Shloka 40

Brahmā–Viṣṇu-Pūjā: Upacāra-Vistāra and Īśvara’s Prasāda

Offerings in Shiva Worship and the Lord’s Grace

Devanagari script

तस्मादज्ञातमीशत्वं व्यक्तं द्योतयितुं हि वाम् । सकलोहमतो जातः साक्षादीशस्तु तत्क्षणात्

Transliteration

tasmādajñātamīśatvaṃ vyaktaṃ dyotayituṃ hi vām | sakalohamato jātaḥ sākṣādīśastu tatkṣaṇāt

Translation

Vì thế, để làm hiển lộ rõ ràng cho hai ngươi quyền Chúa Tể của Ta vốn chưa được nhận biết, Ta đã mang lấy hình tướng hiển hiện, viên mãn này (sakala); và ngay trong khoảnh khắc ấy, Ta chính là Đấng Chúa Tể, hiện tiền một cách trực tiếp.

Word by Word

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Hetu/Reason (हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन

• अज्ञातम्: unknown
• अज्ञातम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अज्ञात (प्रातिपदिक; ज्ञा-धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र ईशत्वम् इत्यस्य विशेषणम् (unknown)

• ईशत्वम्: lordship
• ईशत्वम्: Karma/Object (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईशत्व (प्रातिपदिक; ईश+त्व)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• व्यक्तम्: clearly/manifestly
• व्यक्तम्: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्यक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (clearly)

• द्योतयितुम्: to make known/illuminate
• द्योतयितुम्: Prayojana/Purpose (प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: द्योतय् (धातु; द्योतयति)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (कर्तरि); प्रयोजनार्थक (for the purpose of)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/causal)

• वाम्: you two
• वाम्: Karma/Object (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), द्विवचन

• सकलः: with parts/complete (manifest)
• सकलः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण

• अहम्: I
• अहम्: Karta/Subject (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• अतः: therefore
• अतः: Hetu/Reason (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थ (therefore)

• जातः: was born/arose
• जातः: Kriya/Predicate (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम् इत्यस्य विधेय

• साक्षात्: directly
• साक्षात्: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रत्यक्षार्थक (directly, in person)

• ईशः: the Lord
• ईशः: Karta/Subject (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• तत्क्षणात्: at that very moment/instantly
• तत्क्षणात्: Adhikarana/Time (अधिकरण-काळ)
• Type: Noun
• Root: तत् + क्षण (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष (तस्मिन् क्षणे/तत्क्षण); पञ्चमी-विभक्ति (Ablative; time-from), एकवचन; कालवाचक

Speaker

Lord Shiva (Īśvara) speaking to Brahmā and Viṣṇu

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Role: liberating

Cosmic Context

Cosmic Event: Theophany: transition from niṣkala (unmanifest) to sakala (manifest) for disclosure to Brahmā and Viṣṇu

Characters & Entities

• Shiva
• Brahma
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that Śiva, though ultimately beyond comprehension, compassionately becomes directly manifest so limited beings can recognize His Īśvara-nature and receive right knowledge leading toward liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It supports Saguna-upāsanā: the Lord takes a perceivable form to reveal the truth of His sovereignty. Linga worship similarly honors the transcendent Śiva through a manifest symbol that makes His presence accessible.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Contemplate Śiva as sākṣāt (directly present) while repeating the Pañcākṣarī mantra—“Om Namaḥ Śivāya”—with focused awareness, using Linga-dhyāna as the support for realizing the Lord’s manifest grace.