Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 51
Rishi: Traditionally indexed under Pravargya/Soma formulae (ṛṣi attribution varies in anukramaṇī traditions)
Devata: Agni (as carrier) with implicit Āditya (bradhna)
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence; typical of ascent hymns)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒ग्निं यु॑नज्मि॒ शव॑सा घृ॒तेन॑ दि॒व्यᳪ सु॑प॒र्णं वय॑सा बृ॒हन्त॑म् । तेन॑ व॒यं ग॑मेम ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॒ᳪ स्वो रुहा॑णा॒ अधि॒ नाक॑मुत्त॒मम् ॥
Transliteration
agníṃ yunajmi śávasā ghr̥téna divyáṃ suparṇáṃ váyasā br̥hántam | téna vayáṃ gamema bradhnásya viṣṭápaṃ svò ruhāṇā ádhi nā́kam uttamám ||
Translation
Với uy lực, với bơ tinh luyện (ghṛta), ta buộc ách Agni—đấng thuộc cõi trời, có cánh đẹp, hùng vĩ bởi sức mạnh của mình. Nhờ Ngài, nguyện chúng ta đạt đến trú xứ của Đấng màu nâu vàng (Bradhna), vươn lên Svarga, đến tận cõi trời tối thượng.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । यु॒न॒ज्मि॒ । शव॑सा । घृ॒तेन॑ । दि॒व्यम् । सु॒प॒र्णम् । वय॑सा । बृ॒हन्त॑म् । तेन॑ । व॒यम् । ग॒मे॒म॒ । ब्र॒ध्नस्य॑ । वि॒ष्टप॑म् । स्वः । रुहा॑णाः । अधि॑ । नाक॑म् । उ॒त्त॒मम् ।
Word by Word
अग्निम्Agni (fire), as the object
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
युनज्मिI yoke / I harness
युनज्मि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु; युजँ योगे)
शवसाwith might / by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस्- (प्रातिपदिक)
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत- (प्रातिपदिक)
दिव्यम्heavenly, divine
दिव्यम्:
(कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य- (प्रातिपदिक; दिव्-सम्बद्ध)
सुपर्णम्the fair-winged one (epithet)
सुपर्णम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसुपर्ण- (प्रातिपदिक)
वयसाwith vigor / with youthful strength
वयसा:
करण
TypeNoun
Rootवयस्- (प्रातिपदिक)
बृहन्तम्great, lofty
बृहन्तम्:
(कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबृहन्त्- (प्रातिपदिक)
तेनby that / with him (thereby)
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गमेमmay we go / may we reach
गमेम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु; गमॢँ गतौ)
ब्रध्नस्यof the Bradhna (the shining one; epithet)
ब्रध्नस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootब्रध्न- (प्रातिपदिक)
विष्टपम्abode, station, realm
विष्टपम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविष्टप- (प्रातिपदिक)
स्वःto heaven / in the heavenly world
स्वः:
अधिकारण (गन्तव्य-देशसूचक)
TypeIndeclinable
Rootस्वर्/स्वः (अव्यय/निपात; ‘स्वर्गे’)
रुहाणाःascending, mounting
रुहाणाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootरुह् (धातु; रुहँ आरोहणे) → रुहाण (शतृ/शानच्-प्रत्यय; वर्तमानकृदन्त)
अधिupon, over
अधि:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
नाकम्heaven, firmament
नाकम्:
कर्म (गन्तव्य)
TypeNoun
Rootनाक- (प्रातिपदिक)
उत्तमम्highest
उत्तमम्:
(कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम- (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniĀ
Āditya (Bradhna)S
Svarga (as loka/goal)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes