Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 15

Rishi: Not explicit in the excerpt; preserved within Vājasaneyin protective mantras.
Devata: Rudra (gaṇapati aspect) and Pūṣan (path-guardian), with an impelling ‘Pratūrvan’ addressed.
Chandas: Mixed/prose-yajus (ritual formula with metrical residues)

प्र॒तूर्व॒न्नेह्य॑व॒क्राम॒न्नश॑स्ती रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्यं मयो॒भूरेहि॑ । उ॒र्वन्तरि॑क्षं॒ वी॑हि स्व॒स्तिग॑व्यूति॒रभ॑यानि कृ॒ण्वन् पू॒ष्णा स॒युजा॑ स॒ह

pratū́rvan éhy avakrā́mann áśastī rudrásya gā́ṇapatyaṃ mayobhū́r éhi | urv ántarikṣaṃ vī́hi svastí-gavyūtir ábhayāni kṛṇván pūṣṇā́ sayújā sahá

Hỡi Đấng chiến thắng, hãy đến đây, bước xuống mà đến; hãy xua tan mọi điều bất tường—hãy đến như Đấng ban lạc, với quyền vị Chúa của đoàn chúng của Rudra (Gaṇapati). Hãy làm rộng cõi trung không, hãy khai thông nó; với lối đi của bò an lành, khiến muôn loài vô úy, cùng với Pūṣan làm bạn đồng ách mà đi.

प्र॒तूर्व॒न् । एहि॑ । अ॒व॒क्राम॒न् । अश॑स्तीः । रु॒द्रस्य॑ । गाण॑पत्यम् । म॒यो॒भूः । एहि॑ । उ॒र्वम् । अ॒न्तरि॑क्षम् । वी॑हि । स्व॒स्ति-ग॑व्यूतिः । अभ॑यानि । कृ॒ण्वन् । पू॒ष्णा । स॒युजा॑ । स॒ह ।

प्रतूर्वन्O overpowering/overcoming one
प्रतूर्वन्:
सम्बोधन (कर्तृ-सम्बन्धः) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootप्र-तॄ (धातु) → प्रतूर्वन् (वर्तमान कृदन्त/शतृ) / प्रातिपदिक
एहिcome
एहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
अवक्रामन्O stepping down/descending one
अवक्रामन्:
सम्बोधन / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअव-क्रम् (धातु) → अवक्रामन् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
अशस्तीः(our) misfortunes / non-praises / harms
अशस्तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअ-शस्ति (प्रातिपदिक)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
गाणपत्यम्the lordship/leadership of the troop (Gaṇapati-hood)
गाणपत्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगाणपत्य (प्रातिपदिक)
मयोभूःO source of delight/beneficence
मयोभूः:
सम्बोधन / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमयस् + भू (प्रातिपदिक/कृदन्त: मयोभू)
एहिcome
एहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
उर्वम्the wide expanse / broad region
उर्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउर्व (प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षम्the mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षम्:
कर्म (गन्तव्य-देशः)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
वीहिgo forth / proceed
वीहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-इ (धातु) (वेदिक रूप: वीहि)
स्वस्तिगव्यूतिःthe auspicious cattle-track/path of well-being
स्वस्तिगव्यूतिः:
कर्ता (क्रियायाः) / विधेयम्
TypeNoun
Rootस्वस्ति + गव्यूति (समास-प्रातिपदिक)
अभयानिfearlessnesses / securities
अभयानि:
कर्म
TypeNoun
Rootअभय (प्रातिपदिक)
कृण्वन्making, producing
कृण्वन्:
कर्ता (स्वस्तिगव्यूतिः—कर्तृभावेन) / क्रियाविशेषणभावः
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृण्वन् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
पूष्णाwith Pūṣan
पूष्णा:
सह/करण (instrument/association)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
सयुजाin companionship/yoked together
सयुजा:
विशेषणम् (तृतीया-सहभावः)
TypeAdjective
Rootस-युज् (प्रातिपदिक)
सहtogether, with
सह:
सहार्थक-अव्यय (association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
P
Pratūrvan (the Overcomer/Impeller)
R
Rudra (as Gaṇapati/gaṇādhipa)
P
Pūṣan