Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 32

Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Tvaṣṭṛ (with Indra as vayo-dhas)
Chandas: Dvipad

होता॑ यक्षत्सु॒रेत॑सं॒ त्वष्टा॑रं पुष्टि॒वर्ध॑नᳪ रू॒पाणि॒ बिभ्र॑तं॒ पृथ॒क् पुष्टि॒मिन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । द्वि॒पदं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यमु॒क्षाणं॒ गां न वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

hótā yákṣat-surétasaṃ tváṣṭāraṃ puṣṭí-várdhanaṃ rūpā́ṇi bíbhrataṃ pṛthák puṣṭím índraṃ vayódhasam | dvipádaṃ chánda indríyam ukṣā́ṇaṃ gā́ṃ na váyo dádhad vétv ā́jyasya hótar yája

Nguyện vị Hotṛ cử hành tế lễ Tvaṣṭṛ, đấng có năng lực sinh thành tốt lành, đấng làm tăng trưởng sự nuôi dưỡng, mang các hình tướng riêng biệt; và (tế) Indra, đấng nâng đỡ sinh lực. Dvipad là thể tụng, bò đực là uy lực; như bò cái ban sinh lực, nguyện điều ấy đến—hỡi Hotṛ, hãy tế với bơ tế (ghee)!

होता । यक्षत् । सु-रेतसम् । त्वष्टारम् । पुष्टि-वर्धनम् । रूपाणि । बिभ्रतम् । पृथक् । पुष्टिम् । इन्द्रम् । वयः-धसम् । द्वि-पदम् । छन्दः । इन्द्रियम् । उक्षाणम् । गाम् । न । वयः । दधत् । वेतु । आज्यस्य । होतः । यज ।

होताthe Hotṛ-priest
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु
यक्षत्let him worship / offer
यक्षत्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√यज् (देवपूजा)
सुरेतसम्the one of good seed/virility
सुरेतसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसुरेतस् (प्रातिपदिक)
त्वष्टारम्Tvaṣṭṛ
त्वष्टारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
पुष्टिवर्धनम्the increaser of prosperity
पुष्टिवर्धनम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुष्टि-वर्धन (प्रातिपदिक)
रूपाणिforms
रूपाणि:
कर्म
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
बिभ्रतम्bearing
बिभ्रतम्:
कर्म
TypeParticiple
Root√भृ (धारण) → बिभ्रत् (वर्तमान कृदन्त)
पृथक्separately
पृथक्:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
पुष्टिम्prosperity
पुष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वयोधसम्bestowing vigor/strength
वयोधसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवयो-धस् (प्रातिपदिक)
द्विपदम्two-footed
द्विपदम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootद्वि-पद (प्रातिपदिक)
छन्दःthe meter / sacred chant
छन्दः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्powerful; pertaining to Indra
इन्द्रियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
उक्षाणम्the bull
उक्षाणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक)
गाम्a cow
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
like
:
उपमान (निपात)
TypeIndeclinable
Root
वयःvigor / life-force
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
दधत्placing; bestowing
दधत्:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√धा (धारण) → दधत् (वर्तमान कृदन्त)
एतुlet him come
एतु:
कर्तृ
TypeVerb
Root√इ (गमन)
आज्यस्यof ghee
आज्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
होतरीat/with the Hotṛ
होतरी:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
यजworship! offer!
यज:
कर्तृ
TypeVerb
Root√यज् (देवपूजा)
T
Tvaṣṭṛ
I
Indra