Adhyaya 16

Verse 1

सूत उवाच । कुंडे हनुमतः स्नात्वा स्वयं रुद्रेण सेविते । अगस्तितीर्थं विप्रेंद्रास्ततो गच्छेत्समाहितः

Sūta nói: Sau khi tắm gội nơi hồ của Ngài Hanumān—nơi được chính Rudra tôn kính—hỡi các bậc Bà-la-môn tối thắng, hãy với tâm an định mà đi đến Agasti Tīrtha.

Verse 2

एतद्विनिर्मितं तीर्थं साक्षाद्वै कुम्भयोनिना । प्रवर्तमाने कलहे पुरा वै मेरुविंध्ययोः

Tīrtha này do chính Kumbhayoni (Agastya) trực tiếp tạo dựng, thuở xưa khi giữa núi Meru và dãy Vindhya nổi lên cuộc tranh chấp.

Verse 3

निरुद्धभुवनाभोगो ववृधे विंध्यपर्वतः । तदा प्राणिषु सर्वेषु निरुच्छ्वासेषु देवताः

Núi Vindhya lớn lên đến mức che lấp cả khoảng rộng của các thế giới; bấy giờ muôn loài như nghẹt thở, và chư thiên đều kinh hoàng lo lắng.

Verse 4

कैलासं पर्वतं गत्वा शंभवे तद्व्यजिज्ञपन् । तदा स पार्वतीपाणिग्रहणोत्सुककौतुकी

Họ lên núi Kailāsa và bẩm báo việc ấy với Śambhu. Khi ấy, Śiva đang hân hoan, nôn nao chuẩn bị lễ nghi cát tường để nắm tay Pārvatī trong hôn phối.

Verse 5

प्रेषयित्वा वसिष्ठादीन्पार्वतीं याचितुं मुनीन् । कुंभज त्वं निगृह्णीष्व विंध्याद्रिमिति सोऽन्वशात्

Sau khi sai các bậc hiền thánh như Vasiṣṭha đi cầu hôn Pārvatī, Ngài truyền dạy: “Hỡi Kumbhaja (Agastya), khanh hãy kiềm chế núi Vindhya.”

Verse 6

ततः स कुम्भजः प्राह भगवंतं पिनाकिनम् । उद्वाहवेषं ते देव न द्रक्ष्येहं कथं विभो

Bấy giờ Kumbhaja (Agastya) thưa cùng Đấng Bhagavān Pinākin (Śiva): “Ôi Thiên Chủ, ôi Bậc Đại Năng—nếu con rời nơi này, làm sao con được chiêm ngưỡng vẻ huy hoàng lễ phục thành hôn của Ngài?”

Verse 7

इति विज्ञापितः शंभुः पुनः कुंभजमब्रवीत् । कुंभजोद्वाहवेषं ते पार्वत्या सहितो ह्यहम्

Được thưa như vậy, Śambhu lại đáp cùng Kumbhaja: “Hỡi Kumbhaja, Ta nhất định sẽ cho khanh thấy vẻ huy hoàng lễ thành hôn của Ta, cùng với Pārvatī.”

Verse 8

वेदारण्ये महापुण्ये दर्शयिष्याम्यसंशयः । तद्गच्छ शीघ्रं विंध्याद्रिं निग्रहीतुं मुनीश्वर

“Tại Vedāraṇya đại phúc đức, Ta sẽ không nghi ngờ gì mà hiện bày hình tướng ấy cho khanh. Vậy hãy mau đi, hỡi bậc tôn chủ các hiền thánh, để kiềm chế núi Vindhya.”

Verse 9

एवमुक्तस्ततोगस्त्यो विन्ध्याद्रिं स निगृह्य च । पादाक्रमणमात्रेण समीकुर्वन्महीतलम्

Được thưa như vậy, hiền thánh Agastya liền chế ngự núi Vindhya; và chỉ bằng độ dài những bước chân, Ngài san phẳng mặt đất gồ ghề thành đồng bằng.

Verse 10

चरित्वा दक्षि णान्देशान्गन्धमादनमन्वगात् । स विदित्वा महर्षिस्तु गन्धमादनवैभवम्

Sau khi du hành khắp các xứ phương Nam, vị đại hiền ấy tiến đến Gandhamādana; và bậc Mahārṣi đã thấu rõ vẻ huy hoàng cùng sự linh thiêng cao cả của Gandhamādana.

Verse 11

तत्र तीर्थं महापुण्यं स्वनाम्ना निर्ममे मुनिः । लोपामुद्रासखस्तत्र वर्ततेऽद्यापि कुंभजः

Tại đó, vị Muni đã lập một tīrtha đại phước mang chính danh Ngài; và cho đến hôm nay, Agastya—bạn hiền của Lopāmudrā, bậc Kumbhaja (sinh từ bình)—vẫn ngự tại nơi ấy.

Verse 12

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च न भूयो जन्मभाग्भवेत् । इह लोके त्रिकालेपि तत्तीर्थसदृशं द्विजाः

Ai tắm gội nơi ấy và uống nước ấy thì không còn thọ sinh trở lại. Hỡi các bậc dvija, trong cõi đời này, dù ở cả ba thời, cũng không có tīrtha nào sánh bằng tīrtha ấy.

Verse 13

तीर्थं न विद्यते पुण्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । सर्वाभीष्टप्रदं नृणां यत्तीर्थस्नानवैभवात्

Không có tīrtha công đức nào khác ban cho quả cả bhukti lẫn mukti; bởi nhờ uy quang của việc tắm gội tại tīrtha ấy, con người được ban mọi phúc lành như ý.

Verse 14

सुदीर्घतमसः पुत्रः कक्षीवान्नाम नामतः । लेभे मनोरमां नाम स्वनयस्य सुतां प्रियाम्

Kakṣīvān, con trai của Sudīrghatamas, đã cưới làm hiền thê yêu dấu nàng Manoramā, ái nữ của chính vị người dẫn dắt/lãnh đạo của mình.

Verse 15

कक्षीवतः कथा सेयं पुण्यापापविनाशिनी । तां कथां वः प्रवक्ष्यामि तच्छृणुध्वं मुनीश्वराः

Câu chuyện về Kakṣīvān này có năng lực tiêu trừ cả phước lẫn tội. Ta sẽ thuật lại cho các ngươi—hãy lắng nghe, hỡi các bậc tôn chủ giữa hàng hiền thánh.

Verse 16

अस्ति दीर्घतमा नाम मुनिः परमधार्मिकः । तस्य पुत्रः समभवत्कक्षीवानिति विश्रुतः

Có một vị hiền triết tên Dīrghatamas, chí thành phụng trì dharma. Con trai của ngài ra đời, lừng danh với tên Kakṣīvān.

Verse 17

उपनीतः स कक्षीवान्ब्रह्मचारी जितें द्रियः । वेदाभ्यासाय स गुरोः कुले वासमकल्पयत्

Kakṣīvān đã thọ lễ upanayana, trở thành bậc brahmacārin nghiêm trì, chế ngự các căn. Để học Veda, chàng đến cư trú trong gia thất của thầy mình.

Verse 18

उदंकस्य गुरोर्गेहे वसन्दीर्घतमःसुतः । सोऽध्येष्ट चतुरो वेदान्सांगाञ्छास्त्राणि षट् तथा

Cư trú tại gia thất của thầy Udaṃka, con trai Dīrghatamas đã học bốn bộ Veda cùng các bộ phận phụ trợ, và cũng học sáu bộ śāstra.

Verse 19

इतिहासपुराणानि तथोपनिषदोऽपिच । उषित्वा षष्टिवर्षाणि कक्षीवान्गुरुसन्निधौ

Sau khi học các Itihāsa và Purāṇa, lại cả các Upaniṣad nữa, Kakṣīvān đã ở suốt sáu mươi năm trong sự cận kề bên bậc thầy của mình.

Verse 20

प्रयास्यन्स्वगृहं विप्रा गुरवे दक्षि णामदात् । उवाच वै गुरुर्विद्वान्कक्षीवान्ब्रह्मवित्तमः

Hỡi các vị brāhmaṇa, khi sắp trở về nhà mình, ông đã dâng dakṣiṇā (lễ vật tạ ơn) lên thầy. Bấy giờ vị guru uyên bác, Kakṣīvān—bậc tối thượng trong hàng người biết Brahman—cất lời.

Verse 21

कक्षीवानुवाच । अहं गृहं प्रयास्यामि कुर्वनुज्ञां महामुने । अवलोक्य कृपादृष्ट्या मां रक्षोदंक सांप्रतम् । उदंकस्त्वेव मुदितः कक्षीवंतमथाब्रवीत्

Kakṣīvān thưa: “Nay con sẽ trở về nhà; xin bậc Đại Muni ban cho phép. Hỡi Udaṅka, xin nhìn con bằng ánh mắt từ bi và che chở con trong lúc này.” Rồi Udaṅka hoan hỷ đáp lời Kakṣīvān.

Verse 22

उदंक उवाच । अनुजानामि कक्षीवन्गच्छ त्वं स्वगृहं प्रति

Udaṅka nói: “Hỡi Kakṣīvān, ta ban phép cho ngươi; hãy đi về nhà mình.”

Verse 23

उद्वाहार्थमुपायं ते वत्स वक्ष्यामि तच्छृणु । रामसेतुं प्रयाहि त्वं गंधमादनपर्वतम्

“Vì việc hôn phối của con, hỡi đứa trẻ yêu dấu, ta sẽ chỉ một phương tiện—hãy lắng nghe. Hãy đến Rāmasetu và cũng hãy đến núi Gandhamādana.”

Verse 24

तत्रागस्त्यकृतं तीर्थं सर्वाभीष्टप्रदा यकम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुंसां सर्वपापनिबर्हणम्

Tại đó có một thánh địa (tīrtha) do hiền thánh Agastya lập nên, ban cho mọi điều sở nguyện. Nơi ấy trao cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát (moksha) cho con người, và tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 25

विद्यते स्नाहि तत्र त्वं सर्वमंगलसाधने । त्रिवर्षं वस तत्र त्वं नियमाचारसंयुतः

Tīrtha ấy ở ngay đó—hãy tắm gội tại đó, vì nơi ấy thành tựu mọi điều cát tường. Hãy cư trú tại đó ba năm, đầy đủ giới nguyện (vrata), niyama và hạnh kiểm kỷ luật.

Verse 26

वर्षेषु त्रिषु यातेषु चतुर्थे वत्सरे ततः । निर्गमिष्यति मातंगः कश्चित्तीर्थोत्तमात्ततः

Khi ba năm đã trôi qua, thì đến năm thứ tư, từ thánh địa tối thượng ấy sẽ có một con voi xuất hiện.

Verse 27

चतुर्दंतो महाकायः शरदभ्रसमच्छविः । तं गजं गिरिसंकाशं स्नात्वा तत्र समारुह

Con voi ấy sẽ có bốn ngà, thân hình vĩ đại, rạng ngời như mây mùa thu. Sau khi tắm gội tại đó, hãy lên lưng con voi ấy, hình vóc tựa núi non.

Verse 28

आरुह्य तं गजं वत्स स्वनयस्य पुरीं व्रज । चतुर्दंतगजस्थं त्वां दृष्ट्वा शक्रमिवापरम्

Hỡi con yêu, khi đã lên lưng voi ấy, hãy đi đến thành đô của người mình yêu. Thấy con ngồi trên voi bốn ngà, người đời sẽ nhìn con như thể một Indra (Śakra) khác.

Verse 29

राजर्षिः स्वनयो धीमान्हर्षव्याकुललोचनः । स्वकन्यायाः कृते दुःखं त्यजेदेव हृदिस्थितम्

Vị vương tiên hiền trí, đôi mắt rung động vì hỷ lạc, đã gạt bỏ nỗi sầu đang ngự trong tim—nỗi sầu phát sinh vì chính ái nữ của mình.

Verse 30

पुरा हि प्रतिजज्ञे सा तस्य पुत्री मनोरमा । चतुर्दंतं महाकायं गजं सर्वांगपांडुरम्

Thuở trước, ái nữ diễm lệ của ngài đã phát nguyện: một con voi đại thân, bốn ngà, trắng ngần khắp mọi chi phần.

Verse 31

आरुह्य यः समागच्छेत्स मे भर्ता भवेदिति । स्वकन्यायाः प्रतिज्ञां तां समाकर्ण्य स भूपतिः

“Ai cưỡi lên con voi ấy mà đến với ta, người ấy sẽ là phu quân của ta.” Nghe lời thệ nguyện ấy của chính ái nữ, nhà vua…

Verse 32

दुःखाकुलमना भूत्वा सततं पर्यचिंतयत् । स्वनये चिंतयत्येवं नारदः समुपागमत्

Với tâm trí xao động vì sầu khổ, vua luôn trầm tư suy nghĩ. Khi ngài đang nghĩ về hoàng tử của mình như thế, thánh hiền Nārada liền đến nơi ấy.

Verse 33

तमागतं मुनिं दृष्ट्वा राजर्षिरतिधार्मिकः । प्रत्युद्गम्य मुदा युक्तः पाद्यार्घ्याद्यैरपूजयत्

Thấy vị hiền thánh vừa đến, bậc vương tiên chí đức liền bước ra nghênh tiếp; lòng hoan hỷ, ngài kính lễ cúng dường bằng nước rửa chân, lễ vật arghya và các phẩm vật khác.

Verse 34

प्रणम्य नारदं राजा वचनं चेदमब्रवीत् । कन्येयं मम देवर्षे प्रतिज्ञामकरोत्पुरा

Sau khi đảnh lễ Nārada, nhà vua nói: “Bạch Devarṣi, ái nữ của trẫm thuở trước đã lập một lời thệ nguyện.”

Verse 35

चतु र्दंतं महाकायं गजं सर्वांगपांडुरम् । आरुह्य यः समागच्छेत्स मे भर्ता भवेदिति

(Nàng thề nguyện:) “Ai cưỡi voi đại thân, có bốn ngà, toàn thân trắng muốt mà đến với ta, người ấy sẽ là phu quân của ta.”

Verse 36

चतुर्दंतो महाकायो गजः सर्वांगपांडुरः । संभवेदिंद्रभवने भूतले नैव विद्यते

Con voi đại thân, bốn ngà, trắng khắp mọi chi thể, có thể có nơi thiên cung của Indra; nhưng trên cõi đất này tuyệt nhiên không có.

Verse 37

इयं च दुस्तरामेनां प्रतिज्ञां बालिशाऽकरोत् । इयं प्रतिज्ञातितरां सततं बाधते हि माम्

Cô gái dại khờ này đã lập lời thệ nguyện khó bề vượt qua để thành tựu. Chính lời thệ ước ràng buộc quá đỗi ấy luôn khiến ta day dứt không ngừng.

Verse 38

अनूढा हि पितुः कन्या सर्वदा शोकमावहेत् । इति तस्य वचः श्रुत्वा स्वनये नारदोऽब्रवीत्

“Quả thật, ái nữ chưa xuất giá luôn đem sầu muộn cho phụ thân.” Nghe lời ấy, Nārada liền đáp lại người con của mình (nhà vua) theo lẽ đạo.

Verse 39

मा विषीदस्व राजर्षे तस्या ईदृग्विधः पतिः । भविष्यत्यचिरादेव पृथिव्यां ब्राह्मणोत्तमः

Hỡi bậc vương hiền (rāja-ṛṣi), chớ sầu muộn; chẳng bao lâu nữa ngay trên cõi đất này, thiếu nữ ấy sẽ được một phu quân như vậy—một Brāhmaṇa tối thượng, vô song.

Verse 40

कक्षीवानिति विख्यातो जामाता ते भविष्यति । इत्युक्त्वा नारदमुनिर्ययावाकाशमार्गतः

“Người nổi danh với tên Kakṣīvān sẽ là con rể của ngài.” Nói xong, hiền giả Nārada rời đi theo lối trời.

Verse 41

स्व नयस्तद्वचः श्रुत्वा नारदेन प्रभाषितम् । आकांक्षते दिवारात्रं तादृग्विधसमागमम्

Nghe lời Nārada đã nói, nàng ngày đêm khắc khoải mong cầu một cuộc hội ngộ như thế (với người hữu duyên).

Verse 42

अतः सौम्य महाभाग कक्षीवन्बालतापस । अगस्त्यतीर्थमद्य त्वं स्नातुं गच्छ त्वरान्वितः

Vì thế, hỡi Kakṣīvān hiền hòa và phúc đức, hỡi đạo sĩ trẻ, hôm nay hãy mau chóng đến tắm gội tại Agastya-tīrtha.

Verse 43

सर्वमंगलसिद्धिस्ते भविष्यति न संशयः । उदंकेनैवमुक्तोऽथ कक्षीवान्द्विजपुंगवः

Mọi thành tựu cát tường sẽ thuộc về ngài—không chút nghi ngờ. Udaṅka nói như vậy; rồi Kakṣīvān, bậc ưu tú giữa hàng dvija, liền chuẩn bị thực hành.

Verse 44

अनु ज्ञातश्च गुरुणा प्रययौ गंधमादनम् । संप्राप्यागस्त्यतीर्थं च तत्र सस्नौ जितेंद्रियः

Được thầy (guru) cho phép, ngài lên đường đến Gandhamādana. Đến Agastya-tīrtha, bậc đã chế ngự các căn liền tắm gội thanh tịnh tại đó.

Verse 45

क्षेत्रोपवासमकरोद्दिनमेकं मुनीश्वरः । अपरेद्युः पुनः स्नात्वा पारणामकरोद्द्विजः

Bậc đại hiền quan sát upavāsa trong thánh địa ấy suốt một ngày. Hôm sau, tắm gội lần nữa, vị dvija cử hành lễ pāraṇā đúng pháp để phá trai.

Verse 46

रात्रौ तत्रैव सुष्वाप कक्षीवान्धर्मतत्परः । एवं नियमयुक्तस्य तस्य कक्षीवतो मुनेः

Đêm ấy, Kakṣīvān—người chuyên tâm nơi dharma—ngủ ngay tại đó. Như vậy, vị hiền giả Kakṣīvān, đầy đủ niyama và giới hạnh, (câu chuyện tiếp diễn).

Verse 47

एकेन दिवसे नोनं वर्षत्रयमथागमत् । अथ वर्षत्रयस्यांते तस्मिन्नेव दिने मुनिः

Tưởng chừng chưa quá một ngày, vậy mà ba năm đã trôi qua. Rồi khi mãn ba năm ấy, ngay trong chính ngày đó, vị hiền giả (đã trải qua điều tiếp theo).

Verse 48

अन्वास्य पश्चिमां संध्यां सुखं सुष्वाप तत्तटे । याममात्रावशिष्टायां विभावर्यां महाध्वनिः

Sau khi hành trì saṃdhyā buổi chiều đúng pháp, ngài an nhiên ngủ trên bờ ấy. Khi đêm chỉ còn một canh, trong bóng tối bỗng dậy lên một tiếng vang lớn.

Verse 49

उदभूत्प्रलयांभोधिवीचिकोलाहलोपमः । तेन शब्देन महता कक्षीवान्प्रत्यबुध्यत

Một tiếng động lớn bùng lên, như tiếng gầm cuộn của sóng biển vào thời đại Pralaya. Bị đánh thức bởi âm thanh hùng vĩ ấy, Kakṣīvān liền tỉnh dậy và hồi tri giác.

Verse 50

ततस्तु स्वनयो नाम राजा सानुचरो बली । मृगयाकौतुकी तत्र मधुरापतिराययौ

Bấy giờ, vị vua dũng mãnh tên Svanaya cùng đoàn tùy tùng đến nơi ấy. Say mê thú vui săn bắn, chúa tể Mathurā đã đến chốn đó.

Verse 52

सामात्यो मृगयासक्तो रथवाजिगजैर्युतः । अगस्त्यतीर्थसविधमाससाद भटान्वितः

Cùng các đại thần, say mê cuộc săn, có xe chiến, ngựa và voi hộ tống, lại được binh sĩ theo hầu, ông đã đến vùng cận kề Agastya-tīrtha.

Verse 53

स राजा मृगयाश्रांतः श्रांतसैनिकसंवृतः । तत्तीर्थतीरप्रांतेषु निषसाद महीपतिः

Mệt mỏi vì cuộc săn, lại bị vây quanh bởi đoàn quân rã rời, nhà vua—chúa tể cõi đất—ngồi xuống nơi rìa ngoài dọc bờ của tīrtha linh thiêng ấy.

Verse 54

ततः प्रभाते विमले कक्षी वान्मुनिसत्तमः । अगस्त्यतीर्थे स्नात्वाऽसौ संध्यां पूर्वामुपास्य च

Rồi vào buổi bình minh trong sạch, Kakṣīvān—bậc tối thượng giữa các hiền triết—tắm tại Agastya-tīrtha và kính cẩn cử hành lễ Sandhyā buổi sớm đúng pháp.

Verse 55

तस्य तीरे जपन्मत्रांस्तस्थौ नियमसंयुतः । अत्रांतरे तीर्थवराद्गज एको विनिर्ययौ

Bên bờ ấy, ngài đứng tụng niệm thần chú với giới hạnh và kỷ luật. Đúng lúc đó, từ bến thánh (tīrtha) tối thắng, một con voi đơn độc hiện ra.

Verse 56

चतुर्दंतो महाकायः कैलास इव मूर्तिमान् । स समुत्थाय तत्तीर्थादगात्कक्षीवदंतिकम्

Con voi ấy có bốn ngà, thân hình vĩ đại—tựa núi Kailāsa hiện thân. Nó trỗi dậy từ tīrtha ấy và tiến đến trước mặt Kakṣīvān.

Verse 57

तमागतमुदंकोक्त लक्षणैरुपलक्षितम् । तदा निरीक्ष्य कक्षीवानारोढुं स्नानमातनोत्

Khi nó đến, nhờ những tướng lành mà Udaṅka đã nói, ngài nhận ra ngay. Kakṣīvān quan sát rồi, sau khi hoàn tất nghi lễ tắm gội, liền chuẩn bị lên cưỡi.

Verse 58

नमस्कृत्य च तत्तीर्थं श्लाघमानो मुहुर्मुहुः । आरुरोह च कक्षीवांश्चतुर्दंतं महागजम्

Sau khi đảnh lễ tīrtha ấy và ca ngợi không ngớt, Kakṣīvān liền lên lưng con đại tượng bốn ngà.

Verse 59

आरुह्य तं चतुर्दंतं रजताचलसंनिभम् । स्वनयस्य पुरीमेव कक्षीवान्गंतुमैच्छत

Cưỡi lên con voi bốn ngà ấy, tựa như núi bạc, Kakṣīvān mong được đi thẳng đến thành Svanaya.

Verse 60

तमारूढं चतुर्दंतं श्वेतदंतावलोत्तमम् । स वीक्ष्य निश्चिकायैनं कक्षीवानिति भूपतिः

Thấy người ấy cưỡi trên voi thượng hạng bốn ngà, ngà trắng rạng ngời, nhà vua liền nhận ra ngay và quả quyết: “Đó chính là Kakṣīvān.”

Verse 61

प्रसन्नहृदयो राजा तस्यांतिकमुपागमत् । तदाभ्याशमुपागम्य कक्षीवंतं नृपोऽब्रवीत्

Lòng hoan hỷ, nhà vua tiến lại gần; đến bên Kakṣīvān, bậc quân vương cất lời.

Verse 62

स्वनय उवाच । त्वं ब्रह्मन्कस्य पुत्रोऽसि नाम किं तव मे वद । गजमेनं समारुह्य कुत्र वा गन्तुमिच्छसि । स्वनयेनैवमुक्तस्तु कक्षीवान्वाक्यमब्रवीत्

Vua Svanaya nói: “Hỡi bậc Bà-la-môn đáng kính, ngươi là con của ai? Hãy cho trẫm biết danh tính. Cưỡi voi này rồi, ngươi muốn đi về đâu?” Được Svanaya hỏi như vậy, Kakṣīvān liền đáp lời.

Verse 63

कक्षीवानुवाच । पुत्रोऽहं दीर्घतमसः कक्षीवानिति विश्रुतः

Kakṣīvān thưa: “Ta là con của Dīrghatamas, và trong thế gian được biết đến với danh Kakṣīvān.”

Verse 64

स्वनयस्य तु राजर्षेर्गच्छामि नगरं प्रति । अहमुद्वोढुमिच्छामि तस्य कन्या मनोरमाम्

Ta đang đi về thành đô của vị vương thánh Svanaya; ta nguyện cầu được kết duyên cùng ái nữ diễm lệ của ngài.

Verse 65

चतुर्दंतगजारूढस्तत्प्रतिज्ञां च पूरयन् । स्वनयस्य सुतापाणिं ग्रहीष्यामि नराधिप

Cưỡi trên voi bốn ngà và hoàn thành lời thệ nguyện ấy, hỡi bậc chúa tể loài người, ta sẽ cử hành lễ nắm tay (pāṇigrahaṇa) với ái nữ của Svanaya.

Verse 66

तद्भाषितं समाकर्ण्य श्रोत्रपीयूषवर्षणम् । हर्षसंफुल्लनयनः स्वनयो वाक्यम ब्रवीत्

Nghe những lời ấy—tựa như mưa cam lộ rưới vào tai—Svanaya, đôi mắt nở rộ niềm hoan hỷ, liền cất lời đáp lại.

Verse 67

कक्षीवन्भोः कृतार्थोस्मि स एव स्वनयो ह्यहम् । उद्वोढुमिच्छति भवान्यस्य कन्यां मनोरमाम्

Hỡi Kakṣīvān, ta quả thật đã mãn nguyện; vì chính ta là Svanaya ấy, người có ái nữ diễm lệ mà ngài mong được kết duyên.

Verse 68

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ कक्षीवन्बालतापस । मम कन्यां गृहाण त्वं तपोधन मनोरमाम्

Hoan nghênh ngài, bậc tối thượng trong hàng hiền triết—Kakṣīvān, vị khổ hạnh tuổi trẻ. Hỡi kho báu của khổ hạnh, xin hãy nhận lấy ái nữ xinh đẹp của ta.

Verse 69

तया सह चरन्धर्मान्गार्हस्थ्यं प्रतिपालय । राज्ञोक्तः स तदोवाच कक्षीवान्धर्मतत्परः । राजानं स्वनयं प्रीतं मधुरापुरवासिनम्

“Hãy cùng nàng thực hành các bổn phận của dharma và gìn giữ nếp sống gia chủ.” Được nhà vua dạy bảo như thế, Kakṣīvān—người chuyên tâm nơi chính pháp—liền thưa lời êm dịu với vua Svanaya, bậc quân vương hoan hỷ ngự tại thành Madhurā.

Verse 70

कक्षीवानुवाच । पिता दीर्घतमानाम वेदारण्ये मम प्रभो

Kakṣīvān thưa: “Bạch Chúa tể của con, phụ thân con—tên là Dīrghatamas—đang cư ngụ trong khu rừng thiêng Vedāraṇya.”

Verse 71

आस्ते तपश्चरन्सौम्यो नियमाचारतत्परः । तस्यांतिकं प्रेषय त्वं विप्रमेकं धरापते

“Ngài vẫn ở đó, tính tình ôn hòa, tu khổ hạnh và chuyên tâm giữ giới luật, nghi lễ. Bạch Chúa tể cõi đất, xin hãy sai một vị Bà-la-môn đến yết kiến ngài.”

Verse 72

तथोक्तः स तदा राजा स्वनयो हृष्टमा नसः । अनेकसेनया सार्धं प्राहिणोत्स्वपुरोधसम्

Được tâu như vậy, nhà vua—lòng hoan hỷ vì con trai—liền sai chính vị quốc sư tế tự của mình lên đường, cùng đi với nhiều đạo quân.

Verse 73

विप्रं सुदर्शनं नाम वेदारण्यस्थलं प्रति । सुदर्शनः समादिष्टः स्वनयेन नृपेण सः

Một vị Bà-la-môn tên Sudarśana được cử đến thánh địa Vedāraṇya; chính Sudarśana ấy nhận mệnh lệnh từ nhà vua, do con trai nhà vua thúc giục.

Verse 74

महत्या सेनया सार्धं प्रययौ वेदकाननम् । तत्रोटजे समासीन तं दीर्घतमसं मुनिम्

Cùng một đạo quân lớn, ông tiến về khu rừng của Veda. Tại đó, trong một am cỏ, vị hiền triết Dīrghatamas đang ngồi an nhiên.

Verse 75

तपश्चरतमासीनं ध्यायन्वेदाटवी पतिम् । पुरोहितो ददर्शाथ जपंतं मंत्रमुत्तमम्

Bấy giờ vị quốc sư tế lễ trông thấy ngài—an tọa trong khổ hạnh, thiền quán Đấng Chúa tể của rừng Veda, và khẽ trì tụng một chân ngôn tối thượng.

Verse 76

प्रणाममकरोत्तस्मै मुनये स सुदर्शनः । उवाच दीर्घतमसं मुनिं प्रह्लादयन्निव

Sudarśana phủ phục đảnh lễ vị hiền triết ấy. Rồi chàng thưa với muni Dīrghatamas bằng lời cung kính, như thể làm ngài hoan hỷ.

Verse 77

सुदर्शन उवाच । कच्चित्ते कुशलं ब्रह्मन्कच्चित्ते वर्धते तपः । आश्रमे कुशलं कच्चित्कच्चिद्धर्मे सुखं वद

Sudarśana thưa: “Bạch bậc brāhmaṇa-hiền triết, ngài có được an lành chăng? Khổ hạnh của ngài có tăng trưởng chăng? Trong đạo tràng ẩn tu mọi sự đều tốt chăng? Xin nói—ngài an trú trong dharma với niềm an lạc chăng?”

Verse 78

पृष्टः सुदर्शनेनैवं मुनिर्दीर्घतमास्तदा । सुदर्शनमुवाचेदमर्घ्यादिविधिपूर्वकम्

Được Sudarśana hỏi như vậy, muni Dīrghatamas trước hết cử hành đúng nghi lễ tiếp đãi, bắt đầu bằng việc dâng arghya, rồi mới đáp lời như sau.

Verse 79

दीर्घतमा उवाच । सर्वत्र कुशलं ब्रह्मन्सुदर्शन महामते । मम वेदाटवीनाथकृपया नाशुभं क्वचित्

Dīrghatamas đáp: “Bạch vị brāhmaṇa, Sudarśana bậc đại trí, khắp nơi đều an lành. Nhờ ân điển của Đấng Chúa tể rừng Vedāraṇya, điều bất tường chẳng hề đến với ta vào bất cứ lúc nào.”

Verse 80

तवापि कुशलं ब्रह्मन्किं सुखागमनं तथा । किंवाऽगमनकार्यं ते सुदर्शन ममाश्रमे

Hỡi Bà-la-môn, ngài có được an lành chăng? Chuyến đến đây có thuận lạc chăng? Hay, ô Sudarśana, ngài đến tịnh thất của ta vì việc gì?

Verse 81

स्वनयस्य पुरोधास्त्वं खलु वेदविदांवरः । तं विहाय महाराज मधुरापुरवासिनम्

Quả thật ngài là vị tế sư hoàng gia của vua Svanaya, bậc tối thượng trong hàng người thông hiểu Veda. Ôi đại vương, cớ sao ngài rời bỏ người ấy, cư dân thành Mathurā?

Verse 82

महत्या सेनया सार्धं किमर्थं त्वमिहागतः । इत्युक्तो दीर्घतमसा तदानीं स सुदर्शनः

“Vì cớ gì ngài đến đây cùng một đạo quân lớn?” Được Dīrghatamas hỏi như vậy, khi ấy Sudarśana (sửa soạn đáp lời).

Verse 83

उवाच तं महात्मानं मुनिं ज्वलिततेजसम् । सर्वत्र मे सुखं ब्रह्मन्भवतः कृपया सदा

Ngài thưa với vị hiền triết đại hồn, rực sáng oai quang tâm linh: “Hỡi Bà-la-môn, con đi đến đâu cũng được an ổn—luôn nhờ ân huệ của ngài.”

Verse 84

भगवन्स्व नयो राजा साष्टांगं प्रणिपत्य तु । त्वां प्राह प्रश्रितं वाक्यं मन्मुखेन शृणुष्व तत्

Bạch đấng tôn kính, vua Svanaya đã phủ phục theo lễ bái tám chi rồi khiêm cung thưa lời với ngài. Xin ngài hãy nghe thông điệp ấy từ miệng con.

Verse 85

स्वनय उवाच । कक्षीवांस्ते सुतो ब्रह्म न्गंधमादनपर्वते । स्नानं कुर्वन्नगस्त्यस्य तीर्थे संप्रति वर्तते

Svanaya nói: “Hỡi Bà-la-môn, con trai của ngài là Kakṣīvān hiện đang ở núi Gandhamādana, đang cử hành nghi lễ tắm gội tại bến tirtha linh thiêng của hiền thánh Agastya.”

Verse 86

तस्य रूपं तपो धर्ममाचारान्वैदिकांस्तथा । वेदशास्त्रप्रवीणत्वमाभि जात्यं च तादृशम्

“Dung mạo, khổ hạnh, chính pháp và hạnh kiểm theo Veda của người ấy—cùng sự tinh thông Veda và śāstra, và dòng dõi cao quý—tất thảy đều phi thường.”

Verse 87

लोकोत्तरमिदं सर्वं विज्ञाय तव नंदने । मनोरमां सुतां तस्मै दातुमिच्छाम्यहं मुने

“Biết rằng mọi điều ấy nơi con trai ngài đều vượt ngoài thường tình, hỡi bậc hiền triết, ta nguyện gả ái nữ duyên dáng của ta cho người ấy.”

Verse 88

मृगयाकौतुकी चाहं गंधमादनपर्वतम् । आगतो मुनिशार्दूल वर्त्ते युष्मत्सुतांतिके

“Vì hiếu kỳ với cuộc săn bắn, ta đã đến núi Gandhamādana, hỡi bậc ‘hổ’ giữa các ẩn sĩ, và nay ta đang lưu lại gần con trai ngài.”

Verse 89

पित्रनुज्ञां विना नाहमुद्वहेयं सुतां तव । इति ब्रूते तव सुतः कक्षीवान्मुनिस त्तम

“Không có sự chuẩn thuận của bậc phụ thân, ta quyết không cưới con gái ngài.” Đó là lời con trai ngài, Kakṣīvān, hỡi bậc tối thắng trong hàng hiền triết.

Verse 90

तद्भावां मत्सुतां तस्मै दातुं मेऽनुग्रहं कुरु । प्रैषयं च समीपं ते सेनया च सुदर्शनम्

Xin Ngài ban ân: cho phép ta gả con gái ta, người một lòng sùng kính hướng về chàng, cho người ấy. Và ta đang phái Sudarśana cùng binh lực đến trước thánh nhan của Ngài.

Verse 91

सुदर्शन उवाच । इति मां भगवन्राजा प्राहिणोत्तव सन्निधिम् । तद्भवाननुमन्यस्व राज्ञस्तस्य चिकीर्षितम्

Sudarśana thưa: “Như vậy, đức vua đáng tôn kính đã sai ta đến trước Ngài. Vậy xin Ngài chuẩn thuận điều mà đức vua ấy dự định thực hiện.”

Verse 92

श्रीसूत उवाच । इत्युक्त्वा विररामाथ स्वनयस्य पुरोहितः । ततो दीर्घतमाः प्राह स्वनयस्य पुरोहितम्

Śrī Sūta nói: “Nói xong như vậy, vị tế sư của con trai ông liền im lặng. Khi ấy Dīrghatamā cất lời với vị tế sư của con trai mình.”

Verse 93

दीर्घतमा उवाच । सुदर्शन भवत्वेवं कथितं स्वनयेन यत् । ममाभीष्टतमं ह्येतत्पाणिग्रहणमंगलम्

Dīrghatamā nói: “Hỡi Sudarśana, hãy để mọi sự đúng như lời con ta đã thưa. Vì nghi lễ hôn phối cát tường—pāṇigrahaṇa, nghi thức nắm tay—chính là điều ta hằng mong mỏi nhất.”

Verse 94

आगमिष्याम्यहं विप्र गन्धमादनपर्वतम् । इत्युक्त्वा स मुनिर्विप्रा महादीर्घतमा मुनिः

“Hỡi brāhmaṇa, ta sẽ đi đến núi Gandhamādana.” Nói xong, vị đại thánh hiền—Đại Ṛṣi Dīrghatamā—liền lên đường.

Verse 95

वेदाटवीपतिं नत्वा भक्तिप्रवणचेतसा । सुदर्शनेन सहितः सेतुमुद्दिश्य निर्ययौ

Với tâm ý nghiêng về lòng sùng kính, ông cúi lạy Chúa tể của Vedāṭavī; rồi cùng Sudarśana lên đường, hướng bước về Setu linh thiêng.

Verse 96

षट्भिर्दिनैर्मुनिः पुण्यं प्रययौ गन्धमादनम् । अगस्तितीर्थतीरं च गत्वा दीर्घतमा मुनिः

Trong sáu ngày, vị hiền triết thánh thiện đã đến Gandhamādana. Và Dīrghatamā, sau khi cũng đến bờ tīrtha của Agasti, lại tiếp tục cuộc hành trình linh thiêng.

Verse 97

अथ पुत्रं ददर्शाग्रे कक्षीवंतं महामुनिः । कक्षीवान्पितरं दृष्ट्वा ववन्दे नाम कीर्तयन्

Bấy giờ đại hiền triết thấy trước mặt mình người con là Kakṣīvān. Thấy phụ thân, Kakṣīvān cúi lạy, cung kính xưng niệm danh của cha.

Verse 98

ततो दीर्घतमा योगी स्वांकमारोप्य तं सुतम् । मूर्ध्न्युपाघ्राय सस्नेहं सस्वजे पुलकाकुलः

Rồi yogin Dīrghatamā bồng con đặt lên lòng; với tình thương, ông hít thơm đỉnh đầu và ôm chầm lấy, toàn thân rúng động vì niềm xúc cảm.

Verse 99

कुशलं परिपप्रच्छ तदा दीर्घतमा ऋषिः । सर्ववेदास्त्वयाधीताः कक्षीवन्किमु वत्सक

Bấy giờ hiền triết Dīrghatamā hỏi thăm an lành: “Kakṣīvān, con yêu dấu—con đã học và tinh thông trọn vẹn các Veda cả chưa?”

Verse 100

शास्त्राण्यपाठीः किं त्वं वा वत्स सर्वं वदस्व मे । इति पृष्टः स्वपित्रा स सर्वं वृत्तं तमव्रवीत्

Cha hỏi: “Hỡi con yêu, con chưa học các thánh điển (śāstra) sao? Hãy nói cho cha biết mọi điều.” Được cha hỏi vậy, chàng thuật lại trọn vẹn mọi diễn biến.

Verse 851

विनिघ्नन्स गजान्सिंहान्वराहान्महिषान्नुरून् । अन्यान्मृगविशेषांश्च स राजा न्यवधीच्छरैः

Vị vua ấy đánh ngã voi, sư tử, lợn rừng, nhiều trâu rừng cùng các loài thú hoang khác; tất cả đều bị ông hạ sát bằng những mũi tên.