Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 6
Rishi: Traditionally ascribed within Savitṛ-hymnic transmission (RV provenance); in VS usage, Adhvaryu lineage attribution is functional rather than authorial
Devata: Savitṛ (solar impeller)
Chandas: Triṣṭubh (dominant cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य॑ प्र॒याण॒मन्व॒न्य इद्य॒युर्दे॒वा दे॒वस्य॑ महि॒मान॒मोज॑सा । यः पार्थि॑वानि विम॒मे स एत॑शो॒ रजा॑ᳪसि दे॒वः स॑वि॒ता म॑हित्व॒ना
Transliteration
yásyā́ prayā́ṇam ánv anyá íd yayúr devā́ devásya mahimā́nam ójasā | yáḥ pārthivā́ni vimamé sá etáśo rájāṃsi deváḥ savitā́ mahitvánā
Translation
Cuộc tiến bước, cuộc xuất hành của Ngài—ngay cả các thần khác cũng theo sau—bằng sức mạnh ấy, sự vĩ đại của Thần được hiển lộ. Đấng đã đo định các miền trên mặt đất—vị thúc đẩy mau lẹ, thần Savitṛ, với uy nghi đã sắp đặt các khoảng không gian.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य । प्र॒याण॑म् । अनु॒ । अ॒न्यः । इत् । य॒युः । दे॒वाः । दे॒वस्य॑ । म॒हि॒मान॑म् । ओज॑सा । यः । पा॒र्थि॑वानि । वि॒म॒मे । सः । ए॒त॒शः । रजा॑ᳪसि । दे॒वः । स॒वि॒ता । म॒हि॒त्व॒ना
Word by Word
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रयाणम्going forth; course; departure
प्रयाणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्र-या (धातु √या) → प्रयाण (भाव/कर्म-नाम)
अनुafter; following
अनु:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनु
अन्यःanother (one)
अन्यः:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
इत्indeed; just
इत्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootइत्
ययुःwent; have gone
ययुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थ)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness; majesty
महिमानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
ओजसाby might; with strength
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पार्थिवानिearthly things; terrestrial (realms)
पार्थिवानि:
कर्म
TypeAdjective (substantive)
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
विममेmeasured out; apportioned
विममे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-√मा (माने/परिमाणे)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतशःEtasha (the steed of Savitṛ)
एतशः:
कर्तृ (सम्बन्धे/विशेषण-भावे)
TypeNoun
Rootएतश (प्रातिपदिक; सवितृ-रथाश्व-नाम)
रजांसिregions; spaces; realms
रजांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सविताSavitṛ
सविता:
कर्तृ (सम्बन्धे/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
महित्वनाby greatness; through majesty
महित्वना:
करण
TypeNoun
Rootमहित्वन (प्रातिपदिक; ‘महित्व’ + तृतीया-एकवचन रूप)
Entities Mentioned
S
SavitṛV
Viśve Devāḥ (the other Gods)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes