Shukla Yajur Veda — Adhyaya 40, Mantra 16
Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition; the mantra is ultimately Ṛgvedic in diction (Agni-prayer), adopted into VS 40 closure.
Devata: Agni.
Chandas: Triṣṭubh (ṛgvedic-style cadence).
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् । यु॒यो॒ध्यस्मज्जु॑हुरा॒णमेनो॒ भुयि॑ष्ठां ते॒ नम॑ उक्तिं विधेम ॥
Transliteration
agné náya supáthā rā́ye asmā́n víśvāni deva vayúnāni vidvā́n | yuyó́dhy asmáj juhurā́ṇam éno bhúyiṣṭhāṃ te náma uktíṃ vidhéma ||
Translation
Hỡi Agni, xin dẫn chúng con theo con đường thiện lành đến của cải; hỡi thần linh, Đấng biết mọi quy tắc và phương cách (vayunāni). Xin xua khỏi chúng con tội lỗi khiến lạc đường. Với Ngài, chúng con xin dâng lời tôn kính bằng ngôn từ dồi dào nhất (namas-ukti).
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने । नय । सुपथा । रायॆ । अस्मान् । विश्वानि । देव । वयुनानि । विद्वान् । युयोधि । अस्मत् । जुहुराणम् । एनः । भूयिष्ठाम् । ते । नमः । उक्तिम् । विधेम ।
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नयlead
नय:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (धातु)
सुपथाby a good path
सुपथा:
करण
TypeNoun (compound) / Adjective used substantively
Rootसु-पथ (प्रातिपदिक)
रायेfor wealth
राये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall
विश्वानि:
कर्म (विशेष्य-सम्बन्धः) / कर्मपद-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वयुनानिmeans/ways; wise ordinances
वयुनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootवयुन (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing; wise
विद्वान्:
कर्तृ (विशेषणम्—अग्ने/देवस्य)
TypeAdjective (participial)
Rootविद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विद्)
युयोधिward off; remove
युयोधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
अस्मत्from us
अस्मत्:
अपादान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुहुराणम्sin that keeps assailing/attacking; recurring
जुहुराणम्:
कर्म (युयोधि इत्यस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootजुहुराण (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice/offer’, desiderative/intensive sense in Vedic)
एनःsin; guilt
एनः:
कर्म
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
भूयिष्ठाम्most; very great
भूयिष्ठाम्:
कर्मपद-विशेषण
TypeAdjective
Rootभूयिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of बहु)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
कर्म (विधेम इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
उक्तिम्utterance; hymn
उक्तिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउक्ति (प्रातिपदिक)
विधेमmay we render/perform; may we offer
विधेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) + वि- (उपसर्ग)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes