Mantra 14
Rishi: Vājasaneyin Soma-mantra tradition.
Devata: Soma; also Varuṇa–Mitra–Agni (as ‘first’ stabilisers).
Chandas: Triṣṭubh-like.
Samhita Patha (Devanagari)
अच्छि॑न्नस्य ते देव सोम सु॒वीर्य॑स्य रा॒यस्पोष॑स्य ददि॒तार॑: स्याम । सा प्र॑थ॒मा सँस्कृ॑तिर्वि॒श्ववा॑रा॒ स प्र॑थ॒मो वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः
Transliteration
ácchinnasya te deva soma suvī́ryasya rāyáspoṣasya daditā́raḥ syāma | sā́ prathamā́ sáṃskṛtir viśvávārā sá prathamó váruṇo mitró agníḥ
Translation
Hỡi thần Soma, đối với ân ban không đứt đoạn của Ngài—sức mạnh anh hùng và sự tăng trưởng của của cải—xin cho chúng con được làm những người ban phát. Đó là sự thánh hóa đầu tiên, ban mọi phúc lành; chính Ngài là bậc đầu tiên—Varuṇa, Mitra, Agni.
Padapatha (Word Analysis)
अच्छिन्नस्य । ते । देव । सोम । सुवीर्यस्य । रायस्पोषस्य । ददितारः । स्याम । सा । प्रथमा । संस्कृतिः । विश्ववारा । सः । प्रथमः । वरुणः । मित्रः । अग्निः ।
Word by Word
अच्छिन्नस्यof the unbroken (one)
अच्छिन्नस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअच्छिन्न (√छिद् + न क्त) / अच्छिन्न- (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम
सुवीर्यस्यof good heroism / excellent strength
सुवीर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसुवीर्य
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराय् (रायि) / रयि
पोषस्यof nourishment / prosperity
पोषस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपोष
ददितारःgivers
ददितारः:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootददितृ (√दा ‘to give’ + तृ)
स्यामmay we be
स्याम:
कर्तृ (वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस्
साshe / that (f.)
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
प्रथमाfirst
प्रथमा:
विशेषण (कर्तृ)
TypeAdjective
Rootप्रथम
संस्कृतिःconsecration / perfecting rite
संस्कृतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसंस्कृति (सम् + √कृ + क्ति)
विश्ववाराall-choosing / desired by all
विश्ववारा:
विशेषण (संस्कृतिः)
TypeAdjective
Rootविश्ववार (विश्व + वार)
सःhe / that (m.)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
प्रथमःfirst
प्रथमः:
विशेषण (कर्तृ)
TypeAdjective
Rootप्रथम
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि
Entities Mentioned
S
SomaV
VaruṇaM
MitraA
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes