिताश्चापि चान्ये । न लोकमध्ये वयमेव चाज्ञाः स्त्रीसेवनं लज्जया नैव कुर्मः

Ôi Śambhu! Chúng con cũng vướng bận các đối tượng thế gian; các vị đại thần và bao người khác cũng bị nữ sắc khuất phục. Trong đời này đâu chỉ riêng chúng con là kẻ mê muội—nhưng vì hổ thẹn, chúng con không dám công khai đắm mình trong việc phụng sự đàn bà.

Verse 102

एतद्वाक्यं निशम्याथ महेशः प्रहसन्निव । उवाच न्यायसंयुक्तं सर्वेषामपि श्रृण्वताम्

Nghe những lời ấy, Maheśa mỉm cười như thoáng vui đùa, rồi nói lời đáp hợp với lẽ phải, trong khi mọi người đều chăm chú lắng nghe.

Verse 103

भयं लोकापवादाच्च सर्वेषामपि नान्यथा । ग्रासितं कालकूटं च सर्वेषामपि दुर्जरम्

Nỗi sợ lời chê bai của thế gian khởi lên nơi mọi người—không ai là ngoại lệ. Và việc nuốt Kālakūṭa, thứ độc dược chết người, cũng là kỳ công mà mọi người đều khó kham chịu.

Verse 104

तथापि उपहासो मे कृतो राज्ञा हि दुर्जरः । तं चित्ररथमाहूय गिरिजा वाक्यमब्रवीत्

Dẫu vậy, lời chế nhạo của nhà vua đối với ta thật khó chịu đựng. Bấy giờ Girijā cho gọi Citraratha đến và nói những lời này.

Verse 105

गीरिजोवाच । रे दुरात्मन्कथं त्वज्ञ शंकरश्चोपहासितः । मया सहैव मंदात्मन्द्रक्ष्यसे कर्मणः फलम्

Girijā nói: “Hỡi kẻ ác tâm! Ngươi ngu muội thế nào mà dám chế nhạo Śaṅkara? Hỡi linh hồn mê dại—cùng với ta, ngươi sẽ thấy quả báo của hành vi mình.”

Verse 106

साधूनां समचित्तानामुपहासं करोति यः । देवो वाप्यथ वा मर्त्यः स विज्ञेयोऽधमाधमः

Ai chế nhạo các bậc sādhus tâm bình đẳng—dù là chư thiên hay người phàm—phải được biết là kẻ hèn mạt nhất trong những kẻ hèn mạt.

Verse 107

एते मुनींद्राश्च महानुभावास्तथा ह्यमी ऋषयो वेदगर्भाः । तथैव सर्वे सनकादयो ह्यमी अज्ञाश्च सर्वे शिवमर्चयंते

Những bậc hiền triết tối thượng này có đại oai lực; cũng vậy các ṛṣi đầy ắp minh triết Veda; và hết thảy các Sanaka cùng những vị khác—dẫu kẻ kiêu mạn cho là “chất phác”—tất cả đều thờ phụng Śiva.

Verse 108

रे मूढ सर्वेषु जनेष्वभिज्ञस्त्वमेव एवाद्य न चापरे जनाः । तस्मादभिज्ञं हि करोमि दैत्यं देवैर्द्विजैश्चापि बहिष्कृतं त्वाम्

“Này kẻ ngu! Trong muôn người, hôm nay chỉ riêng ngươi tự xưng là ‘kẻ biết’, còn chẳng ai khác. Vậy ta sẽ khiến ngươi thành ‘kẻ biết’ thật sự—một daitya bị chư thiên và cả hàng lưỡng sinh (dvija) ruồng bỏ.”

Verse 109

एवं शप्तस्तया देव्या भवान्या राजसत्तमः । राजा चित्ररथः सद्यः पपात सहसा दिवः

Bị Nữ Thần Bhavānī nguyền rủa như thế, vị vua ưu tú Citraratha liền lập tức rơi xuống khỏi cõi trời, thình lình trong khoảnh khắc.

Verse 110

आसुरीं योनिमासाद्य वृत्रोनाम्नाऽभवत्तदा । तपसा परमेणैव त्वष्ट्रा संयोजितः क्रमात्

Đi vào thai tạng asura, khi ấy ông được gọi là Vṛtra. Nhờ uy lực của khổ hạnh tối thượng, Tvaṣṭṛ theo thời gian đã tạo thành hình thể của ông.

Verse 111

तपसा तेन महता अजेयो वृत्र उच्यत । तस्माच्छंभुं समभ्यर्च्य प्रदोषे विधिनाऽधुना

Nhờ khổ hạnh lớn lao ấy, Vṛtra được tuyên là “bất khả chiến bại”. Vì vậy, ngay bây giờ hãy thờ phụng Śambhu vào giờ Pradoṣa, đúng theo nghi lễ.

Verse 112

जहि वृत्रं महादैत्यं देवानां कार्यसिद्धये । गुरोस्तद्वचनं श्रुत्वा उवाचाथ शतक्रतुः । सोद्यापनविधिं ब्रूहि प्रदोषस्य च मेऽधुना

“Hãy giết Vṛtra, đại ác ma, để hoàn thành việc của chư thiên.” Nghe lời vị đạo sư, Śatakratu (Indra) liền thưa: “Xin dạy cho con ngay bây giờ nghi thức kết mãn (udyāpana) của pháp tu Pradoṣa.”

Verse 113

बृहस्पतिरुवाच । कार्तिके मासि संप्राप्ते मंदवारे त्रयोदशी । संपूर्तिस्तु भवेत्तत्र संपूर्णव्रतसिद्धये

Bṛhaspati nói: “Khi tháng Kārtika đến, và ngày Trayodaśī rơi vào thứ Bảy, thì đó là sự viên mãn trọn vẹn, để lời nguyện được thành tựu hoàn toàn.”

Verse 114

वृषभो राजतः कार्यः पृष्ठे तस्य सुपीठकम् । तस्योपरिन्यसेद्देवमुमाकांतं त्रिलोचनम्

Hãy làm một con bò đực (Vṛṣabha) bằng bạc, trên lưng đặt một bệ thờ đẹp. Trên bệ ấy, đặt Đức Chúa—Umākānta, Đấng Tam Nhãn (Trilocana).

Verse 115

पंचवक्त्रं दशभुजमर्द्धांगे गिरिजां सतीम् । एवं चोमामहेशं च सौवर्णं कारयेद्बुधः

Bậc trí giả hãy cho tạc tượng Oṃāmaheśa bằng vàng: năm mặt, mười tay, và trên nửa thân là Girijā (Satī) hiền đức.

Verse 116

सवृषं ताम्रपत्रे च वस्त्रेण परिगुंठिते । स्थापयित्वोमया सार्द्धं नानाबोगसमन्वितम्

Cùng với bò Nandin, hãy đặt tượng trên tấm đồng, bọc bằng vải; sau khi an vị Śiva cùng Umā, hãy trang nghiêm bằng các lễ vật và mọi thứ thọ dụng cúng dường.

Verse 117

विधिना जागरं कुर्याद्रात्रौ श्रद्धासमन्वितः । पंचामृतेन स्नपनं कार्यमादौ प्रयत्नतः

Với lòng tin kính, người hành lễ nên thức canh đêm theo đúng nghi thức; và ngay lúc khởi đầu, phải gắng sức thực hiện lễ tắm rửa bằng pañcāmṛta (ngũ cam lộ).

Verse 118

गोक्षीरस्नानं देवेश गोक्षीरेण मया कृतम् । स्नपनं देवदेवेश गृहाण परमेश्वर

“Ô Đấng Chúa tể của chư thiên, con đã làm lễ tắm bằng sữa bò. Ô Thần của các thần, xin Ngài thọ nhận lễ quán đảnh này, hỡi Đấng Tối Thượng.”

Verse 119

दध्ना चैव मया देव स्नपनं क्रियतेऽधुना । गृहाम च मया दत्तं सुप्रसन्नो भवाद्य वै

“Và nay, ô Deva, con cũng đang làm lễ tắm bằng sữa chua (dadhi). Xin Ngài thọ nhận lễ vật do con dâng, và hôm nay xin Ngài hoàn toàn hoan hỷ, ban ân.”

Verse 120

सर्पिषा च मया देव स्नपनं क्रियतेऽधुना । गृहाण श्रद्धया दत्तं तव प्रीत्यर्थमेव च

Ô Deva, nay con làm lễ tắm cho Ngài bằng bơ tinh khiết (ghee). Xin Ngài thọ nhận lễ dâng bằng lòng tin, chỉ để làm đẹp lòng Ngài mà thôi.

Verse 121

इदं मधु मया दत्तं तव प्रीत्यर्थमेव च । गृहाम त्वं हि देवेश मम शांतिप्रदो भव

Mật ong này con dâng lên chỉ để làm Ngài hoan hỷ. Xin Ngài, Đấng Chúa tể chư thiên, nhận lấy và ban cho con sự an lạc.

Verse 122

सितया देवदेवेश स्नपनं क्रियतेऽधुना । गृहाण श्रद्धया दत्तां सुप्रसन्नो भव प्रभो

Ô Đấng Chúa tể của các chúa tể, nay con tắm Ngài bằng đường. Xin Ngài nhận lễ vật dâng với lòng tín thành, và xin hết lòng đoái thương, ô Bậc Chủ Tể.

Verse 123

एवं पंचामृतेनैव स्नपनीयो वृषध्वजः । पश्चादर्घ्यं प्रदातव्यं ताम्रपात्रेण धीमता । अनेनैव च मंत्रेण उमाकांतस्य तृष्टये

Theo cách ấy, Vṛṣadhvaja (Śiva) quả thật nên được tắm bằng pañcāmṛta. Sau đó, người trí hãy dâng arghya trong bình đồng, dùng chính thần chú này, để làm thỏa lòng Umākānta.

Verse 124

अर्घ्योऽसि त्वमुमाकांत अर्घेणानेन वै प्रभो । गृहाण त्वं मया दत्तं प्रसन्नो भव शंकर

Ô Umākānta, Ngài thật xứng đáng nhận arghya; vì vậy, ô Chúa tể, xin nhận arghya này do con dâng. Xin hoan hỷ, ô Śaṅkara.

Verse 125

मया दत्तं च ते पाद्यं पुष्पगंधसमन्वितम् । गृहाण देवदेवेश प्रसन्नो वरदो भव

Con dâng Ngài nước pādya rửa chân, thơm ngát hương hoa. Xin Ngài, Đấng Chúa tể chư thiên, nhận lấy; và khi hoan hỷ, xin ban phúc lành.

Verse 126

विष्टरं विष्टरेणैव मया दत्तं च वै प्रभो । शांत्यरथं तव देवेश वरदो भव मे सदा

Lạy Chúa Tể, con đã dâng lên Ngài chỗ ngồi (viṣṭara) đúng nghi thức. Lạy Đấng Chủ Tể chư thiên, vì sự an hòa, xin Ngài luôn là Đấng ban ân phúc cho con.

Verse 127

आचमनीयं मया दत्तं तव विश्वेश्वर प्रभो । गृहाण परमेशान तुष्टो भव ममाद्य वै

Lạy Đấng Viśveśvara, Chúa Tể vũ trụ, con dâng lên Ngài nước ācamanīya để súc miệng. Lạy Parameśāna, xin Ngài thọ nhận và hôm nay thật sự hoan hỷ với con.

Verse 128

ब्रह्मग्रन्थिसमायुक्तं ब्रह्मकर्मप्रवर्तकम् । यज्ञोपवीतं सौवर्णं मया दत्तं तव प्रभो

Lạy Chúa Tể, con dâng lên Ngài sợi chỉ thiêng yajñopavīta bằng vàng, có thắt nút Brahma, giúp khởi hành các nghi lễ theo truyền thống Bà-la-môn.

Verse 129

सुगंधं चंदनं देव मया दत्तं च वै प्रभो । भक्त्या पर मया शंभो सुगंधं कुरु मां भव

Lạy Deva, con đã dâng lên Ngài đàn hương thơm, lạy Chúa Tể. Lạy Śambhu, nhờ lòng sùng kính tối thượng của con, xin làm cho con được “thơm”—cho đời con thanh tịnh và đáng mến.

Verse 130

दीपं हि परमं शंभो घृतप्रज्वलितं मया । दत्तं गृहाण देवेश मम ज्ञानप्रदो भव

Lạy Śambhu, ngọn đèn tối thượng này con đã thắp bằng bơ ghee và dâng lên Ngài. Lạy Chúa Tể chư thiên, xin thọ nhận và ban cho con tri kiến chân thật.

Verse 131

दीपं विशिष्टं परमं सर्वौषधिविजृंभितम् । गृहाण परमेशान मम शांत्यर्थमेव च

Lạy Đấng Parameśāna, xin Ngài thọ nhận ngọn đèn tối thắng, tối thượng này, được chuẩn bị bằng năng lực của mọi dược thảo chữa lành; và xin ban cho con chỉ vì sự an hòa và an tịnh của con mà thôi.

Verse 132

दीपावलिं मया दत्तां कृहाण परमेश्वर । आरार्तिकप्रदानेन मम तेजः प्रदो भव

Lạy Parameśvara, xin Ngài thọ nhận hàng đèn con đã dâng; nhờ sự cúng dường ārati này, xin Ngài ban cho con ánh sáng, sinh lực và quang huy tâm linh.

Verse 133

फलदीपादिनैवेद्यतांबूलादिक्रमेण च । पूजनीयो विधानज्ञैस्तस्यां रात्रौ प्रयत्नतः

Trong đêm ấy, những người am tường nghi lễ phải chí tâm thờ phụng—tuân theo thứ tự dâng cúng như: trái quả, đèn, phẩm vật naivedya, trầu cau (tāmbūla), và các lễ vật khác.

Verse 134

पश्चाज्जागरणं कार्यं गृहे वा देवतालये । वितानमंडपं कृत्वा नानाश्चर्यसमन्वितम् । गीतवादित्रनृत्येन अर्चनीयः सदाशिवः

Sau đó, phải giữ lễ thức canh thức suốt đêm—ở nhà hay tại đền thờ đều được. Khi đã dựng một mạn-đà-la đình có màn che, trang hoàng bằng nhiều điều kỳ diệu, hãy thờ phụng Sadāśiva bằng ca hát, nhạc khí và vũ điệu.

Verse 135

अनेनैव विधानेन प्रदोषोद्यापने विधिः । कार्ये विधिमता शक्र सर्वकार्यार्थसिद्धये

Cũng chính theo nghi thức này là phương pháp kết lễ (udyāpana) cho hạnh nguyện Pradoṣa. Lạy Śakra, xin hãy thực hành đúng pháp, để mọi sở nguyện đều được thành tựu.

Verse 136

गुरुणा कथितं सर्वं तच्चकार शतक्रतुः । तेनैव च सहायेन इंद्रो युद्धपरायणः

Tất cả điều bậc Đạo sư đã chỉ dạy, Śatakratu đều phụng hành. Nhờ chính sự trợ lực ấy, Indra khởi tâm chuyên chú vào chiến trận.

Verse 137

वृत्रं प्रति सुरैः सार्द्धं युयुधे च शतक्रतुः । तुमुलं युद्धमभवद्देवानां दानावैः सह

Bấy giờ Śatakratu cùng chư thiên giao chiến với Vṛtra; một trận chiến dữ dội bùng lên giữa các deva và các dānava.

Verse 138

तस्मिन्सुतुमुले गाढे देवदैत्यक्षयावहे । द्वंद्वयुद्धं सुतुमुलमतिवेलं भयावहम्

Trong cuộc giao tranh vô cùng dữ dội và giáp lá cà ấy—đem sự diệt vong cho cả deva lẫn daitya—những trận quyết đấu đáng sợ nổi lên, cuồng loạn, kéo dài, khiến lòng người kinh hãi.

Verse 139

व्योमो यमेन युयुधे ह्यग्निना तीक्ष्णकोपनः । वरुणेन महादंष्ट्रो वायुना च महाबलः

Vyoma giao chiến với Yama; kẻ giận dữ dữ dằn giao chiến với Agni; kẻ nanh lớn giao chiến với Varuṇa; và kẻ đại lực giao chiến với Vāyu.

Verse 140

द्वन्द्वयुद्ध रताः सर्वे अन्योन्यबलकांक्षिणः

Tất cả đều say mê quyết đấu, khát khao thử thách sức mạnh của nhau.

Verse 141

तथैव ते देववरा महाभुजाः संग्रामशूरा जयिनस्तदाऽभवन् । पराजयं दैत्यवाराश्च सर्वे प्राप्तास्तदानीं परमं समंतात्

Quả thật khi ấy, các bậc Thiên thần tối thắng—cánh tay hùng mạnh, anh dũng nơi chiến địa—đã giành chiến thắng; còn các Dāitya hàng đầu thì từ mọi phía đều chịu thất bại hoàn toàn vào lúc bấy giờ.

Verse 142

दृष्ट्वा सुरैर्दैत्यवरान्पराजितान्पलायमानानथ कान्दिशीकान् । तदैव वृत्रः परमेण मन्युना महाबलो वाक्य मिदं बभाषे

Thấy các Dāitya hàng đầu bị chư Thiên đánh bại, hoảng loạn tháo chạy, Vṛtra—đấng đại lực—liền cất lời này trong cơn phẫn nộ bừng cháy.

Verse 143

वृत्र उवाच । हे दैत्याः परमार्ताश्च कस्माद्यूयं भयातुराः । पलायनपराः सर्वे विसृज्य रणमद्भुतम्

Vṛtra nói: “Hỡi các Dāitya! Vì sao các ngươi lại khốn quẫn và run rẩy vì sợ hãi như thế? Vì sao tất cả đều quay lưng bỏ chạy, bỏ mặc cuộc chiến kỳ diệu này?”

Verse 144

स्वंस्वं पराक्रमं वीरा युद्धाय कृतनिश्चयाः । दर्शयध्वं सुरगणास्सूदयध्वं महाबलाः

“Hỡi các dũng sĩ đã quyết chí giao chiến, hãy phô bày dũng lực của từng người. Hỡi những bậc đại lực, hãy đánh gục các đạo quân chư Thiên!”

Verse 145

गदाभिः पट्टिशैः खड्गैः शक्तितोमरमुद्गरैः । असिभिर्भि दिपालैश्च पाशतोमरमुष्टिभिः

Với chùy, rìu chiến, kiếm, giáo, lao và búa; với lưỡi đao, phi tiêu bhindipāla, thòng lọng, lao tomara và nắm đấm sắt—họ trang bị vũ khí (cho mình).

Verse 146

तदा देवाश्च युयुधुर्दधीचास्थिसमुद्भवैः । शस्त्रैरस्त्रैश्च परमैरसुरान्समदारयन्

Bấy giờ chư Thiên giao chiến, dùng những vũ khí và thần khí tối thượng được rèn từ xương của Dadhīci, mà xé tan hàng A-tu-la.

Verse 147

पुनर्दैत्या हता देवैः प्राप्तास्तेपि पराजयम् । पुनश्च तेन वृत्रेण नोद्यमानाः सुरान्प्रति

Lại nữa, bọn Dāitya bị chư Thiên đánh gục nên chịu bại trận; nhưng rồi lại được Vṛtra thúc giục, chúng tiến lên đối đầu chư Thiên.

Verse 148

यदा हि ते दैत्यवराः सुरेशैर्निहन्यमानाश्च विदुद्रुवुर्दिशः । केचिद्दृष्ट्वा दानवास्ते तदानीं भीतित्रस्ताः क्लीबरूपाः क्रमेणा

Khi những Dāitya ưu tú bị các bậc Chúa tể chư Thiên giết hại và chạy tán loạn khắp bốn phương, thì một số Dānava thấy vậy liền kinh hãi, dần dần mang dáng vẻ hèn nhát.

Verse 149

वृत्रेण कोपिना चैवं धिक्कृता दैत्यपुंगवाः । हे पुलोमन्महाभाग वृषपर्वन्नमोस्तु ते

Bấy vậy, các thủ lĩnh Dāitya bị Vṛtra đang phẫn nộ quở trách, liền thưa: “Ôi Puloman, bậc cao quý! Ôi Vṛṣaparvan—xin đảnh lễ Ngài!”

Verse 150

हे धूम्राक्ष महाकाल महादैत्य वृकासुर । स्थूलाक्ष हे महादैत्य स्थूलदंष्ट्र नमोस्तु ते

Ôi Dhūmrākṣa, ôi Mahākāla, ôi đại Dāitya Vṛkāsura! Ôi Sthūlākṣa, ôi đại Dāitya Sthūladaṃṣṭra với nanh lớn—xin đảnh lễ các ngài!

Verse 151

स्वर्गद्वारं विहायैव क्षत्रियाणां मनस्विनाम् । पलायध्वे किमर्थं वा संग्रामाङ्गणमुत्तमम्

Từ bỏ chính “cửa ngõ lên trời” dành cho các Kṣatriya hào khí, cớ sao các ngươi lại chạy trốn khỏi chiến địa cao quý?

Verse 152

संगरे मरणं येषां ते यांति परमं पदम् । यत्र तत्र च लिप्सेत संग्रामे मरणं बुधः

Những ai chết nơi chiến trận sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng. Vì vậy, bậc trí—dù ở đâu—khi bổn phận gọi, nên nguyện cầu được chết trong chiến địa.

Verse 153

त्यजन्ति संगरं ये वै ते यांति निरयं ध्रुवम्

Quả thật, kẻ nào bỏ chiến trận thì nhất định rơi vào địa ngục.

Verse 154

ये ब्राह्मणार्थे भृत्यार्थे स्वार्थे वै शस्त्रपाणयः । संग्रामं ये प्रकुर्वंति महापातकिनो नराः

Những người cầm vũ khí mà giao chiến vì lợi ích của Bà-la-môn, vì lợi ích của kẻ nương tựa/tôi tớ, hoặc vì quyền lợi chính đáng của mình—không đáng bị kết tội; còn kẻ khơi mào chiến tranh bằng phi pháp thì là đại tội nhân.

Verse 155

शस्त्रघातहता ये वै मृता वा संगरे तथा । ते यांति परमं स्थानं नात्र कार्या विचारणा

Những ai bị vũ khí đánh chết, hoặc chết trong chiến trận như thế, đều đạt đến nơi chốn tối thượng; về điều này không cần nghi ngờ hay biện luận.

Verse 156

शस्त्रैर्विच्छिन्नदेहा ये गवार्थे स्वामिकारणात् । रणे मृताः क्षता ये वै ते यांति परमां गतिम्

Những ai thân thể bị binh khí chém lìa, chết vì vết thương nơi chiến địa vì lợi ích của bò thiêng, hoặc vì duyên cớ của chủ tể mình—quả thật đều đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 157

तस्माद्रणेऽपि ये शूराः पापिनो निहताः पुरः । प्राप्नुवंति परं स्थानं दुर्लभं ज्ञानिनामपि

Vì thế, dẫu là kẻ mang tội, nếu là bậc dũng sĩ và bị giết nơi tuyến đầu trong chiến trận, cũng đạt đến chốn tối thượng—nơi ngay cả người trí cũng khó bề tới được.

Verse 158

अथवा तीर्थगमनं वेदाध्ययनमेव च । देवतार्चनयज्ञादिश्रेयांसि विविधानि च

Hoặc nữa—hành hương đến các thánh địa, học tụng Veda, lại thờ phụng chư thiên, cử hành tế tự (yajña) và nhiều công đức khác nhau.

Verse 159

ऐकपद्येन तान्येव कलां नार्हंति षोडशीम् । संग्रामे पतितानां च सर्वशास्त्रेष्वयं विधिः

Dẫu chỉ tính bằng một “phần tư bước”, các công đức ấy cũng không sánh nổi đến một phần mười sáu công đức của người ngã xuống nơi chiến trận. Quy tắc này được xác chứng trong mọi śāstra về những kẻ tử trận.

Verse 160

तस्माद्युद्धावदानं च कर्तव्यमविशंकितैः । भवद्भिर्नान्यथा कार्यं देववाक्यप्रमाणतः

Vì vậy, các ngươi hãy không do dự mà đảm nhận việc binh đao này. Chớ làm khác đi, bởi lời của chư thiên là thẩm quyền và chứng cứ.

Verse 161

यूयं सर्वे शौरवृत्त्या समेताः कुलेन शीलेन महानुभावाः । पदानि तान्येव पलायमाना गच्छंत्यशूरा रणमंडलाच्च

Các ngươi đều có phong thái anh hùng, cao quý bởi dòng dõi và lớn lao bởi đức hạnh. Thế nhưng chính đôi chân ấy, khi các ngươi bỏ chạy, lại đưa các ngươi rời khỏi vòng chiến trận như kẻ hèn nhát.

Verse 162

त एव सर्वे खलु पापलोकान्गच्छंति नूनं वचनात्स्मृतेश्च

Quả thật, tất cả những người như thế chắc chắn đi đến các cõi tội lỗi—đó là điều lời dạy thiêng liêng và các quy phạm của Smṛti đều đã tuyên bố.

Verse 163

ये पापिष्ठास्त्वधर्म्मस्था ब्रह्मघ्ना गुरुतल्पगाः । नरकं यांति ते पापं तथैव रणविच्युताः

Những kẻ tội lỗi nhất—trú trong phi pháp (adharma), giết một brāhmaṇa, phạm đến giường của bậc thầy—đều đi vào địa ngục; và cũng vậy, kẻ rời bỏ chiến trường cũng đi đến cùng một kết cục bị trói buộc bởi tội.

Verse 164

तस्माद्भवद्भिर्योद्धव्यं स्वामिकार्यभरक्षमैः । एवमुक्तास्तदा तेन वृत्रेणापि महात्मना

Vì thế, các ngươi phải chiến đấu, hỡi những người có thể gánh vác trọng trách cho sự nghiệp của chủ mình. Nói như vậy, bấy giờ đại tâm Vṛtra đã khuyên răn họ.

Verse 165

चक्रुस्ते वचंनं तस्य असुराश्च सुरान्प्रति । चक्रुः सुतुमुलं युद्धं सर्वलोकभयंकरम्

Các Asura thi hành mệnh lệnh của ông, đối đầu với các Deva; và họ đã gây nên một cuộc chiến vô cùng dữ dội, khiến mọi thế giới đều kinh hãi.

Verse 166

तस्मिन्प्रवृत्ते तुमुले विगाढे वृत्रो महादैत्यपतिः स एकः । उवाच रोषेण महाद्भुतेन शतक्रतुं देववरैः समेतम्

Khi trận chiến dữ dội và sâu thẳm ấy vừa bùng nổ, Vṛtra—đại chúa tể của loài Daitya—một mình cất lời, với cơn phẫn nộ kỳ diệu, hướng đến Śatakratu (Indra), kẻ được các vị thần tối thắng tháp tùng.

Verse 167

वृत्र उवाच । श्रृणु वाक्यं मया चोक्तं धर्म्मार्थसहितं हितम् । त्वं देवानां पतिर्भूत्वा न जानासि हिताहितम्

Vṛtra nói: “Hãy nghe lời ta nói—lời lợi ích, nương nơi dharma và mục đích chân chính. Dẫu ngươi là chúa tể chư thiên, ngươi vẫn chẳng phân biệt được điều lợi chân thật và điều hại.”

Verse 168

किंबलार्थपरो भूत्वा विश्वरूपो हतस्त्वया । प्राप्तमद्यैव भो इंद्र तस्येदं कर्म्मणः फलम्

Vì sao, bị lòng ham quyền lực thúc đẩy, ngươi lại giết Viśvarūpa? Hỡi Indra, ngay hôm nay ngươi đã nhận lấy quả báo của hành vi ấy.

Verse 169

ये दीर्घदर्शिनो मंदा मूढा धर्मबहिष्कृताः । अकल्पाः कार्यसिद्ध्यर्थं यत्कुर्वंति च निष्फलम् । तत्सर्वं विद्धि देवेंद्र मनसा संप्रधार्यताम्

Những kẻ tự cho mình nhìn xa, nhưng thực ra ngu tối và mê lầm, bị gạt khỏi dharma—dẫu gắng sức cầu thành tựu cũng chẳng xứng hợp—mọi việc họ làm đều hóa vô ích. Hỡi chúa tể chư thiên, hãy biết trọn điều ấy và cân nhắc kỹ trong tâm.

Verse 170

तस्माद्धर्म्मपरो भूत्वा युध्यस्व गतकल्मषः । भ्रातृहा त्वं ममैवेंद्र तस्मात्त्वा घातयाम्यहम्

Vì thế, hãy kiên trú trong dharma mà giao chiến, gột bỏ tội cấu. Ngươi là kẻ giết em trai ta, hỡi Indra; bởi vậy ta sẽ đánh ngã ngươi.

Verse 171

मा प्रयाहि स्थिरो भूत्वा देवैश्च परिवारितः । एव मुक्तस्तु वृत्रेण शक्रोऽतीव रुषान्वितः । ऐरावतं समारुह्य ययौ वृत्रजिघांसया

“Đừng rời đi; hãy đứng vững,” chư thiên vây quanh mà khuyên. Được Vṛtra thả ra, Śakra (Indra) bừng bừng phẫn nộ, liền cưỡi voi Airāvata và lên đường, quyết tâm diệt Vṛtra.

Verse 172

इंद्रमायांतमालोक्य वृत्रो बलवतां वरः । उवाच प्रहसन्वाक्यं सर्वेषां श्रृण्वतामपि

Thấy Indra tiến đến, Vṛtra—bậc nhất trong hàng dũng lực—cười mà nói, lời vang đến tai tất cả những kẻ đang đứng đó.

Verse 173

आदौ मां प्रहरस्वेति तस्मात्त्वां घातयाम्यहम्

“Hãy đánh ta trước,” hắn nói; “vì thế, ta sẽ đánh ngươi ngã gục.”

Verse 174

इत्येवमुक्तो देवेंद्रो जघान गदया भृशम् । वृत्रं बलवतां श्रेष्ठं जानुदेशे महाबलम्

Được nói như vậy, Devendra (Indra) liền vung chùy đánh dữ dội vào Vṛtra—kẻ mạnh nhất trong hàng mạnh—đập trúng vùng đầu gối, dẫu hắn có đại lực vô song.

Verse 175

तामापतंतिं जग्राह करेणैकेन लीलया । तयैवैनं जघानाशु गदया त्रिदिवेश्वरम्

Khi cây chùy bay tới, hắn ung dung dùng một tay bắt lấy như trò đùa. Rồi chính bằng cây chùy ấy, hắn lập tức đánh gục chúa tể cõi trời.

Verse 176

सा गदा पातयामास सवज्रं च पुरंदरम् । पतितं शक्रमालोक्य वृत्र ऊचे सुरान्प्रति

Cây chùy ấy đã quật ngã Purandara, dẫu tay còn nắm chày sét. Thấy Śakra ngã xuống, Vṛtra liền cất lời với chư thiên.

Verse 177

नयध्वं स्वामिनं देवाः स्वपुरीममरावतीम्

“Hỡi chư thiên, hãy đưa chủ tể của các ngươi trở về thành của mình—Amarāvatī.”

Verse 178

एतच्छ्रुत्वा वचः सत्यं वृत्रस्य च महात्नः । तथा चक्रुः सुराः सर्वे रणाच्चेंद्रं समुत्सुकाः

Nghe lời chân thật của Vṛtra, bậc đại hồn, hết thảy chư thiên đều làm đúng như vậy, nôn nóng đưa Indra rời khỏi chiến địa.

Verse 179

अपोवाह्य गजस्थं हि परिवार्य भयातुराः । सुराः सर्वे रणं हित्वा जग्मुस्ते त्रिदिवं प्रति

Tất cả chư thiên khiêng Indra đang ngồi trên voi, vây quanh Ngài trong nỗi kinh hoàng; họ bỏ trận chiến và hướng về cõi trời.

Verse 180

ततो गतेषु देवेषु ननर्त च महासुरः । वृत्रो जहास च परं तेना पूर्यत दिक्तटम्

Khi chư thiên đã rời đi, đại Asura Vṛtra nhảy múa trong niềm hân hoan và cười vang; tiếng gầm ấy làm đầy khắp bốn phương.

Verse 181

चचाल च मही सर्वा सशैलवनकानना । चुक्षुभे च तदा सर्वं जंगमं स्थावरं तथा

Bấy giờ toàn thể địa cầu rung chuyển—cùng núi non, rừng thẳm và lùm cây—và ngay lúc ấy, mọi loài, cả động lẫn tĩnh, đều bị khuấy động xao động.

Verse 182

श्रुत्वा प्रयातं देवेंद्रं ब्रह्मा लोकपितामहः । उपयातोऽथ देवेंद्र स्वकमण्डलुवारिणा । अस्पृशल्लब्धसंज्ञोऽभूत्तत्क्षणाच्च पुरंदरः

Nghe tin Indra đã bỏ chạy, Phạm Thiên—bậc Tổ phụ của các thế giới—đến gặp ngài; rồi, hỡi Indra, Ngài chạm vào Indra bằng nước từ bình kamaṇḍalu của mình, và ngay khoảnh khắc ấy, Purandara liền hồi tỉnh.

Verse 183

दृष्ट्वा पितामहं चाग्रे व्रीडायुक्तोऽभवत्तदा । महेंद्रं त्रपया युक्तं ब्रह्मोवाच पितामहः

Thấy Tổ phụ ở ngay trước mặt, Indra liền tràn đầy hổ thẹn; và Phạm Thiên, bậc Tổ phụ, đã cất lời với Mahendra đang đứng trong sự bẽ bàng.

Verse 184

ब्रह्मोवाच । वृत्रो हि तपसा युक्तो ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः । त्वष्टुश्च तपसा युक्तो वृत्रश्चायं महायशाः । अजेयस्तपसोग्रेण तस्मात्त्वं तपसा जय

Phạm Thiên nói: “Vṛtra quả thật đầy đủ khổ hạnh (tapas) và an trú trong lời nguyện phạm hạnh (brahmacarya). Tvaṣṭṛ cũng đầy đủ khổ hạnh, và Vṛtra này lẫy lừng danh tiếng. Nhờ sức mạnh của tapas mãnh liệt, hắn không thể bị khuất phục; vì vậy, con hãy chiến thắng bằng tapas.”

Verse 185

वृत्रासुरो दैत्यपतिश्च शक्र ते समाधिना परमेणैव जय्यः । निशम्य वाक्यं परमेष्ठिनो हरिः सस्मार देवं वृषभध्वजं तदा

“Hỡi Śakra, Vṛtrāsura—chúa tể loài Daitya—chỉ có thể bị ngươi khuất phục bằng chính định tối thượng (samādhi).” Nghe lời Parameṣṭhin (Phạm Thiên), Hari (Indra) bấy giờ liền tưởng niệm vị thần có cờ mang hình bò mộng (Śiva).

Verse 186

स्तुत्या तदातं स्तवमानो महात्मा पुरंदरो गुरुणा नोदितो हि

Bấy giờ, bậc đại tâm Purandara bắt đầu ca tụng Ngài bằng những thánh tụng, vì quả thật đã được thầy mình thúc giục.

Verse 187

इंद्र उवाच । नमो भर्गाय देवाय देवानामतिदुर्गम । वरदो भव देवेश देवानां कार्यसिद्धये

Indra thưa: “Kính lễ Bharga, Đấng Thiêng Liêng—đến cả chư thiên cũng khó bề tiếp cận. Ôi Chúa tể chư thiên, xin Ngài ban ân phúc để công việc của chư thiên được thành tựu.”

Verse 188

एवं स्तितिपरो भूत्वा शचीपतिरुदारधीः । स्वकार्यदक्षो मंदात्मा प्रपंचाभिरतः खलु

Vì thế, tuy chuyên tâm gìn giữ trật tự, chúa của Śacī (Indra) vốn trí tuệ rộng rãi, nhưng do tự ngã che lấp, lại khéo lo việc riêng và quả thật còn vướng vào những mưu toan thế tục.

Verse 189

प्रपंचाभिरता मूढाः शिवभक्तिपरा ह्यपि । न प्राप्नुवंति ते स्थानं परमीशस्यरागिणः

Những kẻ mê lầm, vướng mắc vào ràng buộc thế gian—dẫu miệng xưng là người sùng kính Śiva—cũng không đạt được cảnh giới của Đấng Tối Thượng, vì vẫn bị dục vọng trói buộc.

Verse 190

निर्मला निरहंकारा ये जनाः पर्युपासते । मृडं ज्ञानप्रदं चेशं परेशं शंभुमेव च

Những người thanh tịnh, không ngã mạn, chí thành phụng thờ Mṛḍa—Śiva, Đấng ban tri kiến tâm linh—là Chúa tể, là Đấng Tối Thượng, chính Śambhu vậy.

Verse 191

तेषां परेषां वरद इहामुत्र च शंकरः । महेंद्रेण स्तुतः शर्वो रागिणा परमेण हि

Đối với những bậc tín đồ tối thượng ấy, Śaṅkara là Đấng ban ân phúc—cả ở đời này lẫn đời sau. Quả thật, Śarva đã được Đại Đế Indra tán dương, tuy cao quý nhưng vẫn đầy rẫy ái nhiễm mạnh mẽ.

Verse 192

रागिणां हि सदा शंभुर्दुर्लभो नात्र संशयः । तस्माद्विरागिणां नित्यं सन्मुखो हि सदाशिवः

Với những kẻ bị trói buộc bởi ái nhiễm, Śambhu luôn khó đạt đến—điều ấy không nghi ngờ. Vì vậy, đối với người ly tham, Sadāśiva hằng hiện tiền, gần gũi và ban ân sủng.

Verse 193

राजा सुराणां हि महानुरागी स्वकर्मसंसिद्धिमहाप्रवीणः । तस्मात्सदा क्लेशपरः शचीपतिः स्वकामभावात्मपरो हि नित्यम्

Vua của chư thiên vốn ái nhiễm sâu dày, tuy rất tinh thông trong việc thành tựu công việc và bổn phận của mình. Vì thế, Indra—phu quân của Śacī—luôn bị khổ não vây bủa, bởi mãi hướng theo dục vọng riêng và những trạng thái tâm do bản ngã thúc đẩy.

Verse 194

स्तवमानं तदा चेंद्रमब्रवीत्कार्यगौरवात् । विज्ञायाखिलदृग्द्रष्टा महेशो लिंगरूपवान्

Bấy giờ, khi Indra đang dâng lời tán tụng, Maheśa—Đấng thấy khắp và biết mọi ý niệm—xét đến sự trọng đại của công việc, liền hiện thân trong hình tướng Liṅga và phán bảo ông.

Verse 195

इंद्र गच्छ सुरैः सार्द्धं वृत्रं वै दानवं प्रति । तपसैव च साध्योऽयं रणे जेतुं शतक्रतो

“Hỡi Indra, hãy cùng chư thiên tiến đi chống lại Vṛtra, kẻ Dānava ấy. Nhưng kẻ thù này chỉ có thể khuất phục bằng khổ hạnh (tapas); nhờ vậy ngươi sẽ thắng trong chiến trận, hỡi Śatakratu, bậc thực hiện trăm tế lễ.”

Verse 196

इंद्र उवाच । केनोपायेन साध्योऽयं वृत्रो दैत्यवरो महान् । त्चछीघ्रं कथ्यतां शंभो येन मे विजयो भवेत्

Indra thưa rằng: “Bằng phương cách nào có thể khuất phục Vṛtra vĩ đại ấy—bậc tối thượng trong hàng Daitya? Xin nói mau, hỡi Śambhu, để chiến thắng thuộc về ta.”

Verse 197

रुद्र उवाच । रणे न शक्यते हंतुमपि देववरैरपि । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं कुत्सितं कर्म चाद्य वै

Rudra đáp: “Trong chiến trận, hắn không thể bị giết—dẫu bởi những vị thần ưu việt nhất. Vì thế, hôm nay ngươi phải làm một việc đáng chê trách (như phương tiện cần thiết).”

Verse 198

अस्य शापः पुरा दत्तः पार्वत्या मम सन्निधौ । असौ चित्ररथो नाम्ना विख्यातो भुवनत्रये

“Thuở trước, ngay trước mặt ta, Pārvatī đã ban lời nguyền lên hắn. Hắn vốn mang danh Citraratha, lừng danh khắp ba cõi.”

Verse 199

पर्यटन्सु विमानेन मया दत्तेन भास्वता । उपहासादिमां योनिं संप्राप्तो दत्यपुंगवः

“Khi du hành trên cỗ xa bay rực sáng do ta ban, con đầu đàn trong hàng Dānava ấy vì lời nhạo báng mà phải thọ lấy thân phận hiện tại (đi vào bào thai này).”

Verse 200

तस्मादजेयं जानीहि रणे रणविदां वर । एवमुक्तो महेंद्रोऽयं शंभुना योगिना भृशम्

“Vì thế, hỡi bậc tinh thông chiến trận, hãy biết rằng hắn là kẻ bất khả khuất phục trong chiến tranh.” Nói vậy, Śambhu—đại yogin—đã nghiêm lời chỉ dạy Mahendra (Indra).