Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 6
Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).
Devata: Agni-in-the-waters / Āpaḥ; with a subsidiary address to Maṇḍūka (frog) as watery personification.
Chandas: Mixed; predominantly yajus with metrical segments (imperative cadence).
Samhita Patha (Devanagari)
उप॒ ज्मन्नुप॑ वेत॒सेऽव॑ तर न॒दीष्वा । अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि॒ मण्डू॑कि॒ ताभि॒रा ग॑हि॒ सेमं नो॑ य॒ज्ञं पा॑व॒कव॑र्णᳪ शि॒वं कृ॑धि
Transliteration
úpa jmán úpa vetáse’vá tara nadī́ṣvā́ | ágne pittamá apā́m asi maṇḍū́ki tā́bhir ā́ gahi sá imā́m no yajñá̄m pāvakavárṇām̐ śivá̄m kr̥dhi
Translation
Hãy đến đây, trên mặt đất; hãy đến đây, đến nơi lau sậy; hãy xuống trong các dòng sông. Hỡi Agni, Ngài là đấng đỏ nâu nhất giữa các nước. Hỡi Ếch, hãy đến đây cùng với những (dòng nước) ấy. Xin làm cho tế lễ này của chúng con mang sắc thái tẩy tịnh, và trở nên cát tường.
Padapatha (Word Analysis)
उप॑ । ज्मन् । उप॑ । वेत॒से । अव॑ । तर । न॒दीषु॑ । आ । अग्ने॑ । पि॒त्तमः॑ । अ॒पाम् । अ॑सि । मण्डू॑कि । ताभिः॑ । आ । ग॒हि॒ । स । इ॒मम् । नः॑ । य॒ज्ञम् । पा॑व॒कव॑र्णम् । शि॒वम् । कृ॑धि ।
Word by Word
उपnear, towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
ज्मन्on the ground/at the place (on the path)
ज्मन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootज्मन् (प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
वेतसेin/at the reed-bed (vetasa)
वेतसे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवेतस (प्रातिपदिक)
अवdown, away
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
तरcross (over)!
तर:
—
TypeVerb
Rootतॄ (धातु) / तर (लोट् रूप)
नदीषुin the rivers
नदीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
अग्नेO Agni
अग्ने:
—
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पित्तम्bile / gall
पित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootपित्त (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
मण्डूकिO frog
मण्डूकि:
—
TypeNoun
Rootमण्डूक (प्रातिपदिक)
ताभिःwith those (waters)
ताभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
गहिcome!
गहि:
—
TypeVerb
Rootगम् (धातु) / गहि (लोट् रूप)
सhe (Agni)
स:
Kartā
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःour
नः:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
पावकवर्णम्of purifying/bright appearance
पावकवर्णम्:
Karma (as qualifier)
TypeAdjective
Rootपावक-वर्ण (समास; प्रातिपदिक)
शिवम्auspicious
शिवम्:
Karma (as qualifier)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
कृधिmake!
कृधि:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Entities Mentioned
A
Agni (Apām-Agni / Agni-in-the-waters)Ā
Āpaḥ (Waters)M
Maṇḍūka (Frog, watery personification)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes