Mantra 30
Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (not explicit).
Devata: Protective principles around Agni (functionally tied to Agni purīṣya)
Chandas: Anuṣṭubh-like (compact four-pāda cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
शर्म॑ च स्थो॒ वर्म॑ च॒ स्थोऽछि॑द्रे बहु॒ले उ॒भे । व्यच॑स्वती॒ सं व॑साथां भृ॒तम॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒म्
Transliteration
śárma ca stho várma ca stho’chídrē bahulé ubhé | vyácasvatī sáṃ vasāthāṃ bhṛtám agníṃ purīṣyám ||
Translation
Hai ngươi vừa là chốn nương (śarman) vừa là áo giáp (varman); không thể xuyên thủng, dồi dào, cả hai đều lan tỏa khắp. Hãy cùng hòa hợp mà an trú, bao bọc Agni (Agni) được nâng mang—đấng ‘purīṣya’.
Padapatha (Word Analysis)
शर्म । च । स्थः । वर्म । च । स्थः । अ-छिद्रे । बहुले । उभे । व्यचस्वती । सम् । वसाथाम् । भृतम् । अग्निम् । पुरीष्यम् ।
Word by Word
शर्मshelter, comfort, welfare
शर्म:
कर्म (स्तुत्य/प्रार्थ्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
स्थःyou two are
स्थः:
क्रिया (सम्बोधन-प्रयोगे)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वर्मarmor, protection
वर्म:
कर्म (स्तुत्य/प्रार्थ्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
स्थःyou two are
स्थः:
क्रिया (सम्बोधन-प्रयोगे)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अच्छिद्रेunpierced, without a hole; unbroken
अच्छिद्रे:
विशेषण (सम्बोधन/कर्म-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअ-छिद्र (प्रातिपदिक)
बहुलेbroad, abundant
बहुले:
विशेषण
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
उभेboth (of you/two)
उभे:
सम्बोधन/कर्म (युगल-वस्तु)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
व्यचस्वतीspreading, expansive (having wide extension)
व्यचस्वती:
विशेषण
TypeAdjective
Rootव्यचस्-वत् (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootसम्
वसाथाम्may you two dwell/abide; clothe/cover (together)
वसाथाम्:
क्रिया (विधि/आशीः)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
भृतम्borne, supported, maintained
भृतम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootभृत (कृदन्त; √भृ)
अग्निम्Agni; the fire
अग्निम्:
कर्म (वसाथाम्—‘अग्निं … सं वसाथाम्’)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पुरीष्यम्rich in purīṣa (moisture/nourishing matter); thriving
पुरीष्यम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपुरीष्य (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
Agni (Purīṣya)Ś
ŚarmaV
VarmanV
Vyacasvatī (all-pervading protection)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes