Adhyaya 48

Verse 1

श्रीसूत उवाच । रामनाथं समुद्दिश्य कथां पापविनाशिनीम् । प्रवक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं सुसमाहिताः

Śrī Sūta nói: “Lấy Rāmanātha làm đề tài, ta sẽ thuật lại câu chuyện diệt trừ tội lỗi. Hỡi các bậc hiền triết tối thượng, hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất.”

Verse 2

पांड्यदेशाधिपो राजा पुरासीच्छंकराभिधः । ब्रह्मण्यः सत्यसंधश्च यायजूकश्च धार्मिकः

Thuở xưa có một vị vua cai trị xứ Pāṇḍya, tên là Śaṅkara. Ngài kính trọng các brāhmaṇa, giữ trọn lời thệ, bảo trợ các lễ yajña và sống theo dharma.

Verse 3

वेदवेदांगतत्त्वज्ञः परसैन्यविदारणः । चतुरोऽप्याश्रमान्वर्णान्धर्मतः परिपालयन्

Ngài thấu hiểu chân nghĩa của Veda và Vedāṅga, có sức phá tan quân thù; và theo dharma, bảo hộ bốn āśrama cùng các varṇa trong xã hội.

Verse 4

वैदिकाचारनिरतः पुराणस्मृतिपारगः । शिवविष्ण्वर्चको नित्यमन्यदैवतपूजकः

Ngài chuyên tâm theo nghi lễ Veda, tinh thông Purāṇa và Smṛti; hằng ngày thờ phụng Śiva và Viṣṇu, đồng thời kính lễ các vị thần khác.

Verse 5

महादानप्रदो नित्यं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । मृगयार्थं ययौ धीमान्स कदाचित्तपोवनम्

Ngài luôn ban bố mahādāna cho các brāhmaṇa cao quý. Một lần kia, vị vua sáng suốt ấy đi đến khu rừng tapovana để săn bắn.

Verse 6

सिंहव्याघ्रेभमहिष क्रूरसत्वभयंकरम् । झिल्लिकाभीषणरवं सरीसृपसमाकुलम्

Đó là một miền rùng rợn—đáng sợ bởi sư tử, hổ, voi và trâu rừng; ghê gớm vì loài thú dữ hung tàn; vang dội tiếng dế rả rích như điềm dữ, và nhung nhúc các loài bò sát trườn bò.

Verse 7

भीमश्वापदसंपूर्णं दावानलभयंकरम् । महारण्यं प्रविश्याथ शंकरो राजशेखरः

Khu đại lâm ấy đầy rẫy thú dữ đáng sợ, lại kinh hoàng bởi mối họa hỏa hoạn rừng. Bấy giờ Śaṅkara, bậc minh châu trên vương miện giữa các vua, bước vào chốn đại hoang lâm ấy.

Verse 8

अनेकसैनिकोपेत आखेटिकुलसंकुलः । पादुकागूढचरणो रक्तोष्णीषो हरिच्छदः

Ngài được nhiều binh sĩ tháp tùng, lại có các gia tộc thợ săn vây quanh; chân mang dép che kín bàn chân, đầu quấn khăn đỏ, và y phục màu xanh lục.

Verse 9

बद्धगोधांगुलित्राणो धृतकोदण्डसायकः । कक्ष्याबद्धमहाखङ्गः श्वेताश्ववरमास्थितः

Ngài mang bao bảo vệ ngón tay buộc bằng da kỳ đà, cầm cung và tên; bên hông đeo một thanh đại kiếm, và cưỡi trên tuấn mã trắng tuyệt hảo.

Verse 10

सुवेषधारी सन्नद्धः पत्तिसंघसमावृतः । कांतारेषु च सर्वेषु पर्वतेषु गुहासु च

Ngài y phục chỉnh tề, trang bị đầy đủ, được các toán bộ binh vây quanh; Ngài đi qua mọi miền hoang dã—vượt núi và cũng vào các hang động.

Verse 11

समुत्तीर्ण महास्रोता युवा सिंहपराक्रमः । विचचार बलैः साकं दरीषु मृगयन्मृगान्

Vượt qua dòng thác lớn cuồn cuộn, chàng trai trẻ—dũng mãnh như sư tử—cùng binh lực rong ruổi trong các khe vực, săn đuổi muông thú.

Verse 12

बध्यतां वध्यतामेष याति वेगान्मृगो वने । एवं वदत्सु सैन्येषु स्वयमुत्प्लुत्य शंकरः

“Bắt lấy! Giết đi! Con nai đang lao nhanh vào rừng!”—giữa tiếng quân lính hô vang như thế, chính Śaṅkara tự mình bật nhảy tiến lên.

Verse 13

मृगं हंति महाराजो विगाह्य विपिनस्थलीम् । सिंहान्वराहान्महिषान्कुञ्जराच्छरभांस्तथा

Xông vào nền rừng rậm, vị đại vương hạ sát nai; lại còn diệt cả sư tử, lợn rừng, trâu rừng, voi, và cả śarabha nữa.

Verse 14

विनिघ्नन्स मृगानन्यान्वन्याञ्छंकरभूपतिः । कुत्रचिद्विपिनोद्देशे दरीमध्यनिवासिनम्

Như vậy, khi Śaṅkara—vị vua—còn tiếp tục giết các thú rừng khác, tại một vùng trong rừng, ngài bắt gặp một người cư trú giữa lòng khe vực.

Verse 15

व्याघ्रचर्मधरं शांतं मुनिं नियतमानसम् । व्याघ्रबुद्ध्या जघानाशु शरेणानतपर्वणा

Ngài thấy một vị muni an tịnh, tâm ý điều phục, khoác da hổ; nhưng lầm tưởng là hổ, liền mau chóng bắn bằng mũi tên có các đốt thẳng không cong.

Verse 16

अतिवेगेन विप्रेंद्रास्तत्पत्नीं च ससायकः । निजघान पतिप्राणां निविष्टां पत्युरंतिके

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, với tốc lực dữ dội, kẻ cung thủ đã bắn hạ cả người vợ của vị hiền sĩ—nàng vốn “pati-prāṇā”, lấy sinh mệnh chồng làm sinh mệnh mình, ngồi sát bên đức phu quân.

Verse 17

विलोक्य मातापितरौ तत्पुत्रो निहतौ वने । रुरोद भृशदुःखार्तो विललाप च कातरः

Thấy cha mẹ bị sát hại giữa rừng, người con bật khóc lớn—bị nỗi sầu thảm khốc dồn ép—rồi than van trong cơn đau đớn bất lực.

Verse 18

भोस्तात मातर्मां हित्वा युवां यातौ क्व वाधुना । अहं कुत्र गमिष्यामि को वा मे शरणं भवेत्

‘Ôi cha ơi! Ôi mẹ ơi! Bỏ con lại, nay người đi về đâu? Con sẽ đi đâu, và ai thật sự sẽ làm nơi nương tựa cho con?’

Verse 19

को मामध्यापयेद्वेदाञ्छास्त्रं वा पाठयेत्पितः । अंब मे भोजनं का वा दास्यते सोपदेशकम्

‘Hỡi cha, ai sẽ dạy con Kinh Veda, ai sẽ chỉ bày cho con các śāstra? Và hỡi mẹ, ai sẽ cho con miếng ăn—kèm theo lời dạy bảo và khuyên răn?’

Verse 20

आचाराञ्च्छिक्षयेत्को वा तात त्वयि मृतेऽधुना । अंब बालं प्रकुपितं का वा मामुपलाप येत्

‘Hỡi cha, nay cha đã mất, ai sẽ rèn dạy con về chánh hạnh? Và hỡi mẹ, khi con—vẫn còn thơ dại—nổi giận, ai sẽ dịu dàng sửa dạy và khuyên răn con?’

Verse 21

युवां निरागसावद्य केन पापेन सायकैः । निहतौ वै तपोनिष्ठौ मत्प्राणौ मद्गुरू वने

Hai vị đều vô tội, không đáng bị trách—vì tội gì mà bị mũi tên sát hại? Hai vị chuyên nhất trong khổ hạnh, như hơi thở sinh mệnh của ta, như bậc thầy của ta—ở chốn rừng sâu ấy.

Verse 22

एवं तयोः सुतो विप्रा मुक्तकण्ठं रुरोद वै । अथ प्रलपितं श्रुत्वा शंकरो विपिने चरन्

Thế rồi, hỡi các Bà-la-môn, con trai của họ khóc òa, tiếng khóc không kìm giữ. Khi ấy, Śaṅkara đang du hành trong rừng liền nghe lời than khóc ấy.

Verse 23

तच्छब्दाभिमुखः सद्यः प्रययौ स दरीमुखम् । तत्रत्या मुनयोऽप्याशु समागच्छंस्तमाश्रमम्

Vừa quay về phía âm thanh ấy, Ngài lập tức vội đến cửa hang. Các vị ẩn sĩ cư ngụ nơi đó cũng mau chóng tụ hội về đạo tràng ấy.

Verse 24

ते दृष्ट्वा मुनयः सर्वे शरेण निहतं मुनिम् । तत्पत्नीं च हतां विप्रा राजानं च धनुर्धरम्

Tất cả các vị hiền triết thấy vị ẩn sĩ bị mũi tên sát hại, và thấy cả người vợ cũng đã chết—hỡi các vị Vipra—lại thấy nhà vua, người cầm cung, đứng ở đó.

Verse 25

विलपंतं सुतं चापि विलोक्य भृशविह्वलाः । पुत्रमाश्वासयामासुर्मा रोदीरिति कातरम्

Thấy người con than khóc, các vị ẩn sĩ bàng hoàng vô cùng. Họ an ủi đứa trẻ đau khổ ấy rằng: “Con ơi, đừng khóc.”

Verse 26

मुनय ऊचुः । आढ्ये वापि दरिद्रे वा मूर्खे वा पंडितेऽपि वा । पीने वाथ कृशे वापि समवर्ती परेतराट्

Các bậc hiền triết nói: Dù giàu hay nghèo, ngu hay học giả, béo tốt hay gầy gò—Diêm Vương, chúa tể cõi người đã khuất, đối xử với tất cả như nhau.

Verse 27

वने वा नगरे ग्रामे पर्वते वा स्थलांतरे । मृत्योर्वशे प्रयातव्यं सर्वैरपि हि जंतुभिः

Dù ở rừng sâu, thành thị, thôn làng, núi non hay bất cứ nơi đâu—mọi loài hữu tình đều tất yếu phải đi dưới quyền lực của tử thần.

Verse 28

वत्स नित्यं च गर्भस्थैर्जातैरपि च जंतुभिः । युवभिः स्थविरैः सर्वैर्यातव्यं यमपत्तनम्

Hỡi con yêu, luôn luôn—kẻ còn trong thai, người đã sinh ra, kẻ trẻ và người già—tất thảy đều phải đến thành của Diêm Vương.

Verse 29

वर्णिभिश्च गृहस्थैश्च वानप्रस्थैश्च भिक्षुभिः । काले प्राप्ते त्वयं देहस्त्यक्तव्यो द्विजपुत्रक

Dù là người tu học phạm hạnh, người tại gia, kẻ vào rừng tu hành hay vị khất sĩ xuất gia—khi thời khắc đã định đến, thân này phải bỏ lại, hỡi con của bậc nhị sinh.

Verse 30

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैरपि च संकरैः । यातव्यं प्रेतनिलये द्विजपुत्र महामते

Dù là Bà-la-môn, Sát-đế-lợi, Phệ-xá, Thủ-đà-la, hay người thuộc giai tầng pha trộn—đều phải đến nơi cư ngụ của các vong linh, hỡi người con nhị sinh đầy trí tuệ.

Verse 31

देवाश्च मुनयो यक्षा गंधर्वोरगराक्षसाः । अन्ये च जंतवः सर्वे ब्रह्मविष्णुहरादयः

Chư thiên, các bậc hiền thánh, yakṣa, gandharva, nāga và rākṣasa—cùng mọi loài hữu tình khác; kể cả Phạm Thiên (Brahmā), Tỳ-thấp-nô (Viṣṇu), Hara (Śiva) và các vị khác—

Verse 32

सर्वे यास्यंति विलयं न त्वं शोचितुमर्हसि । अद्वयं सच्चिदानंदं यद्ब्रह्मोपनिषद्गतम्

Tất thảy rồi sẽ đi vào sự tiêu dung (pralaya); ngươi không nên sầu muộn. Vì Brahman được dạy trong Upaniṣad là bất nhị—Chân Hữu, Chân Tri và An Lạc (Sat-Cit-Ānanda).

Verse 33

न तस्य विलयो जन्म वर्धनं चापि सत्तम । मलभांडे नवद्वारे पूयासृक्छोणितालये

Hỡi bậc tối thắng trong loài hữu tình! Đối với Ngài (Brahman) không có tiêu hoại, không có sinh, cũng không có tăng trưởng. Nhưng chiếc bình nhơ uế này, có chín cửa, là chốn chứa mủ, máu và huyết đỏ.

Verse 34

देहेऽस्मिन्बुद्बुदाकारे कृमियूथसमाकुले । कामक्रोधभयद्रोहमोहमात्सर्यकारिणि

—trong thân này mong manh như bọt nước, đầy đàn sâu bọ, sinh ra dục vọng, sân hận, sợ hãi, ác ý, mê lầm và ganh tỵ—

Verse 35

परदारपरक्षेत्रपरद्रव्यैकलोलुपे । हिंसासूयाशुचिव्याप्ते विष्ठामूत्रैकभाजने

—chỉ tham đắm vợ người, ruộng đất người, của cải người; bị bao phủ bởi bạo hại, đố kỵ và ô uế; chỉ là chiếc bình chứa phân và nước tiểu—

Verse 36

यः कुर्याच्छोभनधियं स मूढः स च दुर्मतिः । बहुच्छिद्रघटाकारे देहेऽस्मिन्नशुचौ सदा

Ai cho rằng thân này tốt đẹp đáng ca ngợi, người ấy thật mê lầm và tà kiến; vì thân này luôn bất tịnh, như chiếc vò có vô số lỗ thủng.

Verse 37

वायोरवस्थितिः किं स्यात्प्राणाख्यस्य चिरं द्विज । अतो मा कुरु शोकं त्वं जननीं पितरं प्रति

Hỡi bậc nhị sinh, hơi thở sinh mệnh gọi là prāṇa có thể trụ vững được bao lâu? Vì thế, chớ sầu thương mẹ và cha.

Verse 38

तौ स्वकर्मवशाद्यातौ गृहं त्यक्त्वा त्विदं क्वचित् । तव कर्मवशात्त्वं च तिष्ठस्यस्मिन्महीतले

Hai vị ấy (cha mẹ ngươi) do nghiệp riêng mà rời nhà, đi đến nơi khác; còn ngươi cũng do nghiệp của mình mà ở lại trên mặt đất này.

Verse 39

यदा कर्मक्षयस्ते स्यात्तदा त्वं च मरिष्यसि । मरिष्यमाणप्रेतो हि मृतप्रेतस्य शोचति

Khi nghiệp của ngươi đã cạn, bấy giờ ngươi cũng sẽ chết. Quả thật, kẻ đang bị trói buộc vào cái chết lại than khóc cho kẻ đã thành vong linh.

Verse 40

यस्मिन्काले समुत्पन्नौ तव माता पिता तथा । न तस्मिंस्त्वं समुत्पन्नस्ततो भिन्ना गतिर्हि वः

Vào lúc mẹ và cha ngươi sinh ra, khi ấy ngươi chưa sinh; vì vậy, con đường số phận (gati) của các ngươi quả thật khác nhau.

Verse 41

यदि तुल्या गतिस्ते स्यात्ताभ्यां सह महामते । तर्हि त्वयापि यातव्यं मृतौ यत्र हि तौ गतौ

Nếu vận mệnh của ngươi thật sự ngang bằng với vận mệnh của họ, hỡi bậc đại tâm, thì vào lúc lâm chung ngươi cũng phải đi đến nơi mà hai người ấy đã đi.

Verse 42

मृतानां बांधवा ये तु मुंचंत्यश्रूणि भूतले । पिबंत्यश्रूणि तान्यद्धा मृताः प्रेताः परत्र वै

Những thân quyến rơi lệ xuống đất vì người chết—chính những giọt lệ ấy, quả thật, được các preta, các vong linh người đã khuất, uống ở cõi bên kia.

Verse 43

अतः शोकं परित्यज्य धृतिं कृत्वा समाहितः । अनयोः प्रेतकार्याणि कुरु त्वं वैदिकानि तु

Vì thế, hãy gạt bỏ sầu bi, giữ lòng vững chãi và an định, rồi thực hành cho hai người ấy các nghi lễ Veda dành cho người đã khuất (preta-kārya).

Verse 44

शरघातान्मृतावेतौ यस्मात्ते जननी पिता । अतस्तद्दोषशांत्यर्थमस्थीन्यादाय वै तयोः

Vì mẹ và cha ngươi đã chết bởi vết thương mũi tên, nên để làm lắng dịu lỗi hệ thuộc vào cái chết ấy, hãy nhặt lấy hài cốt của hai người.

Verse 45

रामनाथशिवक्षेत्रे रामसेतौ विमुक्तिदे । स्थापयस्व तथा श्राद्धं सपिंडीकरणादिकम्

Tại Śiva-kṣetra của Rāmanātha, nơi Rāmasetu ban giải thoát, hãy cử hành śrāddha, gồm cả các nghi thức bắt đầu từ sapiṇḍīkaraṇa và những lễ khác.

Verse 46

तत्रैव कुरु शुद्ध्यर्थं तयोर्बाह्मणपुत्रक । तेन दुर्मृत्युदोषस्य शांतिर्भवति नान्यथा

Ngay tại đó, hỡi con của Bà-la-môn, hãy cử hành nghi lễ tẩy tịnh cho cả hai. Chỉ nhờ vậy mà tai lỗi của cái chết dữ (durmṛtyu-doṣa) được dập yên; không còn cách nào khác.

Verse 47

श्रीसूत उवाच । एवमुक्तः स मुनिभिः शाकल्यस्य सुतो द्विजाः । जांगलाख्यस्तयोः सर्वं पितृमेधं चकार वै

Śrī Sūta nói: Được các bậc hiền triết chỉ dạy như vậy, hỡi các bậc nhị sinh, Jāṃgala—con của Śākalya—quả thật đã cử hành trọn vẹn lễ pitṛmedha cho cả hai vị ấy.

Verse 48

अन्येद्युरस्थीन्यादाय हालास्यं प्रययौ च सः । तस्माद्रामेश्वरं सद्यो गत्वाऽयं जांगलो द्विजः

Hôm sau, mang theo hài cốt, ông lên đường đến Hālāsyam. Từ đó, vị Bà-la-môn Jāṃgala này lập tức đi tiếp đến Rāmeśvara.

Verse 49

मुनिप्रोक्तप्रकारेण तस्मिन्रामेश्वरस्थले । निधाय पित्रोरस्थीनि श्राद्धादीन्यकरोत्तथा

Tại thánh địa Rāmeśvara ấy, theo phương pháp các hiền triết truyền dạy, ông an trí hài cốt của cha mẹ và đúng phép cử hành śrāddha cùng các nghi lễ khác.

Verse 51

आब्दिकांते दिने विप्रो रात्रौ स्वप्ने विलोक्य तु । स्वमातरं च पितरं शंखचक्रगदाधरौ

Vào ngày kết thúc lễ thường niên, ban đêm vị Bà-la-môn ấy thấy trong mộng mẹ và cha mình, tay cầm ốc tù và, đĩa thần và chùy.

Verse 52

गरुडोपरि संविष्टौ पद्ममालाविभूषितौ । शोभितौ तुलसीदाम्ना स्फुरन्मकरकुंडलौ

Ngự trên Garuḍa, được trang nghiêm bằng vòng hoa sen, đẹp rạng bởi chuỗi tulasī, và mang đôi khuyên tai makara sáng lấp lánh—các Ngài hiện ra như thế.

Verse 53

कौस्तुभालंकृतोरस्कौ पीतांबरविराजितौ । एवं दृष्ट्वा मुनिसुतो जांगलः सुप्रसन्नधीः

Ngực các Ngài được trang sức bằng bảo châu Kaustubha, và rực sáng trong y phục vàng. Thấy như vậy, con trai vị hiền sĩ là Jāṃgala liền an nhiên, tâm trí hoan hỷ sâu xa.

Verse 54

स्वाश्रमं पुनरागत्य सुखेन न्यवसद्द्विजाः । स्वप्नदृष्टं च वृत्तांतं मातापित्रोः स जांगलः

Trở về lại am thất của mình, vị Bà-la-môn sống an ổn. Còn Jāṃgala suy niệm câu chuyện đã thấy trong mộng liên quan đến mẹ và cha mình.

Verse 55

तेभ्यो न्यवेदयत्सर्वं ब्राह्मणेभ्योऽतिहर्षितः । श्रुत्वा ते मुनयो वृत्तमासन्संप्रीतमानसाः

Trong niềm hân hoan lớn, ông bẩm trình mọi điều với các vị Bà-la-môn ấy. Nghe chuyện, các bậc hiền triết đều mãn nguyện và hoan hỷ trong lòng.

Verse 56

अथ राजानमालोक्य सर्वे तेऽपि महर्षयः । अवदन्कुपिता विप्राः शपंतः शंकरं नृपम्

Rồi khi trông thấy nhà vua, tất cả các đại hiền triết ấy—những Bà-la-môn đang phẫn nộ—đều cất lời, nguyền rủa vua Śaṅkara.

Verse 57

पांड्यभूप महामूर्ख क्रौर्याद्ब्राह्मणघातक । स्त्रीहत्या ब्रह्महत्या च कृता यस्मात्त्वयाधुना

Hỡi vua Pāṇḍya, kẻ đại ngu ngốc, vì sự tàn ác mà ngươi đã trở thành kẻ giết hại Bà-la-môn. Giờ đây ngươi đã phạm cả tội giết phụ nữ và tội giết Bà-la-môn.

Verse 58

अतः शरीरसंत्यागं कुरु त्वं हव्यवाहने । नोचेत्तव न शुद्धिः स्यात्प्रायश्चित्तशतैरपि

Do đó, hãy từ bỏ thân xác ngươi trong ngọn lửa. Nếu không, ngươi sẽ không đạt được sự thanh tịnh dù có sám hối hàng trăm lần.

Verse 59

त्वत्संभाषणमात्रेण ब्रह्महत्यायुतं भवेत् । अस्मत्सकाशाद्गच्छ त्वं पांड्यानां कुलपांसन

Chỉ cần nói chuyện với ngươi, người ta sẽ mắc vô số tội giết Bà-la-môn. Hãy đi khỏi đây, hỡi nỗi ô nhục của dòng dõi Pāṇḍya!

Verse 60

इत्युक्तो मुनिभिः पांड्यः शंकरो द्विजपुंगवाः । तथास्तु देहसंत्यागं करिष्ये हव्यवाहने

Được các hiền nhân phán bảo như vậy, vua Pāṇḍya Śaṅkara nói với những người đứng đầu trong hàng Bà-la-môn: "Xin vâng. Tôi sẽ bỏ thân xác mình vào trong lửa."

Verse 61

ब्रह्महत्याविशुद्ध्यर्थं भवतां सन्निधावहम् । अनुग्रहं मे कुर्वंतु भवंतो मुनिसत्तमाः

Vì để thanh tịnh khỏi tội giết Bà-la-môn, tôi đang ở đây trước mặt các ngài. Hỡi các hiền nhân tối cao, xin hãy ban ân huệ cho tôi.

Verse 62

तथा शरीर संत्यागात्पातकं मे लयं व्रजेत् । एवमुक्त्वा मुनीन्सर्वाञ्च्छंकरः पांड्यभूपतिः

Và như vậy, bằng cách từ bỏ thân xác này, mong rằng tội lỗi của ta sẽ được tiêu trừ. Sau khi nói như vậy với tất cả các vị hiền triết, vua Śaṅkara của nước Pāṇḍya đã tiến hành thực hiện.

Verse 63

स्वान्मंत्रिणः समाहूय बभाषे वचनं त्विदम् । भो मंत्रिणो ब्रह्महत्या मयाऽकार्यविचारतः

Triệu tập các quan đại thần của mình, ngài nói những lời này: Này các khanh, do ta không phân biệt được điều gì không nên làm, nên ta đã phạm tội giết một người Bà-la-môn (brahmahatyā).

Verse 64

स्त्रीहत्या च तथा क्रूरा महानरकदायिनी । एतत्पातकशुद्ध्यर्थं मुनीनां वचनादहम्

Và việc giết một người phụ nữ cũng vậy—thật tàn nhẫn—sẽ dẫn đến địa ngục lớn. Để thanh tịnh khỏi những tội lỗi này, theo lời của các vị hiền triết, ta...

Verse 65

प्रदीप्ते ऽग्नौ महाज्वाले परित्यक्ष्ये कलेवरम् । काष्ठान्यानयत क्षिप्रं तैरग्निश्च समिध्यताम्

Trong ngọn lửa đang bùng cháy dữ dội, ta sẽ từ bỏ thân xác này. Hãy mau mang củi đến và nhóm lửa cho thật lớn.

Verse 66

मम पुत्रं च सुरुचिं राज्ये स्थापयताचिरात् । मा शोकं कुरुतामात्या दैवतं दुरतिक्रमम्

Và hãy lập con trai Suruci của ta lên ngôi vua ngay lập tức. Đừng đau buồn, hỡi các quan đại thần; ý trời thật khó mà cưỡng lại được.

Verse 67

इतीरिता नृपतिना मंत्रिणो रुरुदुस्तदा । पांड्यनाथ महाराज रिपूणामपि वत्सल

Khi nhà vua nói như vậy, các đại thần liền bật khóc ngay lúc ấy; bởi Chúa Pāṇḍya, bậc đại vương, vẫn đầy lòng từ ái ngay cả đối với kẻ thù.

Verse 68

वयं हि भवता नित्यं पुत्रवत्परिपालिताः । त्वां विना न प्रवेक्ष्याम पुरीं देवपुरोपमाम्

Quả thật, ngài hằng che chở chúng tôi như con ruột. Không có ngài, chúng tôi sẽ không bước vào thành ấy, nơi tựa như kinh thành của chư thiên.

Verse 69

हव्यवाहं प्रवेक्ष्यामो महा काष्ठसमेधितम् । तेषां प्रलपितं श्रुत्वा पांड्य शंकरभूपतिः । प्रोवाच मंत्रिणः सर्वान्वचनं सांत्वपूर्वकम्

“Chúng tôi sẽ bước vào ngọn lửa được nhóm lên bằng những đống củi lớn.” Nghe lời than khóc ấy, vua Pāṇḍya Śaṅkara liền nói với tất cả các đại thần bằng lời lẽ để an ủi.

Verse 70

शंकर उवाच । किं करिष्यथ भोऽमात्या महापातकिना मया

Śaṅkara nói: “Hỡi các đại thần, các khanh sẽ làm gì với trẫm—kẻ mang tội lớn?”

Verse 71

सिंहासनं समारुह्य न कर्तुं युज्यते बत । चतुरर्णवपर्यंतधरापालनमंजसा

“Than ôi, trẫm không xứng đáng bước lên ngai vàng, cũng không thể dễ dàng cai trị cõi đất được bốn biển bao quanh.”

Verse 72

मत्पुत्रं सुरुचिं शीघ्रमतः स्थापयतासने । काष्ठान्यानयत क्षिप्रं प्रवेष्टुं हव्यवाहनम्

Vì vậy, hãy mau đặt con ta là Suruci lên ngôi báu. Hãy đem củi đến ngay—ta sẽ bước vào lửa, Havyavāhana.

Verse 73

मम मंत्रिवरा यूयं विलंबं त्यजताधुना । इत्युक्ता मंत्रिणः काष्ठं समानिन्युः क्षणेन ते

Các khanh là những vị đại thần ưu tú của trẫm—hãy bỏ mọi chần chừ ngay bây giờ. Nghe vậy, các đại thần liền mang củi đến trong khoảnh khắc.

Verse 74

अग्निं प्रज्वलितं काष्ठैर्दृष्ट्वा शंकरभूपतिः । स्नात्वाचम्य विशुद्धात्मा मुनीनां संनिधौ तदा

Thấy ngọn lửa bừng cháy nhờ củi, vua Śaṅkara—sau khi tắm gội và làm lễ ācamana, tâm ý thanh tịnh—bấy giờ đứng trước mặt các bậc hiền triết.

Verse 75

अग्निं प्रदक्षिणीकृत्य तान्मुनीनपि सत्वरम् । अग्निं मुनीन्नमस्कृत्य ध्यात्वा देवमुमापतिम्

Sau khi đi nhiễu quanh lửa (pradakṣiṇā) và cũng quanh các vị hiền triết không chậm trễ, ngài đảnh lễ lửa và các hiền triết; rồi thiền niệm Thần Umāpati (Śiva).

Verse 76

अग्नौ पतितुमारेभे धैर्यमालंब्य भूपतिः । तस्मिन्नवसरे विप्रा मुनीनामपि शृण्वताम्

Nhà vua bắt đầu lao mình vào lửa, nắm chặt lòng dũng cảm. Ngay lúc ấy, hỡi các bà-la-môn—khi các bậc hiền triết cũng đang lắng nghe—

Verse 77

अशरीरा समुदभूद्वाणी भैरवनादिनी । भोः शंकर महीपाल मानलं प्रविशाधुना

Bấy giờ một tiếng nói vô hình vang lên, rền như tiếng gầm của Bhairava: “Hỡi Śaṅkara, hỡi bậc quân vương của cõi đất—hãy vào Mānala ngay lập tức.”

Verse 78

ब्रह्महत्यानिमित्तं ते भयं मा भून्महामते । तवोपदेशं वक्ष्यामि रहस्यं वेदसंमितम्

“Hỡi bậc đại trí, chớ sợ hãi vì duyên cớ tội sát hại Bà-la-môn. Ta sẽ nói cho ngươi một lời giáo huấn—một pháp môn bí mật, tương ưng với Veda.”

Verse 79

शृणुष्वावहितो राजन्मदुक्तं क्रियतां त्वया । दक्षिणांबुनिधेस्तीरे गंधमादनपर्वते

“Hãy lắng nghe cho chăm chú, hỡi đức vua, và làm đúng như lời ta dạy: nơi bờ biển của đại dương phương Nam, trên núi Gandhamādana…”

Verse 80

रामसेतौ महापुण्ये महापातकनाशने । रामप्रतिष्ठितं लिगं रामनाथं महेश्वरम्

“Tại Rāmasetu—nơi đại phúc đức, diệt trừ trọng tội—có liṅga do Rāma thiết lập: đấng Maheśvara được tôn xưng là Rāmanātha.”

Verse 81

सेवस्व वर्षमेकं त्वं त्रिकालं भक्तिपूर्वकम् । प्रदक्षिणप्रक्रमणं नमस्कारं च वै कुरु

“Hãy phụng sự Ngài trọn một năm—mỗi ngày ba thời với lòng bhakti. Cũng hãy đi nhiễu pradakṣiṇā và đảnh lễ namaskāra.”

Verse 82

महाभिषेकः क्रियतां रामनाथस्य वै त्वया । नैवेद्यं विविधं राजन्क्रियतां च दिनेदिने

Hãy cử hành đại lễ tắm thánh (mahābhiṣeka) cho Rāmanātha. Hỡi bậc quân vương, mỗi ngày hãy dâng naivedya muôn phẩm vật.

Verse 83

चन्दनागरुकर्पूरै रामलिंगं प्रपूजय । भारद्वयेन गव्येन ह्याज्येन त्वभिषेचय

Hãy phụng thờ Rāma-liṅga bằng đàn hương, trầm hương (agaru) và long não. Rồi lấy hai bhāra bơ sữa (ghee) từ sản vật của bò mà làm lễ abhiṣeka.

Verse 84

प्रत्यहं च गवां क्षीरैर्द्विभारपरिसंमितैः । मधुद्रोणेन तल्लिंगं प्रत्यहं स्नापय प्रभोः

Bạch Đấng Tối Thượng, mỗi ngày hãy tắm rửa liṅga của Chúa bằng sữa bò lượng hai bhāra, và bằng mật ong một droṇa; ngày nào cũng sái tịnh như vậy.

Verse 85

प्रत्यहं पायसान्नेन नैवेद्यं कुरु भूपते । प्रत्यहं तिलतैलेन दीपाराधनमाचर

Hỡi bậc quân vương, mỗi ngày hãy dâng naivedya là món pāyasa (cơm sữa ngọt). Và mỗi ngày hãy hành lễ thờ đèn (dīpa-ārādhana) bằng dầu mè.

Verse 86

एतेन तव राजेंद्र रामनाथस्य शूलिनः । स्त्रीहत्य्रा ब्रह्महत्या च तत्क्षणादेव नश्यतः

Hỡi bậc chúa tể các vua, nhờ pháp hành này, do Rāmanātha—Đấng cầm Tam Xoa—tội sát hại phụ nữ và tội sát hại Bà-la-môn của ngài liền tức khắc tiêu tan.

Verse 87

दर्शनाद्रामनाथस्य भ्रूणहत्याशतानि च । अयुतं ब्रह्महत्यानां सुरापानायुतं तथा

Chỉ cần chiêm bái Rāmanātha, hàng trăm tội sát hại thai nhi liền tiêu diệt; cũng vậy, hàng vạn tội sát hại Bà-la-môn và hàng vạn tội uống rượu say sưa đều được gột sạch.

Verse 88

स्वर्णस्तेयायुतं राजन्गुरुस्त्रीगमनायुतम् । एतत्संसर्गदोषाश्च विनश्यंति क्षणाद्विभो

Hỡi Đức Vua, hàng vạn tội trộm vàng và hàng vạn tội tư thông với vợ của bậc Guru—cùng mọi vết nhơ do sự tiếp xúc ấy sinh ra—đều tiêu tan trong khoảnh khắc, hỡi bậc Đại Hùng.

Verse 89

महापातकतुल्यानि यानि पापानि संति वै । तानि सर्वाणि नश्यंति रामनाथस्य सेवया

Mọi tội lỗi nào ngang với các đại trọng tội (mahāpātaka) — tất thảy đều bị diệt trừ nhờ phụng sự Rāmanātha.

Verse 90

महती रामनाथस्य सेवा लभ्येत चेन्नृणाम् । किं गंगया च गयया प्रयागेणाध्वरेण वा

Nếu con người đạt được sự phụng sự vĩ đại đối với Rāmanātha, thì còn cần gì đến sông Gaṅgā, đến Gayā, đến Prayāga, hay thậm chí các nghi lễ tế tự nữa?

Verse 91

तद्गच्छ रामसेतुं त्वं रामनाथं भजानिशम् । विलंबं मा कुरु विभो गमने च त्वरां कुरु

Vì vậy, hãy đến Rāmasetu và thờ phụng Rāmanātha suốt ngày đêm. Đừng chần chừ, hỡi bậc Đại Hùng—hãy mau chóng lên đường.

Verse 92

इत्युक्त्वा विररामाथ सापि वागशरीरिणी । तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे त्वरयंति स्म भूपतिम्

Nói xong, giọng nói vô hình ấy liền im bặt. Nghe vậy, tất cả các vị hiền triết đều hối thúc nhà vua hãy mau chóng lên đường.

Verse 93

गच्छ शीघं महाराज रामसेतुं विमुक्तिदम् । रामनाथस्य माहात्म्यमज्ञात्वास्माभिरीरितम्

Tâu Đại vương, hãy mau đến Ramasetu, nơi ban cho sự giải thoát. Chúng tôi đã ca ngợi sự vĩ đại của Ramanatha mà chưa hiểu thấu hết được.

Verse 94

देहत्यागं कुरुष्वेति वह्नौ प्रज्वलितेऽधुना । अनुज्ञातो मुनिवरैरिति राजा स शंकरः

Hãy từ bỏ thân xác ngay bây giờ trong ngọn lửa đang rực cháy, được các bậc hiền triết cho phép, vua Shankara chuẩn bị hành động.

Verse 95

चतुरंगबलं पुर्यां प्रापयित्वा त्वरान्वितः । नमस्कृत्य मुनीन्सर्वान्प्रहृष्टेनांतरात्मना

Vội vã đưa bốn đạo quân trở về thành, và cúi chào tất cả các vị hiền triết, ngài bước đi với tâm hồn tràn ngập niềm vui.

Verse 96

वृतः कतिपयैः सैन्यैः समादाय धनं बहु । रामनाथस्य सेवार्थमयासीद्गंधमादनम्

Cùng với một vài binh lính và mang theo nhiều của cải, ngài lên đường đến Gandhamadana để phụng sự Ramanatha.

Verse 97

उवास वर्षमेकं च रामसेतौ विशुद्धिदे । एकभुक्तो जितक्रोधो विजितेंद्रियसंचयः

Ngài cư trú trọn một năm tại Rāmasetu, đấng ban sự thanh tịnh. Mỗi ngày chỉ thọ thực một lần, chế ngự sân hận và nhiếp phục toàn bộ các căn, ngài sống trong bhakti kỷ luật.

Verse 98

त्रिसंध्यं रामनाथं च सेवमानः सभक्तिकम् । प्रददौ रामनाथाय दशभारं धनं मुदा

Vào ba thời sandhyā trong ngày, ngài phụng sự Rāmanātha với trọn lòng bhakti. Với niềm hoan hỷ, ngài dâng lên Rāmanātha tài vật đo bằng mười bhāra (mười gánh).

Verse 99

प्रत्यहं रामनाथस्य महापूजामकारयत् । अकरोच्च धनुष्कोटौ प्रत्यहं भक्तिपूर्वकम्

Mỗi ngày ngài sắp đặt một đại lễ mahāpūjā dâng Rāmanātha. Và tại Dhanuṣkoṭi nữa, ngày nào ngài cũng thực hành các hạnh bhakti với lòng tôn kính.

Verse 100

स्नानं प्रतिदिनं चान्नं ब्राह्मणेभ्य ददौ मुदा । अशरीरावचःप्रोक्तमखिलं पूजनं तथा

Ngài tắm gội mỗi ngày và hoan hỷ bố thí cơm thực (anna-dāna) cho các brāhmaṇa. Đồng thời, ngài cũng thực hiện trọn vẹn nghi thức thờ phụng theo lời dạy của tiếng nói vô hình.

Verse 110

भूयोभूयो नमस्यामि पातकं मे विनश्यतु । भक्त्यैवं स्तुवतस्तस्य रामनाथं महेश्वरम्

Con cúi lạy mãi mãi; xin cho tội lỗi của con tiêu tan. Như vậy, trong lòng bhakti, người ấy ca tụng Rāmanātha, đấng Maheśvara vĩ đại…

Verse 120

नाशयाम्यहमेतेषां महापातकसंचयम् । प्रीतोऽहं तव भक्त्या च स्तोत्रेण मनुजेश्वर

Ta sẽ tiêu diệt toàn bộ sự tích tụ của những đại tội ấy. Hỡi bậc chúa tể giữa loài người, Ta hoan hỷ bởi lòng bhakti của ngươi và bởi bài stotra tán tụng của ngươi.

Verse 130

पुत्रदारयुतो राजा प्राप्य राज्यमकण्टकम् । मंत्रिभिः सहितो विप्रा ररक्ष पृथिवीं चिरम्

Hỡi các brāhmaṇa, nhà vua cùng các con trai và hoàng hậu đã đạt được vương quốc không chướng ngại; và cùng các đại thần, ngài bảo hộ cõi đất trong thời gian lâu dài.

Verse 133

शृण्वन्पठन्वा मनुजस्त्विममध्यायमादरात् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रामनाथं समश्नुते

Người nào với lòng cung kính lắng nghe hoặc tụng đọc chương này, sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và đạt sự hiệp thông với Rāmanātha.