Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 32
Rishi: Traditional attribution within Vājasaneyin transmission (often treated as a well-known Ṛgvedic borrowing into Yajus usage)
Devata: Dadhikrāvan (divine/heroic horse-power)
Chandas: Triṣṭubh (by cadence and length)
Samhita Patha (Devanagari)
द॒धि॒क्राव्णो॑ अकारिषं जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिन॑: । सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त्प्र ण॒ आयू॑ᳪषि तारिषत्
Transliteration
dadhikrā́vṇo akāriṣaṃ jiṣṇór áśvasya vājínaḥ | surabhí no múkhā karat prá ṇa ā́yūṃṣi tāriṣat ||
Translation
Ta đã sáng tác thánh ca dâng Dadhikrāvan, con tuấn mã chiến thắng, đoạt giải. Nguyện Người làm cho miệng chúng ta thơm lành, và nguyện Người đưa các thọ mệnh của chúng ta tiến tới, vượt qua đến chốn an toàn.
Padapatha (Word Analysis)
दधिक्राव्णः । अकारिषम् । जिष्णोः । अश्वस्य । वाजिनः । सुरभि । नः । मुखात् । करत् । प्र । नः । आयूंषि । तारिषत्
Word by Word
दधिक्राव्णःof Dadhikrāvan (a divine steed)
दधिक्राव्णः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (proper name)
Rootदधिक्रावन् (प्रातिपदिक)
अकारिषम्I have made / I performed
अकारिषम्:
कर्तृ (speaker as agent)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
जिष्णोःof the victorious one
जिष्णोः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootजिष्णु (प्रातिपदिक)
अश्वस्यof the horse
अश्वस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
वाजिनःof the swift/strong (steed), the prize-winner
वाजिनः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used as noun)
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
सुरभिfragrant, sweet-smelling
सुरभि:
कर्म (result/object-compl.)
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / of us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मुखात्from the mouth
मुखात्:
अपादान
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
करत्may (he/it) make
करत्:
कर्तृ (he/it as agent)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःour
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आयूँषिlifespans, vital powers
आयूँषि:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
तारिषत्may (he/it) carry across / prolong / save
तारिषत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootतॄ (धातु) [तारयति]
Entities Mentioned
D
DadhikrāvanRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes