Bhāratavarṣa–Navabheda-Vyavasthā (The Nine Divisions of Bhāratavarṣa and Its Sacred Geography)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । वक्ष्येऽहं भारतं वर्षं हिमाद्रेश्चैव दक्षिणे । उत्तरे तु समुद्रस्य भारती यत्र संसृतिः

Sanatkumāra nói: “Ta sẽ thuật về Bhārata-varṣa, nằm về phía nam dãy Hi-mã-lạp-sơn và về phía bắc đại dương—nơi dòng đời của con người, vòng luân hồi thế tục, vẫn tiếp diễn.”

Verse 2

नवयोजनसाहस्रो विस्तारोऽस्य महामुने । स्वर्गापवर्गयोः कर्मभूमिरेषा स्मृता बुधैः

Hỡi bậc đại hiền, bề rộng của xứ ấy được nói là chín nghìn do-tuần. Người trí ghi nhớ đây là “nghiệp địa” (karma-bhūmi), nơi nhờ hành nghiệp và dâng mọi việc trong lòng sùng kính lên Śiva—Đấng ban cả phúc lạc và giải thoát—mà đạt được thiên giới lẫn giải thoát tối hậu.

Verse 3

यतस्संप्राप्यते पुंभिस्स्वर्गो नरक एव च । भारतस्यापि वर्षस्य नव भेदान्ब्रवीमि ते

Theo nguyên lý ấy của nghiệp và pháp, con người đạt đến hoặc thiên giới hoặc địa ngục. Nay ta cũng sẽ nói cho ngươi về chín phần phân chia của Bhārata-varṣa.

Verse 4

इंद्रद्युम्नः कसेरुश्च ताम्रवर्णो गभस्तिमान् । नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

Indradyumna, Kasеру, Tāmravarṇa và Gabhastimān; lại có Nāgadvīpa và Saumya; rồi đến Gandharva và Vāruṇa—đó là các danh xưng đang được kể theo thứ tự.

Verse 5

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपस्सागरसंभृतः । योजनानां सहस्रं तु द्वीपोऽयं दक्षिणोत्तरः

Đây quả thật là hòn đảo thứ chín trong số ấy, được đại dương bao bọc. Đảo này dài một nghìn do-tuần, trải từ nam đến bắc.

Verse 6

पूर्वे किराता यस्य स्युर्दक्षिणे यवनाः स्थिताः । पश्चिमे च तथा ज्ञेया उत्तरे हि तपस्विनः

Phía đông có người Kirāta cư trú; phía nam có người Yavana đóng giữ. Phía tây cũng nên hiểu là có những dân tộc tương tự; còn phía bắc, quả thật là các bậc khổ hạnh chuyên tu tapas (khổ hạnh).

Verse 7

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या मध्ये शूद्राश्च भूयशः । इज्या युद्धपणा सेवा वर्तयन्तो व्यवस्थिताः

Có các Brāhmaṇa, Kṣatriya và Vaiśya; và giữa họ, Śūdra lại đông hơn cả. An trú trong địa vị của mình, họ thực hành các bổn phận đã định—tế tự và lễ hiến, chiến trận và trị quốc, buôn bán và mưu sinh, cùng việc phụng sự.

Verse 8

महेंद्रो मलयस्सह्यः सुदामा चर्क्षपर्वतः । विंध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

Mahendra, Malaya, Sahya, Sudāman, núi Carkṣa, Vindhya và Pāriyātra—đó được tuyên xưng là bảy kulaparvata, những dãy núi chủ tộc trọng yếu tại đây.

Verse 9

वेदस्मृतिपुराणाद्याः पारियात्रोद्भवा मुने । सर्वपापहरा ज्ञेया दर्शनात्स्पर्शनादपि

Hỡi bậc hiền triết, các Veda, Smṛti, Purāṇa và những giáo huấn thánh khác phát sinh từ (hay gắn liền với) Pāriyātra phải được biết là năng lực diệt trừ mọi tội lỗi—chỉ cần nhìn thấy, thậm chí chỉ cần chạm đến cũng vậy.

Verse 10

नर्मदा सुरसाद्याश्च सप्तान्याश्च सहस्रशः । विंध्योद्भवा महानद्यस्सर्वपापहराश्शुभाः

Sông Narmadā, Surasā và các sông khác—thêm bảy sông nữa, lại đến hàng ngàn—đều là những đại hà phát nguyên từ dãy Vindhya; bản tính cát tường, có năng lực trừ sạch mọi tội lỗi.

Verse 11

गोदावरी भीमरथी तापीप्रमुखनिम्नगाः । गिरेर्विनिर्गता ऋक्षात्सद्यः पापभयापहाः

Trong các dòng sông, nổi bật là Godāvarī, Bhīmarathī, Tāpī và những sông khác; tuôn chảy từ núi Ṛkṣa, chúng lập tức xua tan tội lỗi và cả nỗi sợ sinh từ tội lỗi.

Verse 12

सह्यपादोद्भवा नद्यः कृष्णावेण्यादिकास्तथा । कृतमाला ताम्रपर्णी प्रमुखा मलयोद्भवाः

Từ núi Sahya phát sinh các sông như Kṛṣṇā, Veṇī và nhiều sông khác. Từ núi Malaya phát sinh những dòng sông bậc nhất: Kṛtamālā và Tāmraparṇī.

Verse 13

त्रियामा चर्षिकुल्याद्या महेन्द्रप्रभवा स्मृताः । ऋषिकुल्या कुमार्य्याद्याः शुक्तिमत्पादसंभवाः

Triyāmā, Carṣikulyā và các sông khác được ghi nhớ là phát nguyên từ núi Mahendra. Còn Ṛṣikulyā, Kumāryā và các sông khác được nói là phát sinh từ vùng chân núi Śuktimān.

Verse 14

नानाजनपदास्तेषु मंडलेषु वसन्ति वै । आसां पिबंति पानीयं सरत्सु विविधेषु च

Trong những miền ấy, người từ nhiều xứ sở khác nhau quả thật cư trú; và từ các hồ ao đa dạng nơi đó, họ uống lấy nước.

Verse 15

चत्वारि भारते वर्षे युगान्यासन्महामुने । कृतादीनि न चान्येषु द्वीपेषु प्रभवंति हि

Bạch đại hiền, bốn thời đại (Yuga) chỉ hiện hữu riêng trong Bhārata-varṣa—Kṛta và các Yuga còn lại; quả thật chúng không phát sinh ở các châu lục (dvīpa) khác.

Verse 16

दानानि चात्र दीयंते सुकृतैश्चात्र याज्ञिकैः । तपस्तपंति यतयः परलोकार्थमादरात्

Tại đây, những người hành tế lễ đầy công đức bố thí cúng dường. Cũng tại đây, các bậc du sĩ khổ hạnh, giữ giới nghiêm mật, chí thành tu tapasyā vì lợi ích đời sau—cầu đạt cảnh giới cao thượng.

Verse 17

यतो हि कर्मभूरेषा जम्बूद्वीपे महामुने । अत्रापि भारतं श्रेष्ठमतोऽन्या भोगभूमयः

Vì vậy, hỡi bậc đại hiền, trong Jambūdvīpa đây là cõi đất để thực hành nghiệp (karma). Ngay trong đó, Bhārata là tối thắng; bởi thế các xứ khác chủ yếu là những miền dành cho hưởng thụ.

Verse 18

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां ब्रह्माण्डकथने सप्तदीपवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc quyển thứ năm, Umāsaṃhitā, ở phần thuật về Brahmāṇḍa (trứng vũ trụ)—kết thúc chương mười tám mang tên “Mô tả Bảy Châu Lục”.

Verse 19

स्वर्गापवर्गास्पदमार्गभूते धन्यास्तु ते भारतभूमिभागे । गायंति देवाः किल गीतकानि भवंति भूयः पुरुषास्सुरास्ते

Phúc thay những ai sinh trong miền đất Bhārata, vì đó chính là con đường và nền đất dẫn đến cả thiên giới lẫn giải thoát. Tương truyền chư thiên hát những khúc ca tán thán họ, bởi những con người ấy, nhờ công đức và đời sống hướng về Śiva, lại trở nên thần thánh hết lần này đến lần khác.

Verse 20

अवाप्य मानुष्यमयं कदाचिद्विहृत्य शंभोः परमात्मरूपे । फलानि सर्वाणि तु कर्मजानि यास्याम्यहं तत्तनुतां हि तस्य

Đã có lúc đạt được thân người, và đã vui chơi trong Thể Tối Thượng—tự tánh Đại Ngã của Śambhu—ta sẽ vượt qua mọi quả báo phát sinh từ nghiệp, và quả thật đạt đến sự đồng nhất với Ngài.

Verse 21

आप्स्यंति धन्याः खलु ते मनुष्याः सुखैर्युताः कर्मणि सन्निविष्टाः । जनुर्हि येषां खलु भारतेऽस्ति ते स्वर्गमोक्षोभयलाभवन्तः

Quả thật phước thay những con người ấy: được an lạc đầy đủ và vững trú trong hành nghiệp chánh. Thật vậy, ai sinh nơi Bhārata, nếu nghiệp hạnh thuận chánh, sẽ được cả hai: phúc lạc cõi trời và giải thoát (mokṣa).

Verse 22

लक्षयोजनविस्तारस्समस्तपरिमण्डलः । जम्बूद्वीपो मया ख्यातः क्षारोदधिसुसंवृतः

Jambūdvīpa, tròn đầy khắp toàn thể chu vi, bề ngang một trăm nghìn yojana, đã được ta mô tả như vậy: được biển mặn bao bọc quanh mình một cách vẹn toàn.

Verse 23

संवेष्ट्य क्षारमुदधिं शतसाहस्रसम्मितम् । ततो हि द्विगुणो ब्रह्मन्प्लक्षद्वीपः प्रकीर्तितः

Được biển mặn bao quanh, với bề rộng được nói là một trăm nghìn do-tuần, thì châu Plakṣa, hỡi Bà-la-môn, được tuyên xưng là lớn gấp đôi như thế.

Verse 24

गोमंतश्चैव चन्द्रश्च नारदो दर्दुरस्तथा । सोमकस्सुमनाश्शैलो वैभ्राजश्चैव सत्तमः

“(Có) Gomanta và Candra, lại có Nārada, cùng Dardura; cũng vậy Somaka, Sumanā, Śaila và Vaibhrāja—hỡi bậc thượng trong hàng người nghe.”

Verse 25

वर्षाचलेषु रम्येषु सहितास्सततं प्रजाः । वसंति देवगंधर्वा वर्षेष्वेतेषु नित्यशः

Trên những núi Varṣa mỹ lệ ấy, các cộng đồng luôn sống hòa hợp; và trong các miền ấy, chư Thiên cùng các Gandharva cư trú thường hằng.

Verse 26

नाधयो व्याधयो वापि जनानां तत्र कुत्रचित् । दश वर्षसहस्राणि तत्र जीवंति मानवाः

Nơi ấy, giữa loài người, tuyệt nhiên không có ưu não hay bệnh tật nào. Ở chốn ấy, con người sống đến mười ngàn năm.

Verse 27

अनुतप्ता शिखी चैव पापघ्नी त्रिदिवा कृपा । अमृता सुकृता चैव सप्तैवात्र च निम्नगाः

Tại đây quả thật có bảy dòng sông thiêng: Anutaptā, Śikhī, Pāpaghnī, Tridivā, Kṛpā, Amṛtā và Sukṛtā.

Verse 28

क्षुद्रनद्यस्तथा शैलास्तत्र संति सहस्रशः । ताः पिबंति सुसंहृष्टा नदीर्जनपदास्तु ते

Ở đó cũng có vô số sông nhỏ và núi non hàng nghìn. Các thành thị và xứ sở ấy lòng hân hoan mà uống nước từ những dòng sông ấy.

Verse 29

न तत्रापि युगावस्था यथास्थानेषु सप्तसु । त्रेतायुगसमः कालस्सर्वदैव महामुने

Hỡi bậc đại hiền, ngay tại đó cũng không có sự phân kỳ các yuga như trong bảy cõi ở đúng vị trí của chúng; thời gian nơi ấy luôn tương đương với thời Tretā Yuga.

Verse 30

विप्रक्षत्रियवैश्यास्ते शूद्राश्च मुनिसत्तम । कल्पवृक्षसमानस्तु तन्मध्ये सुमहातरुः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng hiền triết, giữa họ có các brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya và cả śūdra. Họ như những cây ban phúc toại nguyện; và giữa họ đứng một đại thụ vô cùng lớn, tối tôn vượt trội.

Verse 31

प्लक्षस्तन्नामसंज्ञो वै प्लक्षद्वीपो द्विजोत्तम । इज्यते तत्र भगवाञ्छंकरो लोकशंकरः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, quả thật có một châu lục mang chính danh ấy—Plakṣa-dvīpa. Tại đó, Đức Thế Tôn Śaṅkara, đấng ban phúc cho muôn cõi, được tôn thờ phụng bái.

Verse 32

हरिश्च भगवान्ब्रह्मा यन्त्रैर्मन्त्रैश्च वैदिकैः । संक्षेपेण तथा भूयश्शाल्मलिं त्वं निशामय

“Hari (Viṣṇu) và Đức Thế Tôn Brahmā—nhờ các yantra cùng những thần chú Veda—đã thực hiện điều ấy, lúc thì tóm lược, lúc lại đầy đủ hơn. Nay chính ngươi hãy lắng nghe về Śālmalī.”

Verse 33

सप्तवर्षाणि तत्रैव तेषां नामानि मे शृणु । श्वेतोऽथ हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा

“Ngay tại đó có bảy mùa mưa/bảy năm; hãy nghe ta nói tên của chúng: Śveta, Harita, Jīmūta, và cũng như vậy Rohita.”

Verse 34

वैकलो मानसश्चैव सुप्रभस्सप्तमो मुने । शाल्मलेन तु वृक्षेण द्वीपः शाल्मलिसंज्ञकः

Hỡi hiền triết, các xứ Vaikala, Mānasa và Suprabha cũng được kể đến. Châu lục thứ bảy được gọi là Śālmali, vì mang tên theo cây Śālmali.

Verse 35

द्विगुणेन समुद्रेण सततं संवृतः स्थितः । वर्षाभिव्यंजका नद्यस्तासां नामानि मे शृणु

Châu lục ấy luôn bị bao bọc tứ phía bởi một đại dương có kích lượng gấp đôi, và cứ thế an trụ. Nay hãy nghe ta nói tên những con sông làm hiển lộ các mùa mưa.

Verse 36

शुक्ला रक्ता हिरण्या च चन्द्रा शुभ्रा विमोचना । निवृत्तिः सप्तमी तासां पुण्यतोया सुशीतलाः

“Những dòng nước thiêng ấy” là Śuklā, Raktā, Hiraṇyā, Candrā, Śubhrā, Vimocanā, và vị thứ bảy là Nivṛtti. Nước của các dòng ấy đầy công đức, mát lạnh vô cùng, đem lại sự thanh tịnh và giải thoát.

Verse 37

सप्तैव तानि वर्षाणि चतुर्वर्णायुतानि च । भगवन्तं सदा शंभुं यजंते विविधैर्मखैः

Trong đúng bảy năm ấy—và cả suốt hàng vạn năm nữa—bốn varṇa đã không ngừng tế tự Đức Thế Tôn Śambhu, dâng lên muôn vàn nghi lễ hiến tế.

Verse 38

देवानां तत्र सान्निध्यमतीव सुमनोरमे । एष द्वीपस्समुद्रेण सुरोदेन समावृतः

Tại nơi chốn diệu lạc ấy, sự hiện diện của chư thiên được cảm nhận trọn vẹn. Hòn đảo này được biển cả bao quanh, được trấn giữ và giới định bởi trật tự thiêng liêng của thần linh.

Verse 39

द्विगुणेन कुशद्वीपः समंताद्बाह्यतः स्थितः । वसंति तत्र दैतेया मनुजैस्सह दानवाः

Bao bọc phía ngoài, Kuśadvīpa trải rộng gấp đôi. Nơi ấy, các Daitya và Dānava cư trú cùng với loài người.

Verse 40

तथैव देवगन्धर्वा यक्षाः किंपुरुषादयः । वर्णास्तत्रैव चत्वारो निजानुष्ठानतत्पराः

Cũng vậy, ở đó có các Thiên thần và Gandharva, các Yakṣa, các Kiṃpuruṣa cùng những loài khác. Tại đó cũng có bốn varṇa, mỗi người đều chuyên tâm giữ gìn bổn phận được quy định cho chính mình.

Verse 41

तत्रैव च कुशद्वीपे ब्रह्माणं च जनार्द्दनम् । यजंति च तथेशानं सर्वकामफलप्रदम्

Ngay tại đó, ở Kuśadvīpa, họ thờ phụng Brahmā và Janārdana (Viṣṇu); và cũng vậy, họ thờ phụng Īśāna (Chúa Śiva), Đấng ban quả báo cho mọi ước nguyện.

Verse 42

कुशेशयो हरिश्चैव द्युतिमान्पुष्पवांस्तथा । मणिद्रुमो हेमशैलस्सप्तमो मन्दराचलः

“(Chúng được gọi là) Kuśeśaya, Hari, Dyutimān, Puṣpavān, Maṇidruma, Hemaśaila; và ngọn thứ bảy là Mandarācala (núi Mandara).”

Verse 43

नद्यश्च सप्त तासां तु नामानि शृणु तत्त्वतः । धूतपापा शिवा चैव पवित्रा संमितिस्तथा

“Có bảy con sông. Nay hãy lắng nghe tên của chúng đúng như thật: Dhūtapāpā, Śivā, và cũng vậy Pavitṛā, cùng Saṃmiti.”

Verse 44

विद्या दंभा मही चान्या सर्वपापहरास्त्विमाः । अन्यास्सहस्रशस्संति शुभापो हेमवालुकाः

Minh triết thánh, sự tự chế thanh tịnh, Mẹ Đất và những chỗ nương tựa linh thiêng khác—tất cả đều là kẻ tiêu trừ mọi tội lỗi. Lại còn có hàng ngàn điều nữa, cát tường và tẩy sạch, như nước thiêng và cát vàng.

Verse 45

कुशद्वीपे कुशस्तम्बो घृतोदेन समावृतः । क्रौञ्चद्वीपो महाभाग श्रूयतां चापरो महान्

Tại Kuśa-dvīpa có một bụi cỏ kuśa vươn như cột trụ, được bao quanh bởi đại dương bơ ghee. Hỡi người hữu phúc, nay hãy nghe về một miền lớn khác—Krauñca-dvīpa hùng vĩ.

Verse 46

द्विगुणेन समुद्रेण दधिमंडेन चावृतः । वर्षाचला महाबुद्धे तेषां नामानि मे शृणु

Hỡi bậc đại trí, các núi Varṣa được bao bọc bởi một biển có kích lượng gấp đôi, lại còn bởi một đại dương sữa chua (dadhi). Nay hãy nghe ta nói tên của chúng.

Verse 47

क्रौञ्चश्च वामनश्चैव तृतीयश्चांधकारकः । दिवावृतिर्मनश्चैव पुण्डरीकश्च दुन्दुभिः

“(Đó là) Krauñca, Vāmana, và ngọn thứ ba là Āndhakāraka; lại có Divāvṛti, Mana, Puṇḍarīka và Dundubhi.”

Verse 48

निवसंति निरातंका वर्षशैलेषु तेषु वै । सर्वसौवर्णरम्येषु सुहृद्देवगणैः प्रजाः

Trên những núi Varṣa ấy, họ quả thật cư trú không sợ hãi, không tai ương—dân chúng sống trong những miền đẹp đẽ như toàn vàng ròng, cùng với các đoàn thiên chúng thân thiện.

Verse 49

ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्याश्शूद्राश्चानुक्रमोदिताः । संति तत्र महानद्यस्सप्तान्यास्तु सहस्रशः

Tại nơi ấy, dân chúng được nói đến theo thứ tự đúng đắn: Bà-la-môn, Sát-đế-lỵ, Phệ-xá và Thủ-đà-la. Trong vùng ấy cũng có những đại hà—bảy dòng chính, và còn hàng ngàn dòng khác nữa.

Verse 50

गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा । शांतिश्च पुंडरीका च याः पिबन्ति पयश्शुभम्

Gaurī, Kumudvatī, Sandhyā, Rātri, Manojavā, Śānti và Puṇḍarīkā—những vị mẫu thần/tuỳ tùng ấy uống dòng sữa cát tường, để cùng dự phần và làm thanh tịnh nghi lễ thờ phụng Śiva và Umā.

Verse 51

भगवान्पूज्यते तत्र योगरुद्रस्वरूपवान् । दधिमण्डोदकश्चापि शाकद्वीपेन संवृतः

Tại đó, Đấng Thế Tôn được thờ phụng trong hình tướng Yoga-Rudra. Miền thánh địa ấy cũng được bao bọc bởi dòng nước dadhimaṇḍodaka—tựa nước whey của sữa chua—và bởi Śākadvīpa.

Verse 52

द्विगुणेनाद्रयस्सप्त तेषां नामानि मे शृणु । पूर्वे तत्रोदयगिरिर्जलधारः परे यतः

“Gấp đôi (con số ấy) là bảy ngọn núi. Hãy nghe ta nói tên của chúng. Ở phương đông có núi Udaya; ở phương tây, nơi nước đổ xuống, có núi mang tên Jaladhāra.”

Verse 53

पृष्ठतोऽस्तगिरिश्चैव ह्यविकेशश्च केसरी । शाकस्तत्र महावृक्षस्सिद्धगंधर्वसेवितः

Phía sau đó là núi Asta, và cũng có sư tử mang tên Avikeśa. Nơi ấy mọc một cây Śāka vĩ đại, được các Siddha và Gandharva phụng sự, tôn kính.

Verse 54

तत्र पुण्या जनपदाश्चातुर्वर्ण्यसमन्विताः । नद्यश्चात्र महापुण्यास्सर्वपापभयापहाः

Tại nơi ấy, các miền đất đều linh thiêng, được an lập trật tự với bốn varṇa. Những dòng sông nơi ấy cũng cực kỳ thánh khiết, trừ sạch mọi tội lỗi và xua tan nỗi sợ phát sinh từ nghiệp ác.

Verse 55

सुकुमारी कुमारी च नलिनी वेणुका तथा । इक्षुश्च रेणुका चैव गभस्तिस्सप्तमी तथा

Nàng được gọi là Sukumārī (dịu mềm tinh tế), Kumārī (trinh nữ vĩnh hằng), Nalinī (tựa hoa sen) và Veṇukā (thon mảnh như thân sậy). Nàng cũng là Ikṣu (ngọt như mía), Reṇukā (vi tế như bụi/phấn hoa), và Gabhas­tī—tia sáng rực rỡ—cũng là danh xưng thứ bảy.

Verse 56

अन्यास्सहस्रशस्तत्र क्षुद्रनद्यो महामुने । महीधरास्तथा संति शतशोऽथ सहस्रशः

Hỡi bậc đại hiền, nơi ấy còn có hàng ngàn, hàng vạn con sông nhỏ; và cũng vậy, có núi non—hàng trăm rồi lại hàng ngàn.

Verse 57

धर्महानिर्न तेष्वस्ति स्वर्गादागत्य मानवाः । वर्षेषु तेषु पृथिवीं विहरन्ति परस्परम्

Đối với họ, không hề có sự suy giảm dharma. Những con người ấy, từ cõi trời giáng xuống, cư trú trong các vùng ấy và cùng nhau du hành trên mặt đất trong hòa hợp.

Verse 58

शाकद्वीपे तु वै सूर्य्यः प्रीत्या जनपदैस्सदा । यथोक्तैरिज्यते सम्यक्कर्मभिर्नियतात्मभिः

Nhưng tại Śākadvīpa, Thần Mặt Trời luôn được dân chúng trong xứ phụng thờ với lòng sùng kính, bằng các nghi lễ đúng đắn, được thực hành y như lời kinh dạy, bởi những người tự chế ngự tâm mình.

Verse 59

क्षीरोदेनावृतस्सोऽपि द्विगुणेन समंततः । क्षीराब्धिस्सर्वतो व्यास पुष्कराख्येन संवृतः

Hỡi Vyāsa, vùng ấy cũng được biển Sữa bao bọc khắp bốn phía, trải rộng gấp đôi; và chính biển Sữa ấy, về mọi phía, lại được vây quanh bởi khoảng mênh mông mang danh Puṣkara.

Verse 60

द्विगुणेन महावर्षस्तत्र ख्यातोऽत्र मानसः । योजनानां सहस्राणि पंचैवोर्ध्वसमुच्छ्रितः

Tại đó, một trận mưa lớn mang danh ‘Mānasa’ nổi tiếng là dồi dào gấp đôi; nó vươn lên cao đến năm nghìn yojana.

Verse 61

तानि चैव तु लक्षाणि सर्वतो वलयाकृति । पुष्करद्वीपवलयो मध्येन विभजंति च

Những miền ấy, mỗi miền đều rộng một lakh (yojana), và bốn phía đều mang hình vành khuyên. Vành của Puṣkaradvīpa chia chúng ra ngay giữa trung tâm.

Verse 62

तेनैव वलया कारा द्वीपवर्षसमाकृतिः । दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवंति मानवाः

Chính nhờ cấu trúc vành bao ấy, dvīpa-varṣa mang hình vòng khuyên, thành dáng một lục địa-đảo cùng các miền của nó. Ở đó, loài người sống thọ đến mười nghìn năm.

Verse 63

निरामया वीतशोका रागद्वेषविवर्जिताः । अधर्मो न मतस्तेषां न बंधवधकौ मुने

Họ không bệnh tật, vượt ngoài sầu khổ, lìa mọi tham ái và sân hận. Này bậc hiền triết, đối với họ không còn khái niệm về phi pháp; cả trói buộc lẫn sự hủy diệt (tử vong) đều không thể chi phối.

Verse 64

सत्यानृते न तस्यास्तां सदैव वसतिस्सदा । तुल्यवेषास्तु मनुजा हेमवर्णैकरूपिणः

Trong cõi ấy không còn phân biệt chân hay ngụy; chỉ có sự an trú thường hằng. Con người nơi đó đồng một y phục, đồng một hình tướng, rực sáng sắc vàng.

Verse 65

वर्षश्चायं तु कालेय भौम स्वर्गोपमो मतः । सर्वस्य सुखदः काले जरारोगविवर्जितः

“Này Kāleya, năm này ở cõi trần được xem như tựa cõi trời. Đến đúng thời, nó ban an lạc cho muôn loài, vì không có già nua và bệnh tật.”

Verse 66

पुष्करे धातकीखण्डे महावीते महामुने । न्यग्रोधं पुष्करद्वीपे ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम्

Hỡi bậc đại hiền, tại Puṣkara—trong Dhātakī-khaṇḍa, ở miền thánh địa mang tên Mahāvīta—trên Puṣkaradvīpa có cây Nyagrodha (đa) đứng sừng sững, là thánh tọa tối thượng của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 67

तस्मिन्निवसते ब्रह्मा पूज्यमानस्सुरासुरैः । स्वादूदकेनांबुधिना पुष्करः परिवेष्टितः

Tại đó, Phạm Thiên (Brahmā) ngự trị, được chư thiên và a-tu-la đồng tôn thờ; và Puṣkara được bao bọc bởi đại dương nước ngọt thơm lành.

Verse 68

एवं द्वीपास्समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः । द्वीपाश्चैव समुद्राश्च समाना द्विगुणैः परैः

Như vậy, mỗi châu lục (dvīpa) đều được bao bọc bởi bảy đại dương. Các châu lục và các biển ấy tương ứng về độ rộng, và mỗi lớp sau đều gấp đôi lớp trước.

Verse 69

उक्तातिरिक्तता तेषां समुद्रेषु समानि वै । पयांसि सर्वदाऽल्पत्वं जायते न कदाचन

Sự gia tăng vượt mức của chúng cũng tương ứng nơi các đại dương. Nước ở đó không bao giờ trở nên ít ỏi, vào bất cứ thời nào.

Verse 70

स्थालीस्थमग्निसंयोगादधःस्थं मुनिसत्तमः । तथेन्दुवृद्धौ सलिलमूर्द्ध्वगं भवति ध्रुवम्

Hỡi bậc hiền triết tối thượng, do sự tiếp xúc với lửa, vật trong nồi có xu hướng lắng xuống dưới; cũng vậy, khi trăng dần tròn, nước chắc chắn dâng lên trên.

Verse 71

उदयास्तमनेत्विंदोर्वर्द्धंत्यापो ह्रसन्ति च । अतो न्यूनातिरिक्ताश्च पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

Vì sự mọc và lặn của Mặt Trăng khiến nước tăng rồi giảm, nên hai nửa tháng—bạch phần (śukla) và hắc phần (kṛṣṇa)—có khi ngắn, có khi dài.

Verse 72

अपां वृद्धिक्षयौ दृष्टौ शतशस्तु दशोत्तरम् । समुद्राणां मुनिश्रेष्ठो सर्वेषां कथितं तव

Bạch bậc hiền thánh tối thượng, ta đã chứng kiến đi chứng kiến lại—hơn trăm lần—sự tăng giảm của nước; và ta đã thuật cho ngài về hết thảy các đại dương.

Verse 73

भोजनं पुष्करद्वीपे प्रजास्सर्वाः सदैव हि । खंडस्य कुर्वते विप्र तत्र स्वयमुपस्थितम्

Này Bà-la-môn, tại Puṣkara-dvīpa, muôn loài luôn thọ dụng phần ăn của mình; bởi nơi ấy, chính phần được định cho họ tự nhiên hiện đến.

Verse 74

स्वांगदो यस्य पुरतो नास्ति लोकस्य संस्थितिः । द्विगुणा हिरण्मयी भूमिस्सर्वजंतुविवर्जिता

Trước Đấng ấy—trước Ngài, nơi mọi trật tự thế gian không thể còn đứng vững—chính mặt đất trở nên rực sáng gấp đôi, mang bản tính vàng ròng, và vắng bóng mọi loài hữu tình.

Verse 75

लोकालोकस्ततश्शैलस्सहस्राण्यचलो हि सः । उच्छ्रयेण हि तावंति योजनायुतविस्तृतः

Vượt qua đó là núi Lokāloka, quả là một dãy bất động, trải dài đến hàng nghìn (dặm). Về chiều cao, nó vươn lên đúng bằng chừng ấy; còn bề ngang thì lan rộng đến mười nghìn yojana.

Verse 76

तमश्चांडकटाहेन सेयमुर्वी महामुने । पंचाशत्कोटिविस्तारा सद्वीपा समहीधरा

Hỡi bậc đại hiền, Trái Đất này bị bao bọc bởi chiếc vạc tối tăm mênh mông của Tamasa. Bề rộng của nàng là năm mươi koṭi (yojana), đầy đủ các châu lục (dvīpa) và được nâng đỡ bởi các núi non.

Verse 77

आधारभूता सर्वेषां सर्वभूतगुणाधिका । सेयं धात्री च कालेय सर्वेषां जगतामिला

Nàng là chỗ nương tựa của muôn loài, vượt hơn mọi hữu tình về các đức tính cát tường. Nàng thật là Dhātrī và Kāleyā, và nàng là Ilā—Đất Mẹ nâng đỡ tất cả các thế giới.