Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 6

Rishi: Vedic tradition (Indraic/solar yoking material)

Devata: Indra (via harī) / Āditya (by solar parallelism)

Chandas: Triṣṭubh (by RV parallel identification; confirm in metrical apparatus)

Samhita Patha (Devanagari)

यु॒ञ्जन्त्य॑स्य॒ काम्या॒ हरी॒ विप॑क्षसा॒ रथे॑ । शोणा॑ धृ॒ष्णू नृ॒साह॑सा

Transliteration

yuñjánty asya kāmyā́ hárī vípakṣasā rathé | śóṇā dhṛṣṇū́ nṛsā́hasā

Translation

Họ vì Ngài mà thắng vào xe hai con ngựa bay (hari) như ý, sườn rộng—đỏ rực, gan dạ, mang sức mạnh khuất phục loài người.

Padapatha (Word Analysis)

यु॒ञ्जन्ति॑ । अ॒स्य॒ । काम्याः॑ । हरी॑ । विप॑क्षसा । रथे॑ । शोणाः॑ । धृ॒ष्णू इति॑ । नृ॒साह॑सा

Word by Word

• युञ्जन्ति: they yoke / harness
• युञ्जन्ति: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युज् (युजँ)

• अस्य: of him / of this (one)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of him/it’
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य

• काम्याः: desirable (ones) / wish-granting
• काम्याः: Kartā (युञ्जन्ति का कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: काम्य (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; √कम्/काम ‘desire’ से)

• हरी: the two bay horses
• हरी: Karma (युञ्जन्ति का कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• विपक्षसा: with (their) wings / with side-feathers
• विपक्षसा: Karaṇa (करण/साधन) अथवा विशेषण-भावेन
• Type: Noun
• Root: वि-पक्षस् (प्रातिपदिक) + तृतीया एकवचन (विपक्षसा)

• रथे: on/in the chariot
• रथे: Adhikaraṇa (अधिकरण) — स्थान
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• शोणाः: ruddy / red
• शोणाः: Kartā (अन्त्य-पादे निहित विशेषण; ‘they’ के लिए)
• Type: Adjective
• Root: शोण (विशेषण-प्रातिपदिक)

• धृष्णू: bold, impetuous (two)
• धृष्णू: विशेषण (हरी के लिए)
• Type: Adjective
• Root: धृष्णु (विशेषण-प्रातिपदिक)

• नृसाहसा: man-conquering / of heroic might (two)
• नृसाहसा: विशेषण (हरी के लिए)
• Type: Adjective
• Root: नृ-साहस (समास-प्रातिपदिक; नृ ‘man’ + साहस ‘might/force’) → नृसाहसा

Entities Mentioned

• Indra
• Harī (Indra’s two bay steeds)
• Āditya / Solar power (parallel motif)