Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 38
Rishi: Indra-related martial anuvāka; traditional attribution within Vājasaneyin transmission (often treated as Indra-stuti complex rather than a single named ṛṣi)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (dominant cadence; martial stotra style)
Samhita Patha (Devanagari)
गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ वज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒मोज॑सा । इ॒मᳪ स॑जाता॒ अनु॑ वीरयध्व॒मिन्द्र॑ᳪ सखायो॒ अनु॒ सᳪ र॑भध्वम्
Transliteration
gotrabhídaṃ govídaṃ vájrabāhuṃ jáyantam ájma pramṛṇántam ójasā | imáṃ sajātā ánu vīrayadhvam índraṃ sakhāyo ánu sáṃ rabhadhvam ||
Translation
Đấng phá tan các thị tộc, đấng đoạt được đàn bò, đấng có cánh tay cầm vajra—đấng chiến thắng trong cuộc xung kích, đấng nghiền nát bằng uy lực. Hỡi những người đồng tộc, hãy theo Ngài mà trở nên dũng sĩ; hỡi các bạn hữu, hãy theo Indra mà tụ lại sát bên và nắm giữ thật chặt.
Padapatha (Word Analysis)
गोत्र-भिदम् । गो-विदम् । वज्र-बाहुम् । जयन्तम् । अज्म । प्र-मृणन्तम् । ओजसा । इमम् । स-जाता: । अनु । वीरयध्वम् । इन्द्रम् । सखाय: । अनु । सम्-रभध्वम्
Word by Word
गोत्रभिदम्clan/lineage-splitting (destroyer of hostile clans)
गोत्रभिदम्:
कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootगोत्रभिद् (प्रातिपदिक; गोत्र + भिद् ‘भेदने’)
गोविदम्finder/winner of cattle
गोविदम्:
कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootगोविद् (प्रातिपदिक; गो + विद् ‘वेदने/लाभे’)
वज्रबाहुम्whose arm is the thunderbolt
वज्रबाहुम्:
कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootवज्रबाहु (प्रातिपदिक; वज्र + बाहु)
जयन्तम्conquering, victorious
जयन्तम्:
कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√जि (जये) → जयन्त् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
अज्मthe battle-ground/track (the field)
अज्म:
कर्म (प्रमृणन्तम् इत्यस्य कर्म)
TypeNoun
Rootअज्मन्/अज्म (प्रातिपदिक; ‘मार्ग/अरण्य/रणभूमि’—वैदिक)
प्रमृणन्तम्crushing, destroying
प्रमृणन्तम्:
कर्म (इन्द्रम् विशेषयति)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√मृण् (हिंसायाम्) → प्रमृणन्त् (वर्तमान कृदन्त/शतृ; उपसर्ग: प्र)
ओजसाwith strength, by might
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
इमम्this (one)
इमम्:
कर्म (अनु-वीरयध्वम् इत्यस्य कर्म)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सजाताःO kindred/companions (born together)
सजाताः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative address)
Rootसजात (प्रातिपदिक; सह + जात)
अनुafter, along, following
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
वीरयध्वम्encourage (him), make (him) heroic
वीरयध्वम्:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√वीरय् (वीर्ये/प्रोत्साहने; denominative from वीर) — लोट्
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (अनु-वीरयध्वम्/अनु-सम्-रभध्वम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सखायःO friends
सखायः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative address)
Rootसखि (प्रातिपदिक)
अनुafter, following
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (अव्यय/उपसर्ग)
रभध्वम्take hold (of him), rally to (him)
रभध्वम्:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√रभ् (रम्भणे/आलम्बने ‘to seize, take hold’) — लोट्; उपसर्ग: सम्
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes