शुक्रनिग्रहः — The Seizure/Neutralization of Śukra (Kāvya) and the Daityas’ Despondency

Verse 1

व्यास उवाच । शुक्रे निगीर्णे रुद्रेण किमकार्षुश्च दानवाः । अंधकेशा महावीरा वद तत्त्वं महामुने

Vyāsa nói: “Khi Śukra bị Rudra nuốt vào, bấy giờ các Dānava đã làm gì? Những dũng sĩ tóc đen, hùng mãnh ấy—xin hãy nói cho ta biết sự thật, hỡi bậc đại hiền.”

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । काव्ये निगीर्णे गिरिजेश्वरेण दैत्या जयाशारहिता बभूवुः । हस्तैर्विमुक्ता इव वारणेन्द्राः शृंगैर्विहीना इव गोवृषाश्च

Sanatkumāra nói: Khi Kāvyā (Śukrācārya) bị Girijeśvara (Đức Śiva, Chúa của Girijā) nuốt vào, các Dāitya liền mất sạch hy vọng chiến thắng—như voi chúa bị tước mất vòi, như bò đực và bò cái bị mất sừng.

Verse 3

शिरो विहीना इव देवसंघा द्विजा यथा चाध्ययनेन हीनाः । निरुद्यमास्सत्त्वगणा यथा वै यथोद्यमा भाग्यविवर्जिताश्च

Các thiên chúng như thể không đầu; như hàng lưỡng sinh thiếu vắng việc học thánh điển; như kẻ mang tánh thiện mà không nỗ lực; và như người gắng sức nhưng bị tước mất phúc phần—vì thế họ đứng đó bất lực, lòng chán nản tiêu điều.

Verse 4

पत्या विहीनाश्च यथैव योषा यथा विपक्षाः खलु मार्गणौघाः । आयूंषि हीनानि यथैव पुण्यैर्व्रतैर्विहीनानि यथा श्रुतानि

Như người phụ nữ thiếu vắng chồng thì bơ vơ, như mưa tên trở nên vô dụng khi không có đối thủ, cũng vậy, thọ mạng bị suy giảm khi thiếu các công đức; và ngay cả sự học thánh điển cũng hóa vô ích nếu không có các giới nguyện (vrata) và sự hành trì kỷ luật.

Verse 6

नन्दिना चा हृते शुक्रे गिलिते च विषादिना । विषादमगमन्दैत्या यतमानरणोत्सवाः

Khi ánh quang và khí lực (śukra) của họ bị Nandin đoạt lấy, và bị Viṣādī nuốt chửng, các Daitya ấy—dẫu đang hăm hở hướng tới lễ hội chiến trận—cũng rơi vào nỗi tuyệt vọng sâu thẳm.

Verse 7

तान् वीक्ष्य विगतोत्साहानंधकः प्रत्यभाषत । दैत्यांस्तुहुंडाहुंडदीन्महाधीरपराक्रमः

Thấy các Daitya ấy đã nguội tắt khí thế, Andhaka—kiên định và hùng dũng trong uy lực—lại cất lời, nói với bọn A-tu-la như Huṇḍa và Ahuṇḍa.

Verse 8

अंधक उवाच । कविं विक्रम्य नयता नन्दिना वंचिता वयम् । तनूर्विना कृताः प्राणास्सर्वेषामद्य नो ननु

Andhaka nói: “Chúng ta đã bị Nandin lừa gạt; hắn áp đảo Kavi rồi mang đi. Hôm nay, quả thật, hơi thở sinh mệnh của tất cả chúng ta như bị làm cho không còn thân nương tựa.”

Verse 9

धैर्यं वीर्यं गतिः कीर्तिस्सत्त्वं तेजः पराक्रमः । युगपन्नो हृतं सर्वमेकस्मिन् भार्गवे हृते

Khi chỉ một Bhārgava ấy ngã xuống, ngay tức khắc mọi thứ của chúng ta—sự kiên định, sức mạnh, đà tiến, danh tiếng, nội lực, hào quang và dũng mãnh—đều như bị cướp mất.

Verse 10

धिगस्मान् कुलपूज्यो यैरेकोपि कुलसत्तमः । गुरुस्सर्वसमर्थश्च त्राता त्रातो न चापदि

Thật hổ thẹn cho chúng ta—dẫu trong dòng tộc vẫn có một bậc tối ưu đáng tôn thờ, một bậc Guru toàn năng, một đấng hộ trì chân thật, vậy mà trong cơn tai ách này ta vẫn chẳng được che chở.

Verse 11

तद्यूयमविलंब्येह युध्यध्वमरिभिस्सह । वीरैस्तैः प्रमथैवीराः स्मृत्वा गुरुपदांबुजम्

Vì thế, hỡi các dũng sĩ—đừng chần chừ nơi đây. Hãy cùng nhau giao chiến với quân thù, hiệp lực với những Pramatha quả cảm ấy. Nhớ đến liên hoa túc của bậc Guru, hỡi người can trường, hãy xông vào trận mạc.

Verse 12

गुरोः काव्यस्य सुखदौ स्मृत्वा चरणपंकजौ । सूदयिष्याम्यहं सर्वान् प्रमथान् सह नन्दिना

Nhớ đến đôi chân sen của đạo sư Kāvya—đấng ban niềm hoan lạc—ta sẽ đánh gục hết thảy các Pramatha, cùng với Nandin.

Verse 13

अद्यैतान् विवशान् हत्वा सहदेवैस्सवासवैः । भार्गवं मोचयिष्यामि जीवं योगीव कर्मतः

Hôm nay, sau khi giết những kẻ bất lực này cùng với chư thiên và cả Indra, ta sẽ giải thoát Bhārgava, khiến ông sống lại—như một yogin nhờ làm chủ nghiệp hành mà giải phóng linh hồn khỏi xiềng xích nghiệp báo.

Verse 14

स चापि योगी योगेन यदि नाम स्वयं प्रभुः । शरीरात्तस्य निर्गच्छेदस्माकं शेषपालिता

Và nếu vị ấy—một yogin đã viên mãn, thật là bậc tự chủ—rời bỏ thân này bằng năng lực Yoga, thì xin cho những người còn lại trong chúng ta được che chở và gìn giữ.

Verse 15

सनत्कुमार उवाच । इत्यन्धकवचः श्रुत्वा दानवा मेघनिस्स्वनाः । प्रमथान् निर्दयाः प्राहुर्मर्तव्ये कृतनिश्चयाः

Sanatkumāra nói: Nghe những lời của Andhaka, bọn Dānava—ầm vang như sấm mây—đã tàn nhẫn lên tiếng với các Pramatha, quyết chí giết họ.

Verse 16

सत्यायुषि न नो जातु शक्तास्स्युः प्रमथा बलात् । असत्यायुपि किं गत्वा त्यक्त्वा स्वामिनमाहवे

Chừng nào mạng sống của Satya còn, các Pramatha tuyệt chẳng thể dùng sức mà áp đảo chúng ta. Nhưng nếu mạng sống của Satya là hư vọng, thì đến đó được gì, khi lại bỏ rơi Chúa Tể của chúng ta giữa chiến địa?

Verse 17

ये स्वामिनं विहायातो बहुमानधना जनाः । यांति ते यांति नियतमंधतामिस्रमालयम्

Những kẻ bỏ rơi Đấng Chủ Tể của mình, tự phụ vì danh dự và của cải mà quay lưng với Ngài—những người ấy nhất định đi đến cõi Andhatāmisra, nơi bóng tối mù lòa ngự trị.

Verse 18

अयशस्तमसा ख्यातिं मलिनीकृत्य भूरिशः । इहामुत्रापि सुखिनो न स्युर्भग्ना रणाजिरे

Hỡi bậc hùng mạnh, kẻ bị đánh tan và bị đuổi khỏi chiến địa làm hoen ố danh tiếng mình bằng bóng tối của ô nhục; vì thế họ chẳng được an vui, cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 19

किं दानै किं तपोभिश्च किं तीर्थपरिमज्जनैः । धारातीर्थे यदि स्नानं पुनर्भवमलापहे

Cần gì bố thí, cần gì khổ hạnh, cần gì tắm gội nơi muôn vàn thánh địa, nếu được tắm tại Dhārā-tīrtha linh thiêng—nơi gột sạch cấu uế của vòng tái sinh?

Verse 20

संप्रथार्येति तद्वाक्यं दैत्यास्ते दनुजास्तथा । ममंथुः प्रमथानाजौ रणभेरीं निनाद्य च

Nghe lời ấy: “Hãy giãn đội hình, tiến lên!”, bọn Daitya và các ác thần dòng Danu liền xông tới nghiền nát các Pramatha giữa chiến địa, lại dồn dập nổi trống chiến vang rền.

Verse 21

तत्र बाणासिवज्रौघैः कठिनैश्च शिलामयैः । भुशुण्डिभिंदिपालैश्च शक्ति भल्लपरश्वधैः

Tại đó, chiến địa bị dội xuống như thác lũ: tên, kiếm và những vũ khí cứng rắn tựa lôi đình; lại có những khối đá nặng; cùng các bhuśuṇḍī, bhiṇḍipāla, giáo mác, lao có ngạnh và rìu chiến.

Verse 22

खट्वांगैः पट्टिशैश्शूलैर्लकुटैर्मुसलैरलम् । परस्परमभिघ्नंतः प्रचक्रुः कदनं महत्

Cầm khaṭvāṅga, rìu chiến, giáo mác, gậy và chùy, họ liên tiếp giáng đòn vào nhau, khiến cuộc tàn sát lớn lao và ghê rợn bùng lên.

Verse 23

कार्मुकाणां विकृष्टानां पततां च पतत्त्रिणाम् । भिंदिपालभुशुंडीनां क्ष्वेडितानां रवोऽभवत्

Khi cung được kéo căng và tên bay vút giữa không trung, một tiếng gầm rền vang dậy; cùng với tiếng vù vù, va chạm của bhindipāla (lao) và bhuśuṇḍī (vũ khí nặng) bị phóng đi.

Verse 24

रणतूर्य्यनिनादैश्च गजानां बहुबृंहितैः । हेषारवैर्हयानां च महान्कोलाहलोऽभवत्

Với tiếng kèn trống chiến trận vang rền, tiếng voi rống dồn dập, và tiếng ngựa hí dữ dội, một cơn náo động khủng khiếp bùng lên trên chiến địa.

Verse 25

अस्तिस्वनैरवापूरि द्यावाभूम्योर्यदंतरम् । अभीरूणां च भीरूणां महारोमोद्गमोऽभवत्

Bởi tiếng binh khí vang như sấm, cả khoảng không giữa trời và đất đều bị lấp đầy; và nơi cả người gan dạ lẫn kẻ khiếp sợ, một cơn rùng mình nổi gai ốc bỗng dâng trào.

Verse 26

गजवाजिमहारावस्फुटशब्दग्रहाणि च । भग्नध्वजपताकानि क्षीणप्रहरणानि च

Có những tiếng gầm rền, rõ rệt của voi và ngựa; cờ xí, phướn lệnh bị đập gãy tan tác, và binh khí thì mòn mỏi, cạn kiệt.

Verse 27

रुधिरोद्गारचित्राणि व्यश्वहस्तिरथानि च । पिपासितानि सैन्यानि मुमूर्च्छुरुभयत्र वै

Ở cả hai phía, chiến địa như rải đầy những cảnh tượng ghê rợn của máu và thịt—ngựa, voi và chiến xa tan nát ngổn ngang; còn các đạo quân, bị cơn khát hành hạ, liền bắt đầu ngất lịm ngay tại chỗ.

Verse 28

अथ ते प्रमथा वीरा नंदिप्रभृतयस्तदा । बलेन जघ्नुरसुरान्सर्वान्प्रापुर्जयं मुने

Bấy giờ, các dũng sĩ Pramatha—do Nandin dẫn đầu—dùng sức mạnh áp đảo mà đánh bại hết thảy asura, và đạt được thắng lợi, hỡi bậc hiền triết.

Verse 29

दृष्ट्वा सैन्यं च प्रमथेर्भज्यमानमितस्ततः । दुद्राव रथमास्थाय स्वयमेवांधको गणान्

Thấy quân mình bị các Pramatha đánh tan tác khắp nơi, Andhaka tự thân lên chiến xa và xông thẳng vào các Gaṇa.

Verse 30

शरावारप्रयुक्तैस्तैर्वज्रपातैर्नगा इव । प्रमथा नेशिरे चास्त्रैर्निस्तोया इव तोयदाः

Bị những đòn giáng như sét, phóng ra từng loạt, các Pramatha không thể chịu nổi mưa binh khí—như núi bị sét đánh, hay như mây mưa đã cạn nước.

Verse 31

यांतमायांतमालोक्य दूरस्थं निकटस्थितम् । प्रत्येकं रोमसंख्याभिर्विव्याधेषुभिरन्धकः

Thấy đối thủ—lúc tiến lúc lui, khi xa khi gần—Andhaka bèn bắn những loạt tên nhiều như lông trên thân thể, mỗi mũi đều nhắm riêng mà xuyên tới.

Verse 32

दृष्ट्वा सैन्यं भज्यमानमंधकेन बलीयसा । स्कंदो विनायको नंदी सोमनंद्यादयः परे

Thấy quân đội bị Andhaka hùng mạnh nghiền nát, Skanda, Vināyaka (Gaṇeśa), Nandī cùng Somanandī và các vị khác liền tiến lên để đối đầu.

Verse 33

प्रमथा प्रबला वीराश्शंकरस्य गणा निजाः । चुक्रुधुस्समरं चक्रुर्विचित्रं च महाबलाः

Bấy giờ các Pramatha—những dũng sĩ hùng cường, chính là các gaṇa thân cận của Śaṅkara—bừng bừng phẫn nộ; với đại lực, họ mở ra một trận chiến dữ dội và kỳ diệu.

Verse 34

विनायकेन स्कंदेन नंदिना सोमनंदिना । वीरेण नैगमेयेन वैशाखेन बलीयसा

Cùng với Vināyaka (Gaṇeśa), Skanda (Kārttikeya), Nandin, Somanandin, vị dũng tướng Naigameya và Vaiśākha hùng mạnh—tất cả đồng hội tụ/tiến lên trong trận thế.

Verse 35

इत्याद्यैस्तु गणैरुग्रैरंधकोप्यधकीकृतः । त्रिशूलशक्तिबाणौघधारासंपातपातिभिः

Vì thế, bởi các gaṇa hung mãnh ấy, ngay cả Andhaka cũng bị quật ngã và làm nhục—bị giáng xuống bởi những loạt tam xoa, giáo mác và mưa tên dồn dập như thác đổ.

Verse 36

ततः कोलाहलो जातः प्रमथासुरसैन्ययोः । तेन शब्देन महता शुक्रश्शंभूदरे स्थ्ग्तिः

Rồi một cơn náo động lớn bùng lên giữa quân Pramatha và quân Asura. Bởi tiếng gầm vang dội ấy, Śukra bị chấn áp—tâm thế điềm tĩnh của ông bị ngăn lại trong uy lực của Śambhu (Śiva).

Verse 37

छिद्रान्वेषी भ्रमन्सोथ विनिकेतो यथानिलः । सप्तलोकान्सपातालान्रुद्रदेहे व्यलोकयत्

Rồi, tìm kiếm một kẽ hở và lang thang bất an như ngọn gió không nhà, ông thấy ngay trong thân thể của Rudra tất cả bảy cõi, cùng các Pātāla (địa giới) ở bên dưới.

Verse 38

ब्रह्मनारायणेन्द्राणां सादित्याप्सरसां तथा । भुवनानि विचित्राणि युद्धं च प्रमथासुरम्

Ông thấy những thế giới kỳ diệu của Brahmā, Nārāyaṇa và Indra, cùng các cõi của Āditya và Apsaras; và ông cũng chứng kiến cuộc chiến giữa các Pramatha (tùy chúng của Śiva) và các Asura.

Verse 39

स वर्षाणां शतं कुक्षौ भवस्य परितो भ्रमन् । न तस्य ददृशे रन्ध्रं शुचे रंध्रं खलो यथा

Suốt một trăm năm, ông lang thang khắp nơi trong bụng của Bhava (Śiva), nhưng vẫn không tìm thấy dù chỉ một khe hở nhỏ; cũng như kẻ ác đầy lo sợ vẫn không sao tìm được sơ hở nơi người hoàn hảo và luôn tỉnh giác.

Verse 40

शांभवेनाथ योगेन शुक्ररूपेण भार्गवः । इमं मंत्रवरं जप्त्वा शंभोर्जठरपंजरात्

Bấy giờ Bhārgava (Śukra), nhờ Śāmbhava-yoga mà mang hình thái tinh dịch, tụng niệm thần chú tối thắng này và nhờ đó thoát ra khỏi chiếc “lồng” là bụng của Śambhu (Đức Śiva).

Verse 41

निष्क्रांतं लिंगमार्गेण प्रणनाम ततश्शिवम् । गौर्य्या गृहीतः पुत्रार्थं तदविघ्नेश्वरीकृतः

Thoát ra theo con đường của Liṅga, ông liền phủ phục đảnh lễ Đức Śiva. Nữ thần Gaurī, mong cầu một người con, đã tiếp nhận ông; và như thế, ông được an lập làm Avighneśvarī—thần lực thiêng liêng trừ diệt mọi chướng ngại.

Verse 42

अथ काव्यं विनिष्क्रातं शुक्रमार्गेण भार्गवम् । दृष्ट्वोवाच महेशानो विहस्य करुणानिधिः

Bấy giờ, thấy Bhārgava Kāvya đi ra theo con đường của Śukra, Maheśa—biển cả của lòng từ mẫn—mỉm cười và cất lời.

Verse 43

महेश्वर उवाच । शुक्रवन्निस्सृतो यस्माल्लिंगान्मे भृगुनन्दन । कर्मणा तेन शुक्लत्वं मम पुत्रोसि गम्यताम्

Maheśvara phán: “Hỡi con của Bhṛgu, vì ngươi đã xuất ra từ Liṅga của Ta như śukra, nên chính bởi hành vi ấy ngươi đạt được sự trắng trong (thanh tịnh). Ngươi là con của Ta—hãy đi, theo điều đã định.”

Verse 44

सनत्कुमार उवाच । इत्येवमुक्तो देवेन शुक्रोर्कसदृशद्युतिः । प्रणनाम शिवं भूयस्तुष्टाव विहितांजलिः

Sanatkumāra nói: Được Đức Chúa phán như vậy, Śukra—rực sáng như mặt trời—lại cúi lạy Śiva, chắp tay cung kính mà tán thán Ngài.

Verse 45

शुक्र उवाच । अनंतपादस्त्वमनंतमूर्तिरनंतमूर्द्धांतकरश्शिवश्च । अनंतबाहुः कथमीदृशं त्वां स्तोष्ये ह नुत्यं प्रणिपत्य मूर्ध्ना

Śukra thưa: “Ngài là Đấng có vô lượng bàn chân; thân tướng Ngài vô lượng. Ôi Śiva, Đấng có vô tận đầu và tay! Ngài có vô biên cánh tay—con cúi đầu đảnh lễ, biết lấy gì mà ca tụng Ngài, Đấng thật vượt ngoài mọi đo lường?”

Verse 46

त्वमष्टमूर्तिस्त्वमनंतमूर्तिस्त्वमिष्टदस्सर्वसुरासुराणाम् । अनिष्टदृष्टश्च विमर्दकश्च स्तोष्ये ह नुत्यं कथमीदृशं त्वाम्

“Ngài là Chúa tể của tám hóa thân (Aṣṭamūrti), lại mang vô lượng hình tướng. Ngài ban điều mong cầu cho tất cả—cả chư thiên lẫn a-tu-la. Nhưng Ngài cũng thấy điều bất thiện và nghiền nát nó. Trong cảnh ấy, làm sao con có thể dùng lời tụng ca và lễ bái mà tán dương Ngài cho xứng đáng?”

Verse 47

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा शिवं शुक्रः पुनर्नत्वा शिवाज्ञया । विवेश दानवानीकं मेघमालां यथा शशी

Sanatkumāra nói: “Tán thán Śiva xong, Śukra lại cúi lạy; rồi theo thánh lệnh của Śiva, ông bước vào đạo quân Dānava, như vầng trăng lẩn vào dải mây.”

Verse 48

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्र संहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शुक्रनिगीर्णनं नामाष्टचत्वारिंशोऽध्यायः

Như vậy, trong tác phẩm Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc phần thứ hai, Rudra Saṃhitā, trong chương thứ năm gọi là Yuddha-khaṇḍa—kết thúc chương thứ bốn mươi tám mang tên “Śukranigīrṇana,” chương về việc Śukra bị nuốt chửng.