Shloka 26

दुर्वाससः तपः-प्रभावः तथा देवाः ब्रह्म-विष्ण्वोः शरणागमनम् | Durvāsā’s Tapas and the Devas’ Appeal to Brahmā and Viṣṇu

Devanagari script

विष्णोरंशात्स्त्रियान्तस्यामत्रेर्दत्तो व्यजायत । संन्यासपद्धतिर्येन वर्द्धिता परमा मुने

Transliteration

viṣṇoraṃśātstriyāntasyāmatrerdatto vyajāyata | saṃnyāsapaddhatiryena varddhitā paramā mune

Translation

Hỡi bậc hiền thánh tối thượng, từ một phần của Viṣṇu, Dattātreya đã sinh ra nơi người vợ của Atri; nhờ Ngài mà pháp môn tối thượng của saṃnyāsa—hạnh xả ly—được dựng lập và mở rộng rực rỡ.

Word by Word

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• अंशात्: from a portion
• अंशात्: Apādāna (अपादान)
• Type: Noun
• Root: अंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)

• स्त्रियाम्: in a woman
• स्त्रियाम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• तस्याम्: in her
• तस्याम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्ग (feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• अत्रेः: of Atri
• अत्रेः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• दत्तः: Datta (Dattātreya)
• दत्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेष-नाम (proper name: Datt(a))

• व्यजायत: was born
• व्यजायत: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपदम्; उपसर्गः वि-

• संन्यासपद्धतिः: the discipline/path of renunciation
• संन्यासपद्धतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संन्यास + पद्धति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः: संन्यासस्य पद्धतिः

• येन: by whom / by which
• येन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (relative pronoun), पुं/नपुंसक (masc/neut), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• वर्द्धिता: was increased / was promoted
• वर्द्धिता: Kriyā (क्रिया/भाव)
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु) → वर्द्धित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मणि-प्रयोगे (passive sense)

• परमा: supreme
• परमा: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); संन्यासपद्धतिः इत्यस्य विशेषणम्

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Vishnu
• Atri
• Dattatreya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights renunciation (saṃnyāsa) as a supreme means for turning away from bondage and moving toward liberation, showing how great teachers establish disciplined spiritual life for seekers.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Saṃnyāsa supports Saguna Shiva worship by simplifying life into steady devotion, mantra, and inner worship—making the mind fit to realize Shiva as Pati (the Lord) beyond worldly ties.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is adopting a renunciate discipline: daily japa (especially Shiva-mantra such as the Panchakshara), meditation on detachment, and a life of restraint and purity aligned with moksha-seeking.