Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 83
Rishi: Uncertain without anukramaṇī; Vājasaneyin transmission.
Devata: Annapati (Food as lord/presiding power).
Chandas: Yajus (non-metrical/loose).
Samhita Patha (Devanagari)
अन्न॑प॒तेऽन्न॑स्य नो देह्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिण॑: । प्र-प्र॑ दा॒तारं॑ तारिष॒ ऊर्जं॑ नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे
Transliteration
ánnapate'nnasya no dehy anamī́vasya śuṣmíṇaḥ | prá-prá dātā́raṃ tāriṣa ūrjáṃ no dhehi dvipáde catúṣpade
Translation
Hỡi Annapati (Chúa tể của lương thực), xin ban cho chúng con lương thực—lành mạnh, không bệnh tật, đầy sinh lực. Nguyện chúng con vượt qua người ban phát, hết lần này đến lần khác; xin đặt để cho chúng con dưỡng lực (ūrj) cho loài hai chân và bốn chân.
Padapatha (Word Analysis)
अन्न॑-प॒ते । अन्न॑स्य । नः॒ । दे॒हि॒ । अ॒न॒मी॒वस्य॑ । शु॒ष्मिणः॑ । प्र॒-प्र॑ । दा॒तार॑म् । ता॒रि॒षः॒ । ऊर्ज॑म् । नः॒ । धे॒हि॒ । द्वि॒पदे॑ । चतु॑ष्पदे ।
Word by Word
अन्नपतेO lord of food
अन्नपते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअन्नपति (प्रातिपदिक) = अन्न + पति
अन्नस्यof food
अन्नस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
नःour / to us
नः:
सम्प्रदान (प्रयोजन/स्वत्व-संबन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
देहिgive
देहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) — ‘दे’ (ददाति/देहि प्रयोगः)
अनमीवस्यof the disease-less (one)
अनमीवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअनमीव (प्रातिपदिक) = अ- + अमीव (‘रोग’)
शुष्मिणःof the vigorous/strong (one)
शुष्मिणः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (उपसर्गार्थ) / भाव
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
प्रagain and again / strongly
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
दातारम्the giver
दातारम्:
कर्म (तारिषः इत्यस्य)
TypeNoun (agent)
Rootदातृ (प्रातिपदिक; कृदन्त) < √दा (दाने)
तारिषःcause (us) to cross / deliver
तारिषः:
क्रिया
TypeVerb
Rootतॄ (धातु) ‘तरणे’
ऊर्जम्strength, nourishment
ऊर्जम्:
कर्म (धेहि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिक)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धेहिplace, bestow
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’
द्विपदेin/for the two-footed (beings)
द्विपदे:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective
Rootद्विपद (प्रातिपदिक) = द्वि + पद
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चतुष्पदेin/for the four-footed (beings)
चतुष्पदे:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective
Rootचतुष्पद (प्रातिपदिक) = चतुर् + पद
Entities Mentioned
A
AnnapatiŪ
Ūrj (Nourishing Power)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes