Adhyaya 34

Verse 1

श्रीसूत उवाच । इतिहासं पुनर्वक्ष्ये धनुष्कोटिप्रशंसनम् । सृगालस्य च संवादं वानरस्य च सत्तमाः

Śrī Sūta nói: Hỡi bậc tối thượng trong hàng người hiền đức, ta sẽ lại kể một cổ sử ca ngợi Dhanuskoṭi, cùng cuộc đối thoại giữa chó rừng và khỉ.

Verse 2

सृगालवानरौ पूर्वमास्तां जातिस्मरावुभौ । पुरापि मानुषे भावे सखायौ तौ बभूवतुः

Thuở trước có một con chó rừng và một con khỉ cùng sống—cả hai đều nhớ được các đời trước. Lại nữa, từ trước đó, khi còn ở thân người, hai kẻ ấy vốn là bạn hữu.

Verse 3

अन्यां योनिं समापन्नौ सार्गालीं वानरीं तथा । सख्यं समीयतुरुभौ सृगालो वानरो द्विजाः

Sau khi thọ sinh vào những thai khác—thành chó rừng và khỉ—cả hai lại nối kết tình bằng hữu, hỡi các bậc nhị sinh: chính chó rừng và khỉ ấy.

Verse 4

कदाचिद्रुद्रभूमिष्ठं सृगालं वानरोऽब्रवीत् । श्मशानमध्ये संप्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन्

Có lần, một con khỉ cất lời với con chó rừng đang trú ngụ trên đất của thần Rudra. Thấy nó giữa bãi hỏa táng, con khỉ nhớ lại tiền kiếp rồi lên tiếng gọi hỏi.

Verse 5

वानर उवाच । सृगाल पातकं पूर्वं किमकार्षीः सुदारुणम् । यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिगंधांश्च कुत्सितान् । अत्सीत्युक्तोऽथ कपिना सृगालस्तमभाषत

Khỉ nói: “Hỡi chó rừng, thuở trước ngươi đã gây tội gì cực kỳ ghê gớm mà nay ở bãi hỏa táng lại ăn những tử thi này—hôi thối và đáng ghê tởm?” Bị khỉ hỏi như vậy, chó rừng liền đáp lời.

Verse 6

सृगाल उवाच । अहं पूर्वभवे ह्यासं ब्राह्मणो वेदपारगः

Chó rừng nói: “Trong một kiếp trước, ta quả thật là một bà-la-môn—người đã thông đạt đến bờ bên kia của các Veda.”

Verse 7

वेदशर्माभिधो विद्वान्सर्वकर्मकलापवित् । ब्राह्मणाय प्रतिश्रुत्य न मया तत्र जन्मनि

Ta là bậc học giả tên Vedaśarman, tinh thông mọi nghi lễ và bổn phận của nghiệp và pháp. Thế nhưng, đã hứa dâng tặng vật cho một bà-la-môn, trong đời ấy ta lại không thực hiện.

Verse 8

कपे धनं तदा दत्तं सृगालोऽहं ततोऽभवम् । तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयाम्यतिकुत्सितम्

Hỡi khỉ, vì khi ấy ta đã không trao của cải như đã hứa, nên ta trở thành chó rừng. Bởi vậy ta phải ăn thứ thức ăn như thế này—cực kỳ hèn mạt và đáng ghê tởm.

Verse 9

प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छंति ये नराः । कपे सृगालयोनिं ते प्राप्नुवंत्यतिकुत्सिताम्

Hỡi Kapi! Kẻ tâm địa ác, đã hứa mà không bố thí, ắt phải thọ sinh vào thai loài chó rừng (jackal) cực kỳ ô nhục.

Verse 10

यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु । सर्वाशास्तस्य नष्टाः स्युः षंढस्येव प्रजोद्भवः

Ai đã hứa mà không cho—dù ít hay nhiều—mọi hy vọng đều tiêu tan, như việc sinh con nơi kẻ hoạn.

Verse 11

प्रतिश्रुत्याप्रदाने तु ब्राह्मणाय प्लवंगम । दशजन्मार्जितं पुण्यं तत्क्षणादेव नश्यति

Nhưng hỡi Plavaṅgama! Nếu đã hứa với một bà-la-môn mà không bố thí, phước đức tích lũy suốt mười đời sẽ tiêu tan ngay trong khoảnh khắc ấy.

Verse 12

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन यत्पापमुपजायते । नाश्वमेधशतेनापितत्पापं परिशुध्यति

Tội lỗi phát sinh do đã hứa mà không cho—dẫu cử hành trăm lễ tế Aśvamedha—cũng không thể tẩy sạch tội ấy.

Verse 13

न जानेहमिदं पापं कदा नष्टं भवेदिति । तस्मात्प्रतिश्रुतं द्रव्यं दातव्यं विदुषा सदा

Ta chẳng biết tội này bao giờ mới tiêu diệt. Vì thế, bậc trí giả phải luôn bố thí đúng của cải mình đã hứa.

Verse 14

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन सृगालो भवति ध्रुवम् । तस्मात्प्राज्ञेन विदुषा दातव्यं हि प्रतिश्रुतम्

Kẻ đã hứa mà không bố thí, ắt hẳn hóa thành chó rừng. Vì vậy, bậc trí giả minh triết phải nhất định trao đúng điều mình đã phát nguyện.

Verse 15

इत्युक्त्वा स सृगालस्तं वानरं पुनरब्रवीत् । भवता किं कृतं पापं येन वानरतामगात्

Nói xong, con chó rừng lại bảo với con khỉ ấy: “Ngươi đã gây tội gì mà vì đó phải mang thân khỉ?”

Verse 16

अनागसो वनचरान्पक्षिणो हिंसि वानर । तत्पातकं वदस्वाद्य वानरत्वप्रदं मम । इत्युक्तः स सृगालेन सृगालं वानरोऽब्रवीत्

“Hỡi khỉ, ngươi làm hại các loài sống trong rừng và chim chóc vô tội. Hãy nói cho ta hôm nay: tội lỗi nào đã ban cho ta thân khỉ này?” Bị chó rừng hỏi vậy, khỉ liền đáp lại chó rừng.

Verse 17

वानर उवाच । पुरा जन्मन्यहं विप्रो वेदनाथ इति स्मृतः

Khỉ nói: “Thuở trước, trong một đời xưa, ta là một vị vipra (Bà-la-môn), được nhớ đến với danh xưng Vedanātha.”

Verse 19

विश्वनाथो मम पिता ममांबा कमलालया । सृगाल सख्यमभवदावयोः प्राग्भवेऽपि हि

“Viśvanātha là phụ thân ta, còn mẫu thân ta là Kamalālayā. Hỡi chó rừng, giữa ta và ngươi, tình bằng hữu đã có từ cả đời trước nữa.”

Verse 20

अतीतभाविविज्ञानमस्ति जन्मांतरेऽपि च । गोमायो तद्भवे शाकं ब्राह्मणस्य हृतं मया

Tri kiến về quá khứ và vị lai vẫn có, dù qua một đời sinh khác. Hỡi Gomāyu, trong kiếp trước ấy ta đã trộm rau cải thuộc về một vị bà-la-môn.

Verse 21

तत्पापाद्वानरो जातो नरकानुभवादनु । नाहर्तव्यं विप्रधनं हरणान्नरकं भवेत्

Vì tội ấy, sau khi chịu quả báo nơi địa ngục, ta sinh làm khỉ. Chớ trộm của cải của bà-la-môn; hễ trộm cắp thì sa vào địa ngục.

Verse 22

अनंतरं वानरत्वं भविष्यति न संशयः । तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्तव्यं विदुषा सदा

Sau đó, thân phận làm khỉ ắt sẽ theo liền—không chút nghi ngờ. Vì vậy, người trí phải luôn luôn không lấy vật thuộc về bà-la-môn.

Verse 23

ब्रह्मस्वहरणात्पापमधिकं नैव विद्यते । पीतवंतं विषं हंति ब्रह्मस्वं सकुलं दहेत्

Không có tội nào lớn hơn việc trộm đoạt brahma-tài sản. Thuốc độc chỉ giết kẻ uống, còn brahma-tài sản thiêu đốt cả một dòng tộc.

Verse 24

ब्रह्मस्वहरणात्पापी कुंभीपाकेषु पच्यते । पश्चान्नरकशेषेण वानरीं योनिमश्नुते

Vì trộm đoạt brahma-tài sản, kẻ tội lỗi bị nấu trong các địa ngục Kumbhīpāka; rồi do phần dư của nghiệp địa ngục ấy, hắn thọ sinh trong thai khỉ.

Verse 25

विप्रद्रव्यं न हर्तव्यं क्षंतव्यं तेष्वतः सदा । बाला दरिद्राः कृपणा वेदशास्त्रादिवर्जिताः

Chớ bao giờ chiếm đoạt tài vật của Bà-la-môn; trái lại, hãy luôn nhẫn nhịn và khoan dung đối với các Bà-la-môn. Vì họ như trẻ thơ—thường nghèo khó, yếu thế—và đôi khi còn thiếu cả học vấn Veda cùng chỗ nương tựa nơi kinh điển.

Verse 26

ब्राह्मणा नावमंतव्याः क्रुद्धाश्चेदनलोपमाः । अतीतानागतं ज्ञानं सृगालाखिलमस्ति मे

Chớ khinh mạn các Bà-la-môn; khi nổi giận, họ như lửa. Còn về tri kiến quá khứ và vị lai—hỡi chó rừng—hãy biết rằng ta nắm trọn vẹn tất cả.

Verse 27

ज्ञानमस्ति न मे त्वेकमेतत्पापविशोधनम् । जातिस्मरोऽपि हि भवान्भाविकार्यं न बुध्यते

Ta có tri thức, nhưng riêng điều này ta không biết: cách tẩy sạch tội lỗi ấy. Dẫu ngươi nhớ được các đời trước, ngươi vẫn không hiểu điều phải làm về sau.

Verse 28

अतीतेष्वपि किंचिज्ज्ञः प्रतिबंधवशाद्भवान् । अतो भवान्न जानीते भाव्यतीतं तथाखिलम्

Ngay cả về quá khứ, ngươi cũng chỉ biết chút ít vì bị các chướng ngại ràng buộc. Bởi vậy, cả điều sẽ đến lẫn điều đã qua, ngươi đều không thể biết trọn vẹn.

Verse 29

कियत्कालं सृगालातो भुक्ता व्यसनमीदृशम् । आवयोरस्य पापस्य को वा मोचयिता भवेत्

Hỡi chó rừng, chúng ta—ngươi và ta—còn phải chịu cảnh khốn cùng như thế này đến bao lâu? Ai, rốt cuộc, sẽ là đấng giải thoát chúng ta khỏi tội lỗi ấy?

Verse 30

एवं प्रब्रुवतोस्तत्र प्लवंगमसृगालयोः । यदृच्छया दैवयोगात्पूर्वपुण्यवशाद्द्विजाः

Khi khỉ và chó rừng đang nói như thế tại đó, bỗng nhiên—do sự hội tụ của thiên ý, bị thúc đẩy bởi phước đức đời trước—một vị dvija (bậc hai lần sinh) đã đến nơi.

Verse 31

आययौ स महातेजाः सिंधुद्वीपाह्वयो मुनिः । भस्मोद्धूलितसर्वांगस्त्रिपुंड्रांकितमस्तकः

Vị hiền triết rực rỡ ấy, tên là Sindhudvīpa, đã đến; toàn thân ngài phủ bụi tro thánh (bhasma), và trên đầu khắc dấu tripuṇḍra—ba vạch tro.

Verse 32

रुद्राक्षमालाभरणः शिवनामानि कीर्तयन् । सृगालवानरौ दृष्ट्वा सिंधुद्वीपाभिधं मुनिम् । प्रणम्य मुदि तौ भूत्वा पप्रच्छतुरिदं तदा

Đeo tràng hạt rudrākṣa và xướng tụng danh hiệu Śiva, hiền triết Sindhudvīpa thấy chó rừng và khỉ. Cả hai cúi lạy, lòng hoan hỷ, rồi bấy giờ thưa hỏi như sau.

Verse 33

सृगालवानरावूचतुः । भगवन्सर्वधर्मज्ञ सिंधुद्वीप महामुने

Chó rừng và khỉ thưa rằng: “Bạch Bhagavan, bậc thông tỏ mọi pháp—bạch Đại Thánh hiền Sindhudvīpa!”

Verse 34

आवां रक्ष कृपादृष्ट्या विलोकय मुहुर्मुदा । कपित्वं च सृगालत्वमावयोर्येन नश्यति

Xin che chở chúng con bằng ánh nhìn từ bi; xin hoan hỷ nhìn chúng con hết lần này đến lần khác—để thân phận khỉ và chó rừng của chúng con được tiêu trừ.

Verse 35

तमुपायं वदस्वाद्य त्वं हि पुण्यवतां वरः । अनाथान्कृपणानज्ञान्बालान्रोगातुराञ्जनान्

Hôm nay xin ngài hãy nói cho chúng tôi phương cách giải thoát; vì ngài là bậc tối thượng trong hàng người có công đức. Các bậc thánh hiền luôn che chở kẻ cô độc, nghèo khổ, ngu muội, trẻ thơ và những người bị bệnh tật hành hạ.

Verse 36

रक्षंति साधवो नित्यं कृपया निरपेक्षकाः । ताभ्यामितीरितः प्राज्ञः सिंधुद्वीपो महामुनिः । प्राह तौ कपिगोमायू ध्यात्वा तु मनसा चिरम्

Các bậc thánh luôn che chở không ngừng bằng lòng từ bi, chẳng cầu lợi riêng. Được thưa hỏi như vậy, đại hiền giả Sindhudvīpa sau khi trầm tư thật lâu trong tâm, liền nói với hai kẻ ấy—con khỉ và con chó rừng.

Verse 37

सिंधुद्वीप उवाच । जानाम्यहं युवां सम्यग्घे सृगालप्लवंगमौ

Sindhudvīpa nói: “Này chó rừng và này khỉ, ta biết rõ cả hai ngươi.”

Verse 38

सृगाल प्राग्भवे त्वं वै वेदशर्माभिधो द्विजः । ब्राह्मणाय प्रतिश्रुत्य धान्यानामाढकं त्वया

“Này chó rừng, thuở trước ngươi vốn là một Bà-la-môn song sinh (dvija) tên Vedaśarman. Ngươi đã hứa với một Bà-la-môn sẽ dâng một āḍhaka lương thực, nhưng lại không thực hiện.”

Verse 39

न दत्तं तेन पापेन सार्गालीं योनिमाप्तवान् । त्वं च वानर पूर्वस्मिन्वेदनाथाभिधो द्विजः

“Vì kẻ tội lỗi ấy không bố thí theo lời hứa, nên ngươi đã thọ sinh vào loài chó rừng. Còn ngươi, này khỉ, thuở trước là một Bà-la-môn song sinh (dvija) tên Vedanātha.”

Verse 40

ब्राह्मणस्य गृहाच्छाकं हृतं चौर्यात्त्वया तत । प्राप्तोसि वानरीं योनिं सर्वपक्षिभयंकरीम्

Ngươi đã trộm rau từ nhà một vị Bà-la-môn; do nghiệp trộm ấy, ngươi thọ sinh làm loài khỉ, khiến muôn loài chim đều kinh hãi.

Verse 41

युवयोः पापशांत्यर्थमुपायं प्रवदाम्यहम् । दक्षिणांबुनिधौ रामधनुष्कोटौ युवामरम्

Để dập tắt tội lỗi của hai ngươi, ta sẽ nói một phương cách. Hãy mau đến Dhanuṣkoṭi của đức Rāma nơi biển phương Nam.

Verse 42

गत्वात्र कुरुतं स्नानं तेन पापाद्विमोक्ष्यथः । पुरा किरातीसंसर्गात्सुमतिर्ब्राह्मणः सुराम् । पीतवान्त्स धनुष्कोटौ स्नात्वा पापाद्विमोचितः

Hãy đến đó và tắm gội; nhờ vậy các ngươi sẽ được giải thoát khỏi tội. Thuở trước, do giao du với một nữ nhân Kirātī, vị Bà-la-môn Sumati đã uống rượu surā; nhưng sau khi tắm tại Dhanuṣkoṭi, ông được giải trừ tội ấy.

Verse 43

सृगाल वानरावूचतुः । सुमतिः कस्य पुत्रोऽसौ कथं च स सुरां पपौ

Chó rừng và khỉ nói: “Sumati ấy là con của ai, và vì sao ông lại uống rượu surā?”

Verse 44

कथं किरात्यां सक्तोऽभूत्सिंधुद्वीप महामते । आवयोर्विस्तरादेतद्वद त्वं कृपायाधुना

“Hỡi Sindhudvīpa, bậc đại tâm! Vì sao ông ấy lại vướng luyến người nữ Kirātī? Xin vì lòng từ bi mà kể cho chúng tôi tường tận ngay bây giờ.”

Verse 45

सिंधुद्वीप उवाच । महाराष्ट्राभिधे देशे ब्राह्मणः कश्चिदास्तिकः । यज्ञदेव इति ख्यातो वेदवेदांगपारगः

Siṃdhudvīpa nói: Ở xứ mang tên Mahārāṣṭra có một vị Bà-la-môn mộ đạo, nổi danh là Yajñadeva, tinh thông các Veda và Vedāṅga.

Verse 46

दयालुरातिथेयश्च शिवनारायणार्चकः । सुमतिर्नाम पुत्रोऽभूद्यज्ञदेवस्य तस्य वै

Ông giàu lòng từ mẫn, hiếu khách, và là người thờ phụng Śiva cùng Nārāyaṇa. Với Yajñadeva ấy, một người con trai ra đời, tên là Sumati.

Verse 47

पितरौ स परित्यज्य भार्यामपि पतिव्रताम् । प्रययावुत्कले देशे विटगोष्ठीपरायणः

Chàng bỏ mặc cha mẹ, lại còn rời xa người vợ trinh tín một lòng theo chồng, rồi đi đến xứ Utkala, chỉ ham mê bọn gian manh và những cuộc tụ hội hèn kém.

Verse 48

काचित्किराती तद्देशे वसन्ती युवमोहिनी । यूनां समस्तद्रव्याणि प्रलोभ्य जगृहे चिरम्

Trong vùng ấy có một người đàn bà Kirātī sinh sống, kẻ mê hoặc trai trẻ; bằng cách dụ dỗ, nàng chiếm đoạt hết thảy tài sản của họ suốt một thời gian dài.

Verse 49

तस्या गृहं स प्रययौ सुमतिर्ब्राह्मणाधमः । सुमतिं सा न जग्राह किराती निर्धनं द्विजम्

Sumati—kẻ hèn kém trong hàng Bà-la-môn—đến nhà nàng; nhưng người đàn bà Kirātī ấy không nhận Sumati, vị dvija nghèo túng.

Verse 50

तया त्यक्तोऽथ सुमतिस्तत्संयोगैकतत्परः । इतस्ततश्चोरयित्वा बहुद्रव्याणि संततम्

Bị nàng ruồng bỏ, Sumati chỉ còn mê mải một niệm được kết hợp với nàng; rồi hắn trộm cắp khắp nơi, không ngừng gom góp nhiều của cải quý giá.

Verse 51

दत्त्वा तया चिरं रेमे तद्ग्रहे बुभुजे च सः । एकेन चषकेणासौ तया सह सुरां पपौ

Sau khi dâng của cải cho nàng, hắn vui thú lâu ngày trong nhà nàng và yến ẩm tại đó; lại cùng nàng uống rượu, chung một chén mà san sẻ.

Verse 52

एवं स बहुकालं वै रममाणस्तया सह । पितरौ निजपत्नीं च नास्मरद्विषयातुरः

Vì thế, hắn vui đùa cùng nàng suốt một thời gian dài; bị dục lạc làm bức bách, hắn chẳng nhớ đến cha mẹ, cũng quên cả người vợ của chính mình.

Verse 53

स कदाचित्किरातैस्तु चौर्यं कर्तुं ययौ सह । द्रव्यं हर्तुं किरातास्ते लाटानां विषयं ययुः

Có lần, hắn cùng bọn Kirāta đi làm việc trộm cướp. Những Kirāta ấy đến xứ sở của người Lāṭa để đoạt lấy của cải.

Verse 54

विप्रस्य कस्यचिद्गेहे सोऽपि कैरातवेषधृक् । ययौ चोरयितुं द्रव्यं साहसी खङ्गहस्तवान्

Hắn cũng khoác lốt Kirāta, đến nhà một vị bà-la-môn để trộm đoạt tài vật—liều lĩnh, tay cầm gươm sắc.

Verse 55

तद्गृहस्वामिनं विप्रं हत्वा खड्गेन साहसी । समादाय बहु द्रव्यं किरातीभवनं ययौ

Kẻ liều lĩnh ấy đã dùng gươm giết vị Bà-la-môn, chủ nhà; rồi ôm lấy nhiều của cải và đi đến nơi ở của Kirātī (người phụ nữ bộ tộc).

Verse 56

तं यांतमनुयाति स्म ब्रह्महत्या भयंकरी । नीलवस्त्रधरा भीमा भृशं रक्तशिरोरुहा

Khi hắn đi tiếp, Brahmahatyā ghê rợn—hiện thân của tội sát hại Bà-la-môn—liền theo sau; khoác y phục xanh, đáng kinh hãi, tóc đỏ rực dữ dội.

Verse 57

गर्जंती साट्टहासं सा कंपयन्ती च रोदसी । अनुद्रुतस्तया सोऽयं बभ्राम जगतीतले

Nàng gầm vang cùng tiếng cười lớn, khiến hai cõi rung chuyển; bị nàng truy đuổi, hắn lang thang khắp mặt đất.

Verse 58

एवं भ्रमन्भुवं सर्वां कदाचित्सुमतिः स्वयम् । स्वं ग्रामं प्रययौ भीत्या हे सृगालप्लवंगमौ

Cứ thế lang thang khắp cõi đất, có lúc chính Sumati vì sợ hãi mà trở về làng mình—hỡi chó rừng và khỉ.

Verse 59

अनुद्रुतस्तया भीतः प्रययौ स्वगृहं प्रति । ब्रह्महत्याप्यनुद्रुत्य तेन साकं गृहं ययौ

Vì sợ hãi khi bị nàng đuổi theo, hắn hướng về nhà mình; và Brahmahatyā cũng truy đuổi, cùng hắn đi đến tận cửa nhà.

Verse 60

पितरं रक्ष रक्षेति सुमतिः शरणं ययौ । मा भैषीरिति तं प्रोच्य पिता रक्षितुमुद्यतः । तदानीं ब्रह्महत्येयं तत्तातं प्रत्यभाषत

Vừa khóc vừa kêu: “Cha ơi, xin che chở con—xin che chở con!”, Sumati chạy đến nương tựa. Người cha nói: “Đừng sợ,” rồi sửa soạn bảo hộ. Ngay lúc ấy, Brahmahatyā liền cất lời với người cha.

Verse 61

।ब्रह्महत्योवाच । मैनं त्वं प्रतिगृह्णीष्व यज्ञदेव द्विजोत्तम

Brahmahatyā nói: “Chớ nhận lấy hắn, hỡi Yajñadeva, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.”

Verse 62

असौ सुरापी स्तेयी च ब्रह्महा चातिपातकी । मातृद्रोही पितृद्रोही भार्यात्यागी च पापकृत्

“Hắn là kẻ uống rượu, kẻ trộm, kẻ sát hại brāhmaṇa—một đại tội nhân cực trọng; kẻ phản bội mẹ, phản bội cha, kẻ ruồng bỏ vợ, và kẻ làm điều ác.”

Verse 63

किरातीसंगदुष्टश्च नैनं मुञ्चाम्यहं द्विज । गृह्णासि चेदिमं विप्र महापातकिनं सुतम्

“Hắn lại bị hoại nhiễm bởi giao du với Kirātī; hỡi nhị sinh, ta sẽ không buông tha hắn. Hỡi vị brāhmaṇa, nếu ông nhận đứa con này—kẻ đại tội—”

Verse 64

त्वद्भार्यामस्य भार्यां च त्वां च पुत्रमिमं द्विज । भक्षयिष्यामि वंशं च तस्मान्मुञ्च सुतं त्विमम्

“Hỡi nhị sinh, vợ ông, vợ hắn, chính ông và đứa con này—ta sẽ nuốt chửng; cả dòng tộc của ông nữa. Vì vậy, hãy buông bỏ đứa con của ông đi.”

Verse 65

इमं त्यजसि चेत्पुत्रं युष्मान्मोक्ष्यामि सांप्रतम् । नैकस्यार्थे कुलं हन्तुमर्हसि त्वं महामते । इत्युक्तः स तया तत्र यज्ञदेवोऽब्रवीच्च ताम्

Nếu ngươi bỏ đứa con này, ta sẽ lập tức giải thoát tất cả các ngươi. Hỡi bậc đại trí, vì một người mà hủy diệt cả một dòng tộc thì chẳng phải đạo. Được nàng nói như vậy tại đó, Yajñadeva liền đáp lời nàng.

Verse 66

यज्ञदेव उवाच । बाधते मां सुतस्नेहः कथमेनं परित्यजे । ब्रह्महत्या तदाकर्ण्य द्विजोक्तं तमभाषत

Yajñadeva nói: “Tình thương con trai dày vò ta—làm sao ta có thể bỏ nó?” Nghe lời vị Bà-la-môn, Brahmahatyā liền đáp lại ông.

Verse 67

ब्रह्महत्योवाच । अयं हि पतितोऽभूत्ते वर्णाश्रमबहिष्कृतः

Brahmahatyā nói: “Kẻ này quả thật đã thành kẻ sa ngã—bị loại khỏi trật tự varṇa và āśrama.”

Verse 68

पुत्रेस्मिन्मा कुरु स्नेहं निंदितं तस्य दर्शनम् । इत्युक्त्वा ब्रह्महत्या सा यज्ञदेवस्य पश्यतः

“Chớ đem lòng thương đứa con này; ngay cả việc nhìn thấy nó cũng bị chê trách.” Nói xong, Brahmahatyā—ngay trước mắt Yajñadeva—(liền tiến hành hành động).

Verse 69

तलेन प्रजहारास्य पुत्रं सुमतिनामकम् । रुरोद तात तातेति पितरं प्रब्रुवन्मुहुः

Bằng lòng bàn tay, nàng đánh đứa con trai của ông tên là Sumati. Nó khóc nức nở mãi, kêu: “Cha ơi! Cha ơi!” và liên hồi gọi cha mình.

Verse 70

रुरुदुर्जनको माता भार्यापि सुमतेस्तदा । एतस्मिन्नंतरे तत्र दुर्वासाः शंकरांशजः

Bấy giờ cha mẹ đều khóc, và vợ của Sumati cũng than khóc. Ngay đúng lúc ấy, hiền giả Durvāsā—sinh từ một phần của Śaṅkara—đã đến nơi đó.

Verse 71

दिष्टवा समाययौ योगी हे सृगालप्लवंगमौ । यज्ञदेवोऽथ तं दृष्ट्वा मुनिं रुद्रावतारकम् । श्रुत्वा प्रणम्य शरणं ययाचे पुत्रकारणात्

Thấy tình cảnh ấy, vị du-già liền đến và cất tiếng: “Hỡi bầy chó rừng và bầy khỉ!” Khi ấy Yajñadeva, thấy vị hiền giả—hóa thân của Rudra—và nghe lời ngài, liền đảnh lễ, nương tựa và khẩn cầu vì cớ đứa con trai mình.

Verse 72

पितोवाच । दुर्वासस्त्वं महायोगी साक्षाद्वै शंकरांशजः

Người cha thưa: “Bạch ngài Durvāsā, ngài là bậc Đại Du-già; quả thật ngài hiển hiện, sinh từ một phần của Śaṅkara.”

Verse 73

त्वद्दर्शनमपुण्यानां भविता न कदाचन । ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी चाभूत्सुतो मम

“Kẻ vô phước chẳng bao giờ được gặp thánh nhan của ngài. Thế mà con trai ta lại trở thành kẻ sát hại bà-la-môn, kẻ uống rượu, và kẻ trộm cắp.”

Verse 74

एनं प्रहर्तुमायाता ब्रह्महत्या विवर्तते । भूयाद्यथा मे पुत्रोऽयं महापातकमोचितः

“Brahmahatyā đã đến để đánh gục nó và đang áp sát. Xin cho con trai ta được giải thoát khỏi các đại tội (mahāpātaka).”

Verse 76

अयमेव हि पुत्रो मे नान्योऽस्ति तनयो मुने । अस्मिन्मृते तु वंशो मे समुच्छिद्येत्समूलतः

Bạch hiền thánh, đây chính là người con duy nhất của ta, ta không có đứa con nào khác. Nếu nó chết, dòng dõi của ta sẽ bị đoạn tuyệt hoàn toàn, bật gốc từ tận căn nguyên.

Verse 77

ततः पितृभ्यः पिंडानां दातापि न भवेद्ध्रुवम् । अतः कृपां कुरुष्व त्वमस्मासु भगवन्मुने

Khi ấy, hẳn sẽ không còn ai dâng lễ piṇḍa cúng tổ tiên nữa. Vì vậy, bạch đức Muni tôn kính, xin rủ lòng từ bi đối với chúng con.

Verse 78

इत्युक्तः स तदोवाच दुर्वासाः शंकरांशजः । ध्यात्वा तु सुचिरं कालं यज्ञदेवं द्विजोत्तमम्

Được thưa như vậy, Durvāsā—đấng sinh từ phần của Śaṅkara—liền cất lời, sau khi trầm tư thiền định thật lâu về Yajñadeva, vị Bà-la-môn tối thượng.

Verse 79

घोरा च ब्रह्महत्येयं यथा शीघ्रं लयं व्रजेत् । तमुपायं वदस्वाद्य मम पुत्रे दयां कुरु

Tội brahmahatyā này thật ghê gớm. Xin ngay hôm nay chỉ bày phương cách để nó mau chóng tiêu tan; xin thương xót con trai ta.

Verse 80

अथापि ते सुतस्याहमस्य पापस्य शांतये । प्रायश्चित्तं वदिष्यामि शृणु नान्यमना द्विज

Dẫu vậy, để làm lắng dịu tội lỗi này của con ông, ta sẽ nói về prāyaścitta (pháp sám hối). Hỡi Bà-la-môn, hãy lắng nghe với tâm không tán loạn.

Verse 81

श्रीरामधनुषः कोटौ दक्षिणे सलिलार्णवे । स्नाति चेत्तव पुत्रोऽयं पातकान्मोक्ष्यते क्षणात्

Tại mũi cung của Thánh Śrī Rāma, nơi biển phương Nam—nếu con trai của ngươi tắm gội ở đó, thì trong khoảnh khắc sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 82

दुर्विनीताभिधो विप्रो यत्र स्नानाद्द्विजोत्तम । गुरुस्त्रीगम पापेभ्यस्तत्क्षणादेव मोचितः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn! Ở đó, một Bà-la-môn tên Durvinīta chỉ nhờ tắm gội mà ngay tức khắc được giải thoát khỏi tội do tư thông với vợ của thầy.

Verse 83

सैषा श्रीधनुषः कोटी राघवस्य स्वयं हरेः । स्नानमात्रेण पापौघं नाशयेत्त्वत्सुतस्य सा

Chính đây là mũi của cây cung thiêng của Rāghava—đấng Hari tự thân. Chỉ cần tắm gội, nơi ấy tiêu trừ cả dòng thác tội lỗi của con trai ngươi.