Mahādāna-prakaraṇa (The Doctrine of Great Gifts): Suvarṇa–Go–Bhūmi and Tulā-dāna

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शस्तानि घोरदानानि महादानानि नित्यशः । पात्रेभ्यस्तु प्रदेयानि आत्मानं तारयंति च

Sanatkumāra nói: “Những bố thí đáng tán dương—những đại thí, dù khó làm và khiến người kính sợ—nên được thực hành thường xuyên, và chỉ trao cho người xứng đáng. Những cúng dường ấy cũng là phương tiện cứu độ chính bản thân.”

Verse 2

हिरण्यदानं गोदानं भूमिदानं द्विजोत्तम । गृह्णंतो वै पवित्राणि तारयंति स्वमेव तम्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, những ai thọ nhận bố thí vàng, bò và đất—những cúng dường thanh tịnh ấy—nhờ đó cũng cứu độ chính mình.

Verse 3

सुवर्णदानं गोदानं पृथिवीदानमेव च । एतानि श्रेष्ठदानानि कृत्वा पापैः प्रमुच्यते

Bố thí vàng, bố thí bò, và bố thí đất—đó là những bố thí được tuyên xưng là tối thượng. Làm những đại thí ấy rồi, người ta được giải thoát khỏi các tội lỗi.

Verse 4

तुलादानानि शस्तानि गावः पृथ्वी सरस्वती । द्वे तु तुल्यबले शस्ते ह्यधिका च सरस्वती

Trong các lễ bố thí theo cân (tulā-dāna), việc dâng tặng bò, đất đai và Sarasvatī—tức tri thức, học vấn thiêng liêng—đều được ca ngợi. Trong đó, hai loại được nói là có công đức ngang nhau, nhưng bố thí Sarasvatī được xem là thù thắng hơn cả.

Verse 5

नित्य ह्यनुडुहो गावच्छत्रं वस्त्रमुपानहौ । देयानि याचमानेभ्यः पानमन्नं तथैव च

Quả thật, mỗi ngày nên bố thí—nhất là cho người đến xin—một con bò chưa vắt sữa, một chiếc lọng, y phục và giày dép; đồng thời cũng nên cho nước uống và thức ăn. Sự bố thí hằng ngày như vậy thanh tịnh hóa linh hồn bị ràng buộc (paśu) và nâng đỡ con đường chánh hạnh làm đẹp lòng Đức Śiva.

Verse 6

संकल्पविहितोयोऽर्थो ब्राह्मणेभ्यः प्रदीयते । अर्थिभ्योऽपीडितेभ्यश्च मनस्वी तेन जायते

Của cải được dành riêng bằng một lời nguyện có chủ ý rồi đem cúng dường các Brāhmaṇa—và cũng bố thí cho người thiếu thốn, kẻ khổ nạn—khiến con người trở nên thật sự kiên tâm, vững bền trong dharma.

Verse 7

कनकं च तिला नागाः कन्या दासी गृहं रथः । मणयः कपिला गावो महादानानि वै दश

“Vàng, hạt mè, voi, một thiếu nữ (gả cưới), một nữ tỳ, một ngôi nhà, một cỗ xe, châu báu, bò màu nâu vàng (kapilā), và bò—đó thật sự là mười ‘đại thí’ (mahādāna).”

Verse 8

गृहीत्वैतानि सर्वाणि ब्राह्मणो ज्ञानवित्सदा । वदान्यांस्तारयेत्सद्यो ह्यात्मानं च न संशयः

Khi đã thọ trì trọn vẹn tất cả những điều ấy, một Brāhmaṇa uyên bác, luôn sáng suốt phân biệt, nên lập tức đưa những người tín thí rộng lòng vượt qua bờ mê—và nhờ vậy cũng tự cứu lấy chính mình; điều ấy không còn nghi ngờ.

Verse 9

सुवर्णं ये प्रयच्छंति नराश्शुद्धेन चेतसा । देवतास्तं प्रयच्छंति समंतादिति मे श्रुवम्

Những ai bố thí vàng với tâm thanh tịnh—về người bố thí ấy, ta từng nghe rằng: chư thiên từ mọi phương đều ban phúc lành cho người ấy.

Verse 10

अग्निर्हि देवतास्सर्वाः सुवर्णं च हुताशनः । तस्मात्सुवर्णं दत्त्वा च दत्तास्स्युस्सर्वदेवताः

Lửa chính là hiện thân của mọi chư thiên, và vàng mang bản tính của Hutāśana—ngọn lửa nhận lễ cúng. Vì vậy, dâng tặng vàng cũng như đã dâng cúng đầy đủ đến tất cả các thần linh.

Verse 11

पृथ्वीदानं महाश्रेष्ठं सर्वकामफलप्रदम् । सौवर्णं च विशेषेण यत्कृतं पृथुना पुरा

Bố thí đất đai là tối thượng, cao quý bậc nhất, ban quả báo cho mọi điều mong cầu. Đặc biệt hơn nữa là bố thí đất kèm vàng—như việc vua Pṛthu đã làm thuở xưa.

Verse 12

दीयमानां प्रपश्यंति पृथ्वीं रुक्मसमन्विताम् । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते यांति परमां गतिम्

Những ai chứng kiến việc hiến tặng đất đai đúng pháp—được trang sức bằng vàng—sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Được thanh tịnh như vậy, nhờ ân điển của Chúa Śiva, họ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 13

अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि दानं सर्वोत्तमं मुने । कांतारं यन्न पश्यंति यमस्य बहुदुःखदम्

Nay ta sẽ nói với hiền giả về một sự bố thí khác—một lễ hiến dâng tối thượng: nhờ đó, người ấy không còn phải thấy nơi hoang địa ghê rợn của Yama, vốn đem lại muôn vàn khổ đau.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां सामान्यदानवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc phần thứ năm, Umā-saṃhitā—chương mười bốn, mang tên “Mô tả về Bố thí Tổng quát”, được kết thúc.

Verse 15

तिलप्रस्थमयीं कृत्वा धेनुं सर्वगुणान्विताम् । धेनुवत्सं सुवर्णं च सुदिव्यं सर्वलक्षणम्

Sau khi tạo hình một con bò để cúng dường, đo bằng một prastha mè và đầy đủ mọi đức tướng cát tường, lại nên chuẩn bị thêm một bê con bằng vàng—rực sáng, linh thiêng và hội đủ mọi dấu tướng đúng pháp.

Verse 16

पद्ममष्टदलं कृत्वा कुंकुमाक्ताक्षतैश्शुभैः । पूजयेत्तत्र रुद्रादीन्सर्वान्देवान्सुभक्तितः

Sau khi tạo một maṇḍala hoa sen tám cánh, và dùng gạo nguyên hạt cát tường được thoa nghệ tây, người ấy nên thờ phụng tại đó—khởi đầu từ Rudra—tất cả chư thiên, với lòng sùng kính chân thành.

Verse 17

एवं संपूज्य तां दद्याद्ब्राह्मणाय स्वशक्तितः । सरत्नां सहिरण्यां च सर्वाभरणभूषिताम्

Như vậy, sau khi đã thờ cúng đầy đủ, tùy theo khả năng của mình, người ấy nên dâng hiến nàng cho một vị Brāhmaṇa—kèm châu báu và vàng, và được trang sức bằng mọi loại đồ trang sức.

Verse 18

ततो नक्तं समश्नीयाद्दीपान्दद्यात्तु विस्तरात् । कार्तिक्यामिति कर्तव्यं पूर्णिमायां प्रयत्नतः

Sau đó, nên thọ bữa ăn của giới nguyện vào ban đêm (naktabhojana) và theo đúng nghi thức, đem dâng bố thí các ngọn đèn. Pháp hành này phải được thực hiện với nỗ lực chí thành vào ngày rằm tháng Kārtika.

Verse 19

एवं यः कुरुते सम्यग्विधानेन स्वशक्तितः । यममार्गभयं घोरं नरकं च न पश्यति

Vì thế, ai thực hành đúng đắn—đúng theo pháp tắc và tùy sức mình—thì chẳng phải thấy nỗi kinh hoàng trên đường của Diêm Vương, cũng chẳng phải thấy địa ngục.

Verse 20

कृत्वा पापान्यशेषाणि सबंधुस्ससुहृज्जनः । दिवि संक्रीडते व्यास यावदिन्द्राश्चतुर्दश

Sau khi diệt trừ trọn vẹn mọi tội lỗi, cùng với thân quyến và bạn hữu thân thương, người ấy vui chơi nơi cõi trời, hỡi Vyāsa, lâu dài bằng thời hạn của mười bốn đời Indra.

Verse 21

विधितो गोश्च दानं वै सर्वोत्तममिह स्मृतम् । न तेन सदृशं व्यास परं दानं प्रकीर्तितम्

Khi được thực hành đúng theo quy tắc kinh điển, việc bố thí một con bò được ghi nhớ ở đây là tối thượng. Ôi Vyāsa, không có sự bố thí nào cao hơn hay ngang bằng với điều ấy được tuyên dương.

Verse 22

प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां स्वर्णशृंगिकाम् । कांस्यपात्रां रौप्यखुरां सर्वलक्षणलक्षिताम्

Ai bố thí một con bò màu vàng nâu (kapilā) cùng với bê con—được trang sức sừng vàng, móng bọc bạc, kèm một bình bằng đồng, và đầy đủ mọi tướng lành—thì thật sự thực hiện một đại thí công đức, làm đẹp lòng Đức Śiva và nâng đỡ con đường chánh pháp.

Verse 23

तैस्तैर्गुणैः कामदुघा भूत्वा सा गौरुपैति तम् । प्रदातारं नरं व्यास परत्रेह च जन्मनि

Được trang nghiêm bởi chính những đức tính ấy, con bò trở thành kẻ ban phát như ý và theo người đã dâng nó—hỡi Vyāsa—cả ở đời này lẫn đời sau, cho đến những lần tái sinh về sau.

Verse 24

यद्यदिष्टतमं लोके यदस्ति दयितं गृहे । तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता

Điều gì được quý nhất ở đời, điều gì được yêu nhất trong nhà—ai mong quả phúc bất hoại hãy dâng chính điều ấy cho bậc có đức xứng đáng; vì món thí ấy trở thành vô tận.

Verse 25

तुलापुरुषदानं हि दानानां दानमुत्तमम् । तुलासंरोहणं कार्यं यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

Quả thật, bố thí gọi là tulāpuruṣa-dāna (cúng dường của cải ngang bằng trọng lượng thân mình) là tối thượng trong mọi sự bố thí. Vì vậy, nếu mong cầu phúc lành tâm linh cho chính mình, người ấy nên thực hành nghi lễ bước lên cân (tulā-saṃrohaṇa).

Verse 26

यत्कृत्वा मुच्यते पापैर्वधबंधकृतोद्भवैः । तुलादानं महत्पुण्यं सर्वपापक्षयंकरम्

Nhờ thực hành nghi lễ ấy, người ta được giải thoát khỏi các tội lỗi phát sinh từ những hành vi như sát hại và giam cầm. Tulā-dāna (bố thí theo cân nặng) là đại công đức, khiến mọi tội lỗi đều tiêu trừ.

Verse 27

कृत्वा पापान्यशेषाणि तुलादानं करोति यः । सर्वैस्तु पातकैर्मुक्तः स दिवं यात्यसंशयम्

Dù đã phạm mọi tội lỗi không sót, ai thực hành tulā-dāna (bố thí bằng cách cân) thì được giải thoát khỏi mọi vết nhơ tội lỗi; và không nghi ngờ gì, người ấy đạt đến cõi trời.

Verse 28

पापं कृतं यद्दिवसे निशायां द्विसंध्योर्मध्यदिने निशांते । कालत्रये कायमनोवचोभिस्तुलापुमान्वै तदपाकरोति

Dù tội lỗi nào người ấy đã làm—ban ngày hay ban đêm, lúc giao thời rạng đông và hoàng hôn, vào chính ngọ hay khi đêm tàn—người ấy chắc chắn trừ sạch tội ấy, nếu cử hành nghi lễ Tulā-dāna vào ba thời thiêng, với thân–tâm–khẩu đồng nhất trong lòng sùng kính.

Verse 29

बालेन वृद्धेन मया हि यूना विजानता ज्ञानपरेण पापम् । तत्सर्वमेवाशु कृतं मदीयं तुलापुमान्वै हरतु स्मरारिः

Dù khi còn thơ ấu, lúc tuổi già, hay thời thanh niên—dẫu biết điều phải và chuyên tâm nơi trí tuệ—con vẫn phạm tội. Nguyện Smarāri, kẻ thù của Kāma, mau chóng trừ sạch mọi điều con đã làm, như đặt lên cân rồi mang đi mất.

Verse 30

पात्रे प्रयुक्तं द्रविणं मयाऽद्य प्रमाणपूर्णं निहितं तुलायाम् । तेनैव सार्धं तु ममावशेषं कृताकृतं यत्सुकृतं समेतु

Hôm nay, con đã đặt của cải vào chiếc bình xứng đáng, cân đo cho trọn vẹn và đặt lên cán cân. Cùng với chính lễ dâng ấy, xin cho mọi điều còn lại nơi con—dù đã làm hay chưa làm—cùng với mọi công đức con có, đều được gom tụ và viên mãn.

Verse 31

सनत्कुमार उवाच । एवमुच्चार्य्य तं दद्यात् द्विजेभ्यः सर्वदा हितः । नैकस्यापि प्रदातव्यं न निस्तारस्ततो भवेत्

Sanatkumāra nói: “Đọc tụng như vậy xong, người luôn hướng về điều lợi ích nên đem lễ vật ấy bố thí cho các bậc ‘nhị sinh’ (những Bà-la-môn xứng đáng). Không nên chỉ trao cho một người; vì như thế sẽ không có sự vượt thoát chân thật.”

Verse 32

ददात्येवं तु यो व्यास तुलापुरुषमुत्तमम् । हत्वा पापं दिव्यं तिष्ठेद्यावदिन्द्राश्चतुर्द्दश

Hỡi Vyāsa, ai dâng cúng lễ Tulāpuruṣa tối thượng như vậy sẽ diệt trừ tội lỗi và an trụ trong cảnh giới thiêng liêng suốt thời gian mười bốn đời Indra còn tồn tại.