Adhyaya 47

Verse 1

ऋषय ऊचुः । राक्षसस्य वधात्सूत रावणस्य महामुने । ब्रह्महत्या कथमभूद्राघवस्य महात्मनः

Các vị ṛṣi thưa: Bạch Sūta, bậc đại thánh hiền! Sau khi diệt rākṣasa Rāvaṇa, vì sao tội brahmahatyā lại phát sinh nơi Rāghava (Rāma) bậc đại hùng tâm?

Verse 2

ब्राह्मणस्य वधात्सूत ब्रह्महत्याभिजायते । न ब्राह्मणो दशग्रीवः कथं तद्वद नो मुने

Các bậc hiền triết thưa: “Hỡi Sūta, giết một bà-la-môn thì mắc đại tội brahma-hatyā (tội sát hại bà-la-môn). Nhưng Daśagrīva (Rāvaṇa) đâu phải bà-la-môn—vậy sao có thể quy cùng một tội danh? Xin bậc Muni giải bày cho chúng con.”

Verse 3

ब्रह्महत्या भवेत्क्रूरा रामचंद्रस्य धीमतः । एतन्नः श्रद्दधानानां वद कारुण्यतोऽधुना

“Làm sao đại tội ghê gớm brahma-hatyā lại có thể thuộc về đấng Rāmacandra trí tuệ? Xin vì lòng từ mẫn mà nói cho chúng con ngay bây giờ—chúng con lắng nghe với niềm tin (śraddhā).”

Verse 4

इति पृष्टस्ततः सूतो नैमिषारण्यवासिभिः । वक्तुं प्रचक्रमे तेषां प्रश्नस्योत्तरमुत्तमम्

Được những người cư ngụ tại Naimiṣāraṇya hỏi như vậy, Sūta liền bắt đầu thuyết giảng cho họ, ban lời đáp tối thượng cho điều thắc mắc ấy.

Verse 5

।श्रीसूत उवाच । ब्रह्मपुत्रो महातेजाः पुलस्त्योनाम वै द्विजाः । बभूव तस्य पुत्रोऽभूद्विश्रवा इति विश्रुतः

Śrī Sūta nói: “Có một vị bà-la-môn rực rỡ tên Pulastya, là con của Brahmā. Ngài có một người con nổi danh mang tên Viśravā.”

Verse 6

तस्य पुत्रः पुलस्त्य स्य विश्रवा मुनिपुंगवाः । चिरकालं तपस्तेपे देवैरपि सुदुष्करम्

“Viśravā, con của Pulastya—bậc tối thượng trong hàng Muni—đã tu khổ hạnh lâu dài, một sự khổ hạnh khó nhọc đến nỗi ngay cả chư thiên cũng khó làm được.”

Verse 7

तपः कुर्वति तस्मिंस्तु सुमाली नाम राक्षसः । पाताललोकाद्भूलोकं सर्वं वै विचचार ह

Khi người ấy đang chuyên tâm tu khổ hạnh, một La-sát tên Sumālī từ Pātāla trồi lên và lang thang khắp cõi địa cầu.

Verse 8

हेमनिष्कांगदधरः कालमेघनिभच्छविः । समादाय सुतां कन्यां पद्महीनामिव श्रियम्

Đeo vòng cổ và giáp tay bằng vàng, sắc đen như mây mưa, hắn dắt theo con gái—một thiếu nữ—tựa như Thần Tài Śrī (Lakṣmī) bị lìa khỏi hoa sen.

Verse 9

विचरन्स महीपृष्ठे कदाचित्पुष्पकस्थितम् । दृष्ट्वा विश्रवसः पुत्रं कुबेरं वै धनेश्वरम्

Khi rong ruổi trên mặt đất, có lần hắn thấy Kubera—con của Viśravā, Chúa Tể Tài Bảo—ngồi trên cỗ xe bay Puṣpaka.

Verse 10

चिंतयामास विप्रेंद्राः सुमाली स तु राक्षसः । कुबेरसदृशः पुत्रो यद्यस्माकं भविष्यति

Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, La-sát Sumālī ấy liền suy tưởng: “Giá như trong dòng tộc ta có một người con trai giống như Kubera…”

Verse 11

वयं वर्द्धामहे सर्वे राक्षसा ह्यकुतोभयाः । विचार्यैवं निजसुतामब्रवीद्राक्षसेश्वरः

“Bấy giờ, hết thảy chúng La-sát chúng ta sẽ hưng thịnh, chẳng sợ hãi từ bất cứ phương nào.” Nghĩ vậy xong, chúa tể La-sát liền nói với chính con gái mình.

Verse 12

सुते प्रदानकालोऽद्य तव कैकसि शोभने । अद्य ते यौवनं प्राप्तं तद्देया त्वं वराय हि

Hỡi Kaikasī xinh đẹp, con gái của ta—hôm nay là thời khắc thích hợp để gả con. Con nay đã đến tuổi thanh xuân; vì vậy con thật nên được trao cho một bậc lang quân xứng đáng.

Verse 13

अप्रदानेन पुत्रीणां पितरो दुःखमाप्नुयुः । किं च सर्वगुणोत्कृष्टा लक्ष्मीरिव सुते शुभे

Nếu không gả con gái, các người cha ắt rơi vào sầu khổ. Hơn nữa, hỡi ái nữ cát tường, con trội vượt mọi đức hạnh—tựa như chính Nữ thần Lakṣmī.

Verse 14

प्रत्याख्यानभयात्पुंभिर्न च त्वं प्रार्थ्यसे शुभे । कन्यापितृत्वं दुःखाय सर्वेषां मानकांक्षिणाम्

Hỡi người cát tường, vì sợ bị khước từ nên đàn ông cũng chẳng dám đến cầu hôn con. Với những ai ham danh dự và tiếng thơm, làm cha của một ái nữ chưa xuất giá trở thành nguồn ưu phiền.

Verse 15

न जानेऽहं वरः को वा वरयेदिति कन्यके । सा त्वं पुलस्त्यतनयं मुनिं विश्रवसं द्विजम्

Hỡi thiếu nữ, ta chẳng biết lang quân sẽ là ai, hay ai sẽ chọn con. Vậy con hãy chọn bậc hiền thánh song sinh (dvija) Viśravas, con của Pulastya, làm phu quân.

Verse 16

पितामहकुलोद्भूतं वरयस्व स्वयंगता । कुबेरतुल्यास्तनया भवेयुस्ते न संशयः

Hãy tự mình đến và chọn ngài—bậc xuất thân từ dòng tộc rạng danh của bậc Tổ phụ. Không nghi ngờ gì, các con trai của con sẽ sinh ra ngang hàng với Kubera.

Verse 17

कैकसी तद्वचः श्रुत्वा सा कन्या पितृगौरवात् । अंगीचकार तद्वाक्यं तथास्त्विति शुचिस्मिता

Nghe lời ấy, thiếu nữ Kaikasī vì kính trọng phụ thân mà thuận nhận lời khuyên; nàng mỉm cười thanh khiết, khẽ thưa: “Tathāstu—xin được như vậy.”

Verse 18

पर्णशालां मुनिश्रेष्ठा गत्वा विश्रवसो मुनेः । अतिष्ठदंतिके तस्य लज्जमाना ह्यधोमुखी

Nàng đến am lá của bậc hiền thánh Viśravas; thiếu nữ ưu tú ấy đứng gần ngài, e thẹn, cúi mặt xuống.

Verse 19

तस्मिन्नवसरे विप्राः पुलस्त्यतनयः सुधीः । अग्निहोत्रमुपास्ते स्म ज्वलत्पावकसन्निभः

Ngay lúc ấy, hỡi các Bà-la-môn, người con hiền trí của Pulastya đang chuyên tâm hành lễ Agnihotra, rực sáng như ngọn lửa bừng cháy.

Verse 20

संध्याकालमतिक्रूरमविचिंत्य तु कैकसी । अभ्येत्य तं मुनिं सुभ्रूः पितुर्वचनगौरवात्

Thế nhưng Kaikasī, người có hàng mày đẹp, chẳng nghĩ đến sự nghiêm cẩn của giờ hoàng hôn, vẫn đến gần vị hiền thánh ấy vì kính trọng lời cha dặn.

Verse 21

तस्थावधोमुखी भूमिं लिखत्यंगुष्ठकोटिना । विश्रवास्तां विलोक्याथ कैकसीं तनुमध्यमाम् । उवाच सस्मितो विप्राः पूर्णचंद्रनिभाननाम्

Nàng đứng cúi mặt, lấy đầu ngón tay cái vạch trên mặt đất. Bấy giờ Viśravas nhìn Kaikasī—eo thon, dung nhan như trăng rằm—hỡi các Bà-la-môn, liền mỉm cười hiền hòa mà cất lời.

Verse 22

विश्रवा उवाच । शोभने कस्य पुत्री त्वं कुतो वा त्वमिहागता

Viśravā nói: “Hỡi người cát tường, nàng là ái nữ của ai, và từ đâu mà đến nơi này?”

Verse 23

कार्यं किं वा त्वमुद्दिश्य वर्तसेऽत्र शुचिस्मिते । यथार्थतो वदस्वाद्य मम सर्वमनिंदिते

“Nàng ở đây vì mục đích gì, hỡi người có nụ cười thanh khiết? Hỡi người vô tì vết, hôm nay hãy nói cho ta trọn vẹn sự thật đúng như thật.”

Verse 24

इतीरिता कैकसी सा कन्या बद्धांजलिर्द्विजाः । उवाच तं मुनिं प्रह्वा विनयेन समन्विता

Được hỏi như vậy, thiếu nữ Kaikasī—chắp tay cung kính—cúi mình rồi thưa với bậc Muni bằng lòng khiêm cung.

Verse 25

तपः प्रभावेन मुने मदभिप्रायमद्य तु । वेत्तुमर्हसि सम्यक्त्वं पुलस्त्यकुलदीपन

“Bạch Muni, nhờ uy lực khổ hạnh của ngài, ngài có thể biết đúng ý nguyện của con ngay hôm nay—hỡi ngọn đèn của dòng Pulastya.”

Verse 26

अहं तु कैकसी नाम सुमालिदुहिता मुने । मत्तातस्याज्ञया ब्रह्मंस्तवांतिकमुपागता

“Con tên là Kaikasī, bạch Muni—ái nữ của Sumāli. Bạch bậc Brāhmaṇa tôn kính, theo lệnh của phụ thân, con đến gần ngài.”

Verse 27

शेष त्वं ज्ञानदृष्ट्याद्य ज्ञातुमर्हस्यसंशयः । क्षणं ध्यात्वा मुनिः प्राह विश्रवाः स तु कैकसीम्

“Phần còn lại, hôm nay nàng có thể biết bằng con mắt trí tuệ, không chút nghi ngờ.” Trầm tư trong khoảnh khắc, hiền sĩ Viśravā nói với Kaikasī.

Verse 28

मया ते विदितं सुभ्रूर्मनोगतमभीप्सितम् । पुत्राभिलाषिणी सा त्वं मामगाः सांप्रतं शुभे

“Hỡi người có hàng mày đẹp, điều mong cầu trong tâm nàng ta đã biết. Vì ước có con trai, nay nàng đến với ta, hỡi phu nhân cát tường.”

Verse 29

सायंकालेऽधुना क्रूरे यस्मान्मां त्वमुपागता । पुत्राभिलाषिणी भूत्वा तस्मात्त्वां प्रब्रवीम्यहम्

“Vì nàng đến với ta ngay lúc hoàng hôn—một thời khắc bất tường—với ước muốn có con trai, nên ta sẽ nói điều này cho nàng.”

Verse 30

शृणुष्वावहिता रामे कैकसी त्वमनिंदिते । दारुणान्दारुणाकारान्दारुणाभिजनप्रियान्

“Hãy lắng nghe chăm chú, hỡi Rāme, hỡi Kaikasī vô tì vết. Nàng sẽ sinh ra những kẻ hung bạo: hình dung đáng sợ, và được dòng tộc đáng sợ yêu chuộng.”

Verse 31

जनयिष्यसि पुत्रांस्त्वं राक्षसान्क्रूरकर्मणः । श्रुत्वा तद्वचनं सा तु कैकसी प्रणिपत्य तम्

“Nàng sẽ sinh những người con trai—các Rākṣasa với nghiệp hạnh tàn bạo.” Nghe lời ấy, Kaikasī cúi mình đảnh lễ trước ngài.

Verse 32

पुलस्त्यतनयं प्राह कृतांजलिपुटा द्विजाः । भगवदीदृशाः पुत्रास्त्वत्तः प्राप्तुं न युज्यते

Chắp tay cung kính, các bà-la-môn thưa với con trai của Pulastya (Viśravas): “Bạch Bhagavān đáng tôn kính, những người con mang bản tính thần thánh như vậy không nên được cầu lấy từ ngài theo cách này.”

Verse 33

इत्युक्तः स मुनिः प्राह कैकसीं तां सुमध्यमाम् । मद्वंशानुगुणः पुत्रः पश्चिमस्ते भविष्यति

Được thưa như vậy, vị hiền triết nói với Kaikasī thon thả: “Người con cuối cùng của nàng sẽ hòa hợp với dòng tộc của ta.”

Verse 34

धार्मिकः शास्त्रविच्छांतो न तु राक्षसचेष्टितः । इत्युक्ता कैकसी विप्राः काले कतिपये गते

“Người ấy sẽ sống theo dharma, thông hiểu śāstra và tự chế—không mang lối hành xử của rākṣasa.” Kaikasī đã được bảo như thế, hỡi các bà-la-môn, và sau một thời gian trôi qua…

Verse 35

सुषुवे तनयं क्रूरं रक्षोरूपं भयंकरम् । द्विपंचशीर्षं कुमतिं विंशद्बाहुं भयानकम्

Nàng sinh một người con hung bạo, đáng sợ trong hình tướng rākṣasa—mười đầu, tâm trí tà vạy, và ghê gớm với hai mươi cánh tay.

Verse 36

ताम्रोष्ठं कृष्णवदनं रक्तश्मश्रु शिरोरुहम् । महादंष्ट्रं महाकायं लोकत्रासकरं सदा

Môi đỏ như đồng, mặt sẫm đen, râu tóc đỏ rực; nanh lớn, thân hình khổng lồ—mãi là kẻ gieo kinh hãi cho các cõi thế gian.

Verse 37

दशग्रीवाभिधः सोऽभूत्तथा रावण नामवान् । रावणानंतरं जातः कुम्भकर्णाभिधः सुतः

Ngài được biết đến với danh xưng Daśagrīva, lại cũng lừng danh dưới tên Rāvaṇa. Sau Rāvaṇa, một người con trai mang tên Kumbhakarṇa ra đời.

Verse 38

ततः शूर्पणखा नाम्ना क्रूरा जज्ञे च राक्षसी । ततो बभूव कैकस्या विभीषण इति श्रुतः

Rồi một nữ rākṣasī hung bạo mang tên Śūrpaṇakhā được sinh ra. Sau đó, Kaikasī hạ sinh người nổi danh với danh hiệu Vibhīṣaṇa.

Verse 39

पश्चिमस्तनयो धीमान्धार्मिको वेदशास्त्रवित् । एते विश्रवसः पुत्रा दशग्रीवादयो द्विजाः

Người con út ấy thông tuệ, sống theo chánh pháp và tinh thông Veda cùng các śāstra. Hỡi các dvija, đó chính là những người con của Viśravas—khởi đầu từ Daśagrīva.

Verse 40

अतो दशग्रीववधात्कुम्भकर्णवधादपि । ब्रह्महत्या समभवद्रामस्याक्लिष्टकर्मणः

Vì thế, do việc sát hại Daśagrīva—và cả việc sát hại Kumbhakarṇa—nên nơi Rāma, đấng có hành nghiệp vốn thanh khiết, đã phát sinh vết nhơ brahmahatyā.

Verse 41

अतस्तच्छांतये रामो लिंगं रामेश्वराभिधम् । स्थापयामास विधिना वैदिकेन द्विजोत्तमाः

Để làm lắng dịu vết nhơ ấy, Rāma đã thiết lập một liṅga mang danh “Rāmeśvara”, đúng theo nghi lễ Veda, hỡi bậc tối thượng trong hàng dvija.

Verse 42

एवं रावणघातेन ब्रह्महत्यासमुद्भवः । समभूद्रामचंद्रस्य लोककांतस्य धीमतः

Như vậy, do việc diệt Rāvaṇa, nơi Rāmacandra bậc trí—đấng được muôn đời yêu kính—đã phát sinh vết nhơ brahmahatyā như quả báo nghiệp.

Verse 43

तत्सहैतुकमाख्यातं भवतां ब्रह्मघातजम् । पापं यच्छांतये रामो लिंगं प्रातिष्ठिपत्स्वयम्

Ta đã giảng cho các ngươi nguyên do ấy—tội lỗi sinh từ brahmahatyā. Để làm lắng dịu vết nhơ đó, chính Rāma đã tự tay thiết lập một Śiva-liṅga.

Verse 44

एवं लिंगं प्रतिष्ठाप्य रामचन्द्रोऽतिधार्मिकः । मेने कृतार्थमात्मानं ससीता वरजो द्विजाः

Sau khi thiết lập liṅga như thế, Rāmacandra bậc chí-đức—cùng với Sītā và người em—tự cho mình đã viên mãn, hỡi các dvija ưu tú.

Verse 45

ब्रह्महत्या गता यत्र रामचंद्रस्य भूपतेः । तत्र तीर्थमभूत्किंचिद्ब्रह्महत्याविमोचनम्

Nơi mà vết nhơ brahmahatyā rời khỏi đức Vua Rāmacandra, tại đó đã hiện khởi một thánh địa—một tīrtha mang danh ‘Brahmahatyā-vimocana’, nơi giải thoát khỏi brahmahatyā.

Verse 46

तत्र स्नानं महापुण्यं ब्रह्महत्याविनाशनम् । दृश्यते रावणोऽद्यापि छायारूपेण तत्र वै

Tắm gội tại đó là đại phước, có năng lực tiêu trừ vết nhơ brahmahatyā. Quả thật, cho đến hôm nay, Rāvaṇa vẫn được thấy nơi ấy dưới hình bóng mờ.

Verse 47

तदग्रे नागलोकस्य बिलमस्ति महत्तरम् । दशग्रीववधोत्पन्नां ब्रह्महत्यां बलीयसीम्

Phía trước có một hang động vô cùng lớn dẫn vào cõi Nāga; nơi ấy gắn với nghiệp brahmahatyā đầy uy lực phát sinh từ việc sát hại Daśagrīva (Rāvaṇa).

Verse 48

तद्बिलं प्रापयामास जानकीरमणो द्विजाः । तस्योपरि बिलस्याथ कृत्वा मण्डपमुत्तमम्

Hỡi các bậc dvija, người yêu của Jānakī (Rāma) đã khiến (mọi sự) đến được hang ấy; rồi trên miệng hang, Ngài dựng một maṇḍapa thù thắng.

Verse 49

भैरवं स्थापयामास रक्षार्थं तत्र राघवः । भैरवाज्ञापरित्रस्ता ब्रह्महत्या भयंकरी

Tại đó, Rāghava (Rāma) an vị Bhairava để hộ vệ. Khiếp sợ mệnh lệnh của Bhairava, Brahmahatyā đáng kinh hãi liền run rẩy và bị kiềm chế.

Verse 50

नाशक्नोत्तद्बिलादूर्ध्वं निर्गंतुं द्विजसत्तमाः । तस्मिन्नेव बिले तस्थौ ब्रह्महत्या निरुद्यमा

Hỡi bậc dvija tối thượng, nàng không thể thoát lên phía trên khỏi hang ấy. Ngay trong hang đó, Brahmahatyā ở lại, hoàn toàn bất lực.

Verse 51

रामनाथमहालिंगं दक्षिणे गिरिजा मुदा । वर्तते परमानंदशिवस्यार्धशरीरिणी

Về phương nam, tại đại liṅga Rāmanātha, Girijā an trú trong niềm hoan hỷ—Ngài chính là nửa thân của Paramānanda Śiva.

Verse 52

आदित्यसोमौ वर्तेते पार्श्वयोस्तत्र शूलिनः । देवस्य पुरतो वह्नी रामनाथस्य वर्तते

Tại thánh địa ấy, Nhật thần và Nguyệt thần đứng hai bên Đức Śiva, Đấng cầm tam xoa. Trước tôn thần, Agni (Thần Lửa) luôn ngự—thường hằng ở trước Rāmanātha.

Verse 53

आस्ते शतक्रतुः प्राच्यामाग्नेयां च तथाऽनलः । आस्ते यमो दक्षिणस्यां रामनाथस्य सेवकः

Ở phương Đông, Śatakratu (Indra) an tọa; ở phương Đông-Nam, Anala (Agni) cũng ngự. Ở phương Nam, Yama ở lại như kẻ phụng sự Rāmanātha.

Verse 54

नैरृते निरृतिर्विप्रा वर्तते शंकरस्य तु । वारुण्यां वरुणो भक्त्या सेवते राघवेश्वरम्

Hỡi các brāhmaṇa, ở phương Tây-Nam, Nirṛti trú ngụ trong sự phụng sự Śaṅkara. Ở phương Tây, Varuṇa với lòng bhakti hầu cận Rāghaveśvara (Rāmeśvara do Rāghava thiết lập).

Verse 55

वायव्ये तु दिशो भागे वायुरास्ते शिवस्य तु । उत्तरस्यां च धनदो रामनाथस्य वर्तते

Ở phần phương Tây-Bắc, Vāyu trú ngụ để phụng sự Śiva; và ở phương Bắc, Dhanada (Kubera) ở lại trong sự hầu cận Rāmanātha.

Verse 56

ईशान्येऽस्य च दिग्भागे महेशो वर्तते द्विजाः । विनायक कुमारौ च महादेवसुतावुभौ

Hỡi các bậc dvija, tại phương Đông-Bắc này, Maheśa an trú. Và Vināyaka cùng Kumāra nữa—cả hai đều là con của Mahādeva—cũng hiện diện tại đó.

Verse 57

यथाप्रदेशं वर्तेते रामनाथालयेऽधुना । वीरभद्रादयः सर्वे महेश्वरगणेश्वराः

Ngay cả bây giờ, trong đền Rāmanātha, tất cả đều an trụ đúng nơi phần vị của mình—Vīrabhadra và các vị khác, hết thảy là bậc thủ lãnh của các gaṇa thuộc Maheśvara.

Verse 58

यथाप्रदेशं वर्तंते रामनाथालये सदा । मुनयः पन्नगाः सिद्धा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

Mãi mãi trong đền Rāmanātha, mỗi vị ở đúng chỗ của mình mà cư ngụ: các bậc hiền triết, các loài nāga, các siddha, cùng đoàn chúng gandharva và apsaras.

Verse 59

संतुष्यमाणहृदया यथेष्टं शिवसन्निधौ । वर्तंते रामनाथस्य सेवार्थं भक्तिपूर्वकम्

Với lòng hoan hỷ mãn nguyện, ngay trong sự hiện diện của Śiva, họ an trú tùy ý—một lòng sùng kính phụng sự Rāmanātha.

Verse 60

रामनाथस्य पूजार्थं श्रोत्रियान्ब्राह्मणान्बहून् । रामेश्वरे रघुपतिः स्थापयामास पूजकान्

Để phụng thờ Rāmanātha, Raghupati (Rāma) đã an lập tại Rāmeśvara nhiều vị brāhmaṇa śrotriya, tinh thông Veda, làm các vị tư tế chủ lễ.

Verse 61

रामप्रतिष्ठितान्विप्रान्हव्यकव्यादिनार्चयेत् । तुष्टास्ते तोषिताः सर्वा पितृभिः सहदेवताः

Nên tôn kính các vị vipra brāhmaṇa do Rāma an lập bằng các lễ vật havya, kavya và những phẩm cúng khác. Khi các vị ấy hoan hỷ, thì hết thảy chư thiên cùng các Pitṛ đều được thỏa mãn.

Verse 62

तेभ्यो बहुधनान्ग्रामान्प्रददौ जानकीपतिः । रामनाथमहादेव नैवेद्यार्थमपि द्विजाः

Đối với các vị Bà-la-môn ấy, Đấng Rāma—phu quân của Jānakī—đã ban những làng mạc giàu có, để cho Śrī Rāmanātha Mahādeva không bao giờ thiếu lễ vật naivedya, hỡi các bậc nhị sinh.

Verse 63

बहून्ग्रामान्बहुधनं प्रददौ लक्ष्मणाग्रजः । हारकेयूरकटकनिष्काद्याभरणानि च

Rāma, người anh của Lakṣmaṇa, đã ban nhiều làng mạc và của cải dồi dào, lại còn ban các đồ trang sức—vòng cổ, vòng tay trên (keyūra), vòng tay (kaṭaka), niṣka và các thứ khác.

Verse 64

अनेकपट्ट वस्त्राणि क्षौमाणि विविधानि च । रामनाथाय देवाय ददौ दशरथात्मजः

Rāma, con của Daśaratha, đã dâng lên Thần Rāmanātha nhiều loại y phục—vải paṭṭa bằng tơ lụa và các thứ vải kṣauma (vải lanh) đa dạng.

Verse 65

गंगा च यमुना पुण्या सरयूश्च सरस्वती । सेतौ रामेश्वरं देवं भजंते स्वाघशांतये

Gaṅgā, Yamunā, Sarayū linh thiêng và Sarasvatī đều phụng thờ Đức Rāmeśvara tại Setu, để tự mình làm lắng dịu mọi cấu uế tội lỗi.

Verse 66

एतदध्यायपठनाच्छ्रवणादपि मानवः । विमुक्तः सर्वपापेभ्यः सायुज्यं लभते हरेः

Nhờ tụng đọc chương này—hoặc chỉ cần lắng nghe—con người được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và đạt sāyujya, sự hợp nhất với Hari.