Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 11

विष्णूत्पत्तिवर्णनम्

Description of the Origin/Manifestation of Viṣṇu

Devanagari script

अभिधत्ते स चकितं यदस्तीति श्रुतिः पुनः । सत्यं ज्ञानमनंतं च परानंदम्परम्महः

Transliteration

abhidhatte sa cakitaṃ yadastīti śrutiḥ punaḥ | satyaṃ jñānamanaṃtaṃ ca parānaṃdamparammahaḥ

Translation

Śruti lại tuyên bố—kỳ diệu mà dứt khoát—rằng: “Ngài thật sự hiện hữu.” Hào quang Tối thượng ấy là Chân lý, là Tri thức tỉnh giác, là Vô tận; là Đại Lạc tối cao và Đại Quang minh siêu việt.

Word by Word

• अभिधत्ते: declares, states
• अभिधत्ते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-धा (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन

• चकितम्: astonished (state)
• चकितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चकित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (adjectival)

• यत्: that which
• यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• अस्ति: is, exists
• अस्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष, एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: इति-शब्दः; उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)

• श्रुतिः: the Śruti (Vedic revelation)
• श्रुतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन

• पुनः: again, further
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Viśeṣaṇa/Predicative (विशेषण/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेष्य-निर्देश (predicate nominative)

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Viśeṣaṇa/Predicative (विशेषण/विधेय)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेष्य-निर्देश

• अनन्तम्: infinite
• अनन्तम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक (conjunction)

• परानन्दम्: supreme bliss
• परानन्दम्: Viśeṣaṇa/Predicative (विशेषण/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पर + आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समास (supreme bliss)

• परम्: supreme
• परम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• महः: great light/splendour
• महः: Viśeṣya/Predicand (विशेष्य/विधेय)
• Type: Noun
• Root: महस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन

Speaker

Suta Goswami (narrating the Rudrasaṃhitā account to the sages, conveying the purport of Śruti)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Mantra: satyam jñānam anantam ca parānandam param mahaḥ

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: liberating

Ritual Elements

Offering: dipa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It affirms, through Śruti, the certain existence of the Supreme Pati (Śiva) whose nature is Truth, Consciousness, Infinity, and supreme Bliss—pointing the seeker toward liberation through right knowledge and devotion.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though describing the Nirguṇa Supreme as infinite light and bliss, the Shiva Purana teaches that the same Reality is approached in practice through Saguna worship—especially the Śiva-liṅga—so the mind can steadily contemplate the formless Truth.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Śiva as the ‘supreme light’ while repeating the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), and support the contemplation with Śiva-pūjā and Liṅga-dhyāna to internalize satyam–jñānam–anantam.