Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 71
Rishi: Ṛgvedic Indra-hymn tradition (specific r̥ṣi not explicit in VS transmission here)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत॒ आ ज॑गन्था॒ पर॑स्याः । सृ॒कᳪ स॒ᳪशाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं वि शत्रू॑न् ताढि॒ वि मृधो॑ नुदस्व ॥
Transliteration
mṛgó na bhīmáḥ kucaró giriṣṭhā́ḥ parāváta ā́ jagántha párasyāḥ | sṛ́kaṃ saṃśā́ya pavím indra tigmáṃ ví śatrū́n tāḍhi ví mṛ́dho nudásva ||
Translation
Như thú rừng đáng sợ, ẩn mình trên lối kín, cư ngụ nơi núi cao, từ miền xa xăm, từ bên kia của bên kia, Ngài đã đến. Hỡi Indra, xin mài sắc hàm răng, mài sắc lưỡi tầm sét (vajra) bén nhọn; hãy đánh tan kẻ thù, hãy xua đẩy mọi sự áp bức.
Padapatha (Word Analysis)
मृगः । न । भीमः । कुचरः । गिरिष्ठाः । परावतः । आ । जगन्थ । परस्याः । सृकम् । सं-शाय । पविम् । इन्द्र । तिग्मम् । वि । शत्रून् । ताढि । वि । मृधः । नुदस्व ।
Word by Word
मृगःa wild animal/deer (as subject)
मृगः:
Kartā
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
भीमःterrible, formidable
भीमः:
Kartā
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
कुचरःroaming/wandering (hard to approach)
कुचरः:
Kartā
TypeAdjective
Rootकुचर (प्रातिपदिक; कु-चर ‘ill/rough-going, roaming’)
गिरिष्ठाःdwelling on mountains
गिरिष्ठाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootगिरि-स्था (प्रातिपदिक; ‘mountain-dwelling’)
परावतःfrom afar, from a distant region
परावतः:
Apādāna
TypeNoun/Adjective
Rootपरावत् (प्रातिपदिक)
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ
जगन्थthou hast come
जगन्थ:
—
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
परस्याःfrom the further/remote (place)
परस्याः:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootपर (प्रातिपदिक)
सृकम्jaw; (by extension) mouth/face
सृकम्:
Karma
TypeNoun
Rootसृक् (प्रातिपदिक)
संशायsharpen, whet
संशाय:
—
TypeVerb
Rootशि/श्यै (धातु; ‘to sharpen/whet’), उपसर्ग: सम्-
पविम्weapon-edge; thunderbolt/bolt
पविम्:
Karma
TypeNoun
Rootपवि (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
—
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तिग्मम्sharp, keen
तिग्मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतिग्म (प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
ताढिstrike, smite
ताढि:
—
TypeVerb
Rootताड् (धातु)
विapart, away
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि
मृधःhostilities; hostile forces
मृधः:
Karma
TypeNoun
Rootमृध्/मृध (प्रातिपदिक; ‘hostility, foe’)
नुदस्वthrust away, drive off
नुदस्व:
—
TypeVerb
Rootनुद् (धातु)
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes