Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 56
Rishi: Traditional Śukla-Yajurveda attribution
Devata: Dhartṛ/Jōṣṭṛ as functional deities (supporter/acceptor); collectively Devas
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like
Samhita Patha (Devanagari)
दै॑व्याय ध॒र्त्रे जोष्ट्रे॑ देव॒श्रीः श्रीम॑नाः श॒तप॑याः । प॒रि॒गृह्य॑ दे॒वा य॒ज्ञमा॑यन् दे॒वा दे॒वेभ्यो॑ अध्व॒र्यन्तो॑ अस्थुः
Transliteration
daívyāya dhártre jóṣṭre devaśrī́ḥ śrī́manāḥ śatápayāḥ | parigṛ́hya devā́ yajñám āyan devā́ devébhyo adhvaryánto asthuḥ ||
Translation
Dâng lên Đấng Nâng-đỡ thiêng liêng, Đấng vui lòng thọ nhận—rạng ngời vinh quang thần thánh, tâm hướng về phúc thịnh, dồi dào ân ban các chén rượu. Các thần bao bọc quanh đó rồi tiến đến tế lễ (yajña); các thần vì các thần mà đứng vào vị trí Adhvaryu, đảm trách nghi lễ.
Padapatha (Word Analysis)
दैव्याय । धर्त्रे । जोष्ट्रे । देव-श्रीः । श्री-मनाः । शत-पयाः । परि-गृह्य । देवाः । यज्ञम् । आयन् । देवाः । देवेभ्यः । अध्वर्यन्तः । अस्थुः ।
Word by Word
दैव्यायto/for the divine
दैव्याय:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक) < देव
धर्त्रेto the supporter/bearer
धर्त्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootधर्तृ (प्रातिपदिक) < √धृ (धारणे)
जोष्ट्रेto the favourer/one who delights (in)
जोष्ट्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजोष्ट्रि/जोष्ट्र (प्रातिपदिक) < √जुष् (सेवने/प्रीतौ)
देवश्रीःdivine splendour/prosperity
देवश्रीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवश्री (प्रातिपदिक; देव + श्री)
श्रीमनाःhaving a glorious mind/intent
श्रीमनाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootश्रीमनस् (प्रातिपदिक; श्री + मनस्)
शतपयाःabounding in a hundred (streams of) milk; richly nourishing
शतपयाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootशतपयस् (प्रातिपदिक; शत + पयस्)
परिगृह्यhaving surrounded/embraced
परिगृह्य:
पूर्वकाल
TypeVerb
Rootपरि-√ग्रह् (ग्रहणे)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
आयन्came/approached
आयन्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootआ-√या (गत्यर्थे)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःfor/to the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अध्वर्यन्तःacting as adhvaryu-priests; officiating
अध्वर्यन्तः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यन्त् (प्रातिपदिक; अध्वर्य्/अध्वर्यु-सम्बद्ध)
अस्थुःstood/took their stations
अस्थुः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति)
Entities Mentioned
D
Dhartṛ (Divine Supporter)J
Jōṣṭṛ (Gracious Accepter)D
Devas (collectively)Ś
Śrī (as divine splendour/prosperity)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes