Shloka 11

Viśvānara-Gṛhapati Upākhyāna — Śivasya Agni-gṛhe Avatāraḥ

The Account of Viśvānara Gṛhapati and Śiva’s Descent into the House of Fire

Devanagari script

विश्वानर उवाच । किमदेयं हि सुश्रोणि तव प्रियहितैषिणी । तत्प्रार्थय महाभागे प्रयच्छाम्यविलम्बितम्

Transliteration

viśvānara uvāca | kimadeyaṃ hi suśroṇi tava priyahitaiṣiṇī | tatprārthaya mahābhāge prayacchāmyavilambitam

Translation

Viśvānara nói: “Ôi người nữ eo thon, có điều gì lại không thể ban cho nàng, khi ta chỉ mong điều nàng yêu quý và lợi ích cho nàng? Vậy nên, bậc phúc đức kia, hãy xin đi—ta sẽ ban ngay, không chậm trễ.”

Word by Word

• विश्वानरः: Viśvānara
• विश्वानरः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: विश्वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• किम्: what
• किम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• अदेयम्: not to be given / ungivable
• अदेयम्: Karma (कर्म/Object complement)
• Type: Adjective
• Root: अ + देय (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (not-to-be-given)

• हि: indeed
• हि: Nipāta (निपात/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चये निपातः (particle: indeed/for)

• सुश्रोणि: O fair-hipped lady
• सुश्रोणि: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: सुश्रोणि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः (सुश्रोणिः यस्याः सा)

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रियहितैषिणी: seeking your dear good
• प्रियहितैषिणी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय + हित + एषिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (प्रियं हितं च एषते इति/प्रियहितस्य एषिणी)

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रार्थय: ask (for it)
• प्रार्थय: Kriyā (क्रिया/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + अर्थ् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• महाभागे: O fortunate one
• महाभागे: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्याः)

• प्रयच्छामि: I grant / I will give
• प्रयच्छामि: Kriyā (क्रिया/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + यम् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अविलम्बितम्: without delay
• अविलम्बितम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अ + विलम्बित (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित)
• Form: क्रियाविशेषण-प्रयोगः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन रूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative: ‘without delay’)

Speaker

Viśvānara

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Characters & Entities

• Viśvānara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights the dharmic principle that a benefactor who truly seeks another’s welfare offers prompt help; in Shaiva thought, such readiness mirrors how divine grace (anugraha) responds when a seeker approaches with sincerity.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though the Linga is not named here, the mood of “ask and it will be granted” reflects the Purana’s broader teaching that approaching Saguna Shiva with devotion and right intention invites swift anugraha, which ultimately supports the soul’s movement toward Shiva.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is saṅkalpa with clarity—offer prayer and request what supports dharma; in Shiva worship this is commonly paired with japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and a brief, focused petition for spiritual welfare.