Shloka 68

दुर्वाससः तपः-प्रभावः तथा देवाः ब्रह्म-विष्ण्वोः शरणागमनम् | Durvāsā’s Tapas and the Devas’ Appeal to Brahmā and Viṣṇu

Devanagari script

ब्रह्मतेजोविशेषेण स्थापयामास भूतले । संन्यासपद्धतिञ्चैव यथाशास्त्र विधिक्रमम्

Transliteration

brahmatejoviśeṣeṇa sthāpayāmāsa bhūtale | saṃnyāsapaddhatiñcaiva yathāśāstra vidhikramam

Translation

Nhờ quang huy đặc biệt phát sinh từ uy lực Brahman, Ngài đã thiết lập điều ấy trên mặt đất; và Ngài cũng an lập pháp môn xuất gia (saṃnyāsa) đúng theo kinh điển, theo trật tự nghi lễ và giới luật thích đáng.

Word by Word

• ब्रह्म-तेजः-विशेषेण: by the special power/splendour of Brahman
• ब्रह्म-तेजः-विशेषेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक) + विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः तेजः = ब्रह्मतेजः; तस्य विशेषः = ब्रह्मतेजोविशेषः)

• स्थापयामास: established
• स्थापयामास: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिचन्त: स्थापयति (causes to be placed/establishes)

• भूतले: on the earth/ground
• भूतले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• संन्यास-पद्धतिम्: the procedure/path of renunciation
• संन्यास-पद्धतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: संन्यास (प्रातिपदिक) + पद्धति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (संन्यासस्य पद्धतिः)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• यथा-शास्त्रम्: according to the scripture
• यथा-शास्त्रम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + शास्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial)

• विधि-क्रमम्: the prescribed order/procedure
• विधि-क्रमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक) + क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (विधेः क्रमः)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Brahman (Brahma-tejas)
• Sannyasa (renunciation discipline)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights that true renunciation is not mere abandonment but a luminous, purified state grounded in śāstra—an ordered discipline that supports liberation (moksha) under Shiva’s grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By insisting on “yathā-śāstra vidhi-krama,” it aligns renunciation with regulated Shaiva practice—where outer worship (Saguna devotion to Shiva/Linga) matures into inner detachment and steady contemplation of Shiva as the supreme Pati.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is disciplined, scripture-guided sādhana: adopt a regulated path of renunciation with proper observances—typically supported in Shaiva tradition by mantra-japa (e.g., Panchakshara), purity disciplines, and steady meditation.