Pārthiva-Śiva-liṅga-māhātmya (The Excellence of the Earthen Śiva Liṅga)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत सूत चिरंजीव धन्यस्त्वं शिवभक्तिमान् । सम्यगुक्तस्त्वया लिंगमहिमा सत्फलप्रदः

Các hiền thánh nói: “Hỡi Sūta, hỡi Sūta, nguyện ông sống lâu. Ông thật phước lành vì là người sùng kính Śiva. Ông đã tuyên dương đúng đắn vinh quang của Liṅga—đấng ban cho quả lành chân thật và cát tường.”

Verse 2

यत्र पार्थिवमाहेशलिंगस्य महिमाधुना । सर्वोत्कृष्टश्च कथितो व्यासतो ब्रूहि तं पुनः

Trong mạch chuyện ấy, nơi vinh quang của Māheśa Liṅga bằng đất đã được nói là tối thượng hơn hết thảy—xin hãy thuật lại cho chúng tôi một lần nữa, đầy đủ và tường tận.

Verse 3

सूत उवाच । शृणुध्वमृषयः सर्वे सद्भक्त्या हरतो खिलाः । शिवपार्थिवलिंगस्य महिमा प्रोच्यते मया

Sūta nói: “Hỡi các bậc hiền triết, tất cả hãy lắng nghe với lòng sùng tín chân thành, gạt bỏ mọi xao lãng. Nay ta sẽ tuyên dương vinh quang của Liṅga bằng đất (pārthiva) của Thánh Śiva.”

Verse 4

उक्तेष्वेतेषु लिंगेषु पार्थिवं लिंगमुत्तमम् । तस्य पूजनतो विप्रा बहवः सिद्धिमागताः

Trong các Liṅga đã được nói đến, Liṅga bằng đất (pārthiva) là tối thượng. Nhờ thờ phụng Liṅga ấy, hỡi các brāhmaṇa, nhiều người đã đạt thành tựu (siddhi) và sự viên mãn.

Verse 5

हरिर्ब्रह्मा च ऋषयः सप्रजापतयस्तथा । संपूज्य पार्थिवं लिंगं प्रापुःसर्वेप्सितं द्विजाः

Hari (Viṣṇu), Brahmā, các bậc ṛṣi và các Prajāpati nữa—sau khi chí thành thờ phụng Liṅga bằng đất (pārthiva)—đều đạt được, hỡi các bậc nhị sinh, mọi điều mình mong cầu.

Verse 6

देवासुरमनुष्याश्च गंधर्वोरगराक्षसाः । अन्येपि बहवस्तं संपूज्य सिद्धिं गताः परम्

Chư Deva, Asura và loài người—cùng Gandharva, Nāga và Rākṣasa nữa—quả thật còn nhiều hạng khác, sau khi chí kính thờ phụng Ngài, đều đạt đến siddhi tối thượng (thành tựu giải thoát).

Verse 7

कृते रत्नमयं लिंगं त्रेतायां हेमसंभवम् । द्वापरे पारदं श्रेष्ठं पार्थिवं तु कलौ युगे

Trong Kṛta Yuga, Liṅga bằng châu báu được quy định; trong Tretā Yuga, Liṅga bằng vàng; trong Dvāpara Yuga, Liṅga thủy ngân là thù thắng nhất; còn trong Kali Yuga, Liṅga bằng đất sét (pārthiva) được khuyến nghị.

Verse 8

अष्टमूर्तिषु सर्वासु मूर्तिर्वै पार्थिवी वरा । अनन्यपूजिता विप्रास्तपस्तस्मान्महत्फलम्

Trong mọi Aṣṭamūrti (tám hóa thân) của Śiva, hình tướng bằng đất (pārthivī) quả là thù thắng nhất. Hỡi các brāhmaṇa, khi được thờ phụng bằng lòng sùng kính không phân tán, pháp hành ấy trở thành khổ hạnh (tapas) cho quả báo vô cùng lớn lao.

Verse 9

यथा सर्वेषु देवेषु ज्येष्ठः श्रेष्ठो महेश्वरः । एवं सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्टमुच्यते

Cũng như trong muôn vị thần, Mahādeva (Maheśvara) là bậc trưởng thượng và tối thượng, thì trong mọi hình thức thờ phụng Liṅga, Liṅga bằng đất (pārthiva) được tuyên xưng là thù thắng nhất.

Verse 10

यथा नदीषु सर्वासु ज्येष्ठा श्रेष्ठा सुरापगा । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

Như trong mọi dòng sông, Surāpagā (sông Gaṅgā trên cõi trời) được xem là bậc trưởng và tối thắng; cũng vậy, trong mọi hình thức thờ phụng Liṅga, liṅga bằng đất (pārthiva) được tuyên xưng là thù thắng nhất.

Verse 11

यथा सर्वेषु मंत्रेषु प्रणवो हि महान्स्मृतः । तथेदं पार्थिवं श्रेष्ठमाराध्यं पूज्यमेव हि

Như trong mọi thần chú, Praṇava (Oṁ) được ghi nhớ là tối đại; cũng vậy, liṅga bằng đất (pārthiva) này là thù thắng nhất—thật đáng để cầu thỉnh, phụng sự và lễ bái.

Verse 12

यथा सर्वेषु वर्णेषु ब्राह्मणःश्रेष्ठ उच्यते । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

Như trong mọi giai tầng (varṇa), Bà-la-môn (Brāhmaṇa) được nói là bậc tối thượng; cũng vậy, trong mọi loại Liṅga, liṅga bằng đất (pārthiva) được tuyên xưng là thù thắng nhất.

Verse 13

यथा पुरीषु सर्वासु काशीश्रेष्ठतमा स्मृता । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

Như Kāśī được ghi nhớ là thánh thành tối thắng trong mọi thánh địa, cũng vậy, trong mọi hình tướng Liṅga, Liṅga bằng đất (pārthiva) được tuyên xưng là thượng hảo để thờ phụng.

Verse 14

यथा व्रतेषु सर्वेषु शिवरात्रिव्रतं परम् । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्थमुच्यते

Như trong mọi giới nguyện, hạnh trì Śivarātri là tối thượng, cũng vậy, trong mọi Liṅga, Liṅga bằng đất (pārthiva) được gọi là thù thắng nhất.

Verse 15

यथा देवीषु सर्वासु शैवीशक्तिः परास्मृता । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

Như trong mọi Nữ Thần, Śaiva-Śakti được ghi nhớ là tối thượng, cũng vậy trong mọi hình thái Liṅga, Liṅga bằng đất (pārthiva) được tuyên xưng là thù thắng nhất.

Verse 16

प्रकृत्यपार्थिवं लिंगं योन्यदेवं प्रपूजयेत् । वृथा भवति सा पूजा स्नानदानादिकं वृथा

Nếu ai thờ phụng Liṅga vốn không do đất tạo thành, hoặc thờ yoni không mang tính thần thánh, thì sự cúng bái ấy trở nên vô ích; các nghi lễ kèm theo như tắm gội và bố thí cũng đều vô ích.

Verse 17

पार्थिवाराधनं पुण्यं धन्यमायुर्विवर्धनम् । तुष्टिदं पुष्टिदंश्रीदं कार्यं साधकसत्तमैः

Thờ phụng Liṅga bằng đất (pārthiva) là công đức, là điềm lành, làm tăng thọ mạng. Nó ban sự mãn nguyện, dưỡng lực và phú quý; vì thế, bậc hành giả ưu tú nên thực hành.

Verse 18

यथा लब्धोपचारैश्च भक्त्या श्रद्धासमन्वितः । पूजयेत्पार्थिवं लिंगं सर्वकामार्थसिद्धिदम्

Với bất cứ lễ vật nào mình có được, và với lòng sùng kính đi đôi với niềm tin, hãy thờ phụng Liṅga bằng đất (pārthiva) của Śiva; vì Ngài ban sự thành tựu mọi mục đích chính đáng và mọi ước nguyện.

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडे पार्थिवशिवलिंगपूजनमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc Vidyeśvara Saṃhitā, phần Sādhyasādhana Khaṇḍa—kết thúc chương thứ mười chín, mang tựa đề: “Tường thuật về vinh quang của việc thờ phụng Śiva-liṅga bằng đất.”

Verse 20

त्रिसंध्यं योर्चयंल्लिंगं कृत्वा बिल्वेन पार्थिवम् । दशैकादशकंयावत्तस्य पुण्यफलं शृणु

Hãy nghe quả phúc của người mỗi ngày, vào ba thời sandhyā, nắn một liṅga bằng đất (pārthiva) và thờ phụng với lá bilva, giữ trọn hạnh nguyện ấy trong mười hoặc mười một ngày.

Verse 21

अनेनैव स्वदेहेन रुद्र लोके महीयते । पापहं सर्वमर्त्यानां दर्शनात्स्पर्शनादपि

Chỉ với chính thân này, người ấy được tôn vinh nơi cõi của Rudra. Người ấy trở thành kẻ diệt trừ tội lỗi cho mọi phàm nhân—dẫu chỉ do thấy hay chạm đến cũng vậy.

Verse 22

जीवन्मुक्तः स वैज्ञानी शिव एव न संशयः । तस्य दर्शनमात्रेण भुक्तिर्मुक्तिश्च जायते

Bậc trí giả được giải thoát ngay khi còn sống thật chính là Śiva—không còn nghi ngờ. Chỉ cần được chiêm bái (darśana) người ấy, cả phúc hưởng (bhukti) lẫn giải thoát (mukti) đều sinh khởi.

Verse 23

शिवं यः पूजयेन्नित्यं कृत्वा लिंगं तु पार्थिवम् । यावज्जीवनपर्यंतं स याति शिवमन्दिरम्

Ai hằng ngày thờ phụng Śiva, nắn một pārthiva-liṅga (liṅga bằng đất) mà lễ bái, và giữ trọn pháp hành ấy suốt đời, người ấy sẽ đến thánh điện của Śiva—cõi ngự của Ngài, nơi gần kề Thượng Chủ và rốt ráo đạt giải thoát nhờ ân điển của Ngài.

Verse 24

मृडेनाप्रमितान्वर्षाञ्छिवलोकेहि तिष्ठति । सकामः पुनरागत्य राजेन्द्रो भारते भवेत्

Nhờ ân phúc của Mr̥ḍa (Thần Śiva), người ấy an trú trong cõi Śiva suốt vô lượng năm; nếu còn mang dục vọng, trở lại nữa thì sẽ thành bậc đế vương tối thượng ở Bhārata (Ấn Độ).

Verse 25

निष्कामः पूजयेन्नित्यं पार्थिवंलिंगमुत्तमम् । शिवलोके सदा तिष्ठेत्ततः सायुज्यमाप्नुयात्

Người đã lìa mọi dục cầu ích kỷ nên hằng ngày thờ phụng Liṅga đất (pārthiva) tối thượng. Vị tín đồ ấy luôn an trú trong cõi Śiva, rồi sau đó chứng đắc sāyujya—hợp nhất trọn vẹn với Đức Śiva.

Verse 26

पार्थिवं शिवलिंगं च विप्रो यदि न पूजयेत् । स याति नरकं घोरं शूलप्रोतं सुदारुणम्

Nếu một vị brāhmaṇa không thờ phụng Śiva-liṅga bằng đất (pārthiva), người ấy sẽ rơi vào địa ngục ghê rợn, cực kỳ khốc liệt, nơi bị đóng xuyên trên cây đinh ba.

Verse 27

यथाकथंचिद्विधिना रम्यं लिंगं प्रकारयेत् । पंचसूत्रविधानां च पार्थिवेन विचारयेत्

Bằng bất cứ cách nào có thể, theo đúng nghi thức, hãy tạo tác một Liṅga trang nhã. Và với Liṅga bằng đất, hãy quán niệm và thực hành đúng sự an bài của năm ‘sūtra’—năm nguyên tắc nghi lễ đã được truyền dạy.

Verse 28

अखण्डं तद्धि कर्तव्यं न विखण्डं प्रकारयेत् । द्विखण्डं तु प्रकुर्वाणो नैव पूजाफलं लभेत्

Vật cúng ấy quả phải giữ cho toàn vẹn, chớ làm thành mảnh vụn. Kẻ thực hiện lễ vật chia đôi thì tuyệt nhiên không đạt được quả phúc của sự thờ phụng.

Verse 29

रत्नजं हेमजं लिंगं पारदं स्फाटिकं तथा । पार्थिवं पुष्परागोत्थमखंडं तु प्रकारयेत्

Nên chỉ định và an vị đúng pháp để thờ phụng Śiva-liṅga làm bằng châu báu, bằng vàng, bằng thủy ngân, và cũng bằng pha lê; lại có liṅga bằng đất, liṅga tạo từ hoàng ngọc (topaz), và liṅga nguyên vẹn không sứt mẻ.

Verse 30

अखंडं तु चरं लिंगं द्विखंडमचरं स्मृतम् । खंडाखंडविचारोयं सचराचरयोः स्मृतः

Liṅga ‘động’ (cara) được dạy là ‘bất phân’ (akhaṇḍa), còn Liṅga ‘tĩnh’ (acara) được ghi nhớ là ‘hai phần’ (dvikhaṇḍa). Sự phân biệt chia và không chia này được nêu ra liên hệ với động và tĩnh.

Verse 31

वेदिका तु महाविद्या लिंगं देवो महेश्वरः । अतो हि स्थावरे लिंगे स्मृता श्रेष्ठादिखंडिता

Vedikā (bệ thờ) quả thật là Đại Minh Trí (Mahāvidyā), còn Liṅga chính là Thần—Mahādeva Maheśvara tự thân. Vì vậy, đối với Liṅga được an vị cố định, sự tôn thắng được dạy là phân thành các bậc, khởi từ bậc ‘tối thượng’.

Verse 32

द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं हि विधानतः । अखंडं जंगमं प्रोक्तंश् ऐवसिद्धान्तवेदिभिः

Theo đúng pháp định, Liṅga bất động (sthāvara) phải được tạo thành hai phần; còn Liṅga động (jaṅgama) được các bậc thông đạt Siddhānta tuyên dạy là một khối duy nhất, nguyên vẹn không phân (akhaṇḍa).

Verse 33

द्विखंडं तु चरां लिंगं कुर्वन्त्यज्ञानमोहिताः । नैव सिद्धान्तवेत्तारो मुनयः शास्त्रकोविदाः

Bị vô minh mê hoặc, có kẻ đem Liṅga di động chia làm hai phần. Nhưng các bậc Muni am tường Siddhānta, tinh thông kinh điển, tuyệt nhiên không chấp nhận việc ấy.

Verse 34

अखंडं स्थावरं लिंगं द्विखंडं चरमेव च । येकुर्वन्तिनरामूढानपूजाफलभागिनः

Liṅga cố định (sthāvara) phải nguyên vẹn, không sứt mẻ; còn liṅga di động (cara) có thể làm thành hai phần. Những kẻ mê muội làm trái điều ấy thì không xứng đáng thọ nhận quả phúc của sự thờ phụng.

Verse 35

तस्माच्छास्त्रोक्तविधिना अखंडं चरसंज्ञकम् । द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं परया मुदा

Vì thế, theo nghi thức do kinh điển dạy, nên tạo liṅga không phân chia, gọi là (cara); và cũng nên, với lòng sùng kính tối thượng cùng niềm hoan hỷ, tạo liṅga hai phần được an lập làm (sthāvara).

Verse 36

अखंडे तु चरे पूजा सम्पूर्णफलदायिनी । द्विखंडे तु चरे पूजामहाहानिप्रदा स्मृता

Khi thờ phụng trên liṅga nguyên vẹn, công đức ban cho quả báo trọn vẹn. Nhưng sự thờ phụng trong trạng thái sứt gãy hay phân chia được ghi nhớ là đem lại tổn thất lớn (về phúc đức và hiệu lực tâm linh).

Verse 37

अखंडे स्थावरे पूजा न कामफलदायिनी । प्रत्यवायकरी नित्यमित्युक्तं शास्त्रवेदिभिः

Các bậc thông hiểu kinh điển dạy rằng: lễ thờ cúng dâng lên linh tượng cố định, không có sự phân đoạn, không ban quả như ý; trái lại, nó luôn trở thành nguyên nhân của lỗi nghi lễ (pratyavāya).