Shloka 30

Droṇācārya’s Tapas and the Manifestation of Śiva: The Birth-Grant of Aśvatthāmā (अश्वत्थामा-अवतार-प्रसङ्गः)

Devanagari script

यद्यप्यस्त्रं ब्रह्मशिरस्त्वमोघञ्चाप्रतिक्रियम् । शैवास्त्रतेजसा सद्यस्समशाम्यन्महामुने

Transliteration

yadyapyastraṃ brahmaśirastvamoghañcāpratikriyam | śaivāstratejasā sadyassamaśāmyanmahāmune

Translation

Hỡi đại hiền triết, tuy vũ khí Brahmaśiras không bao giờ sai lạc và không thể đối trị, nhưng đã lập tức bị dập tắt bởi uy quang rực cháy của Thần khí Śiva.

Word by Word

• यदि: if/though
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय—शर्त (conditional particle)

• अपि: even/though
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय—सम्भावना/अपि (even/also)

• अस्त्रम्: the weapon
• अस्त्रम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (subject)

• ब्रह्म-शिरः-त्वम्: the state of being Brahmaśiras
• ब्रह्म-शिरः-त्वम्: Karta (कर्ता—apposition)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + शिरस् (प्रातिपदिक) + त्व (प्रत्यय/भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (state/quality)

• अमोघम्: unfailing
• अमोघम्: Karta (कर्ता—qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अमोघ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (अस्त्रम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय—समुच्चय

• अप्रतिक्रियम्: irresistible/without counteraction
• अप्रतिक्रियम्: Karta (कर्ता—qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रतिक्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (अस्त्रम्)

• शैव-अस्त्र-तेजसा: by the energy of the Śaiva weapon
• शैव-अस्त्र-तेजसा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शैव (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय—कालवाचक क्रियाविशेषण (immediately)

• समशाम्यत्: was completely pacified
• समशाम्यत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-शम् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• महामुने: O great sage
• महामुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Jyotirlinga Context

Significance: Doctrinally asserts Śiva’s unsurpassed sovereignty: even ‘apratikriya’ forces (pāśa-like inevitabilities) are pacified by Śiva’s śakti—hence Śiva-bhakti as the highest refuge.

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It affirms the Shaiva Siddhanta view that Pati (Lord Shiva) is the supreme controller whose grace and power can pacify even seemingly irreversible forces, teaching surrender and trust in Shiva as the ultimate refuge.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse highlights Saguna Shiva’s active, protective sovereignty in the world—worship of the Linga is worship of that same supreme Lord whose śakti subdues all obstacles and restores cosmic order.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is śaraṇāgati (taking refuge) through japa of the Panchakshara mantra “Om Namaḥ Śivāya,” combined with steady devotion, recognizing Shiva’s power to शांत (pacify) inner turmoil and karmic afflictions.