तृतीयनेत्राग्निनिवृत्तिः / Quelling the Fire of the Third Eye (Vāḍava Fire Placed in the Ocean)

Verse 1

नारद उवाच । विधे नेत्रसमुद्भूतवह्निज्वाला हरस्य सा । गता कुत्र वद त्वं तच्चरित्रं शशिमौलिनः

Nārada thưa: “Bạch Đấng Tạo Hóa (Phạm Thiên), xin hãy nói cho con biết—ngọn lửa rực cháy phát sinh từ con mắt của Hara đã đi về đâu? Xin kể lại cho con thánh tích của Đấng đội trăng trên đỉnh đầu.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । यदा भस्म चकाराशु तृतीयनयनानलः । शम्भोः कामं प्रजज्वाल सर्वतो विफलस्तदा

Brahmā nói: Khi ngọn lửa từ con mắt thứ ba của Śambhu mau chóng thiêu thành tro, Kāma bừng cháy; và khi ấy, khắp mọi phía, hắn trở nên hoàn toàn bất lực và vô hiệu.

Verse 3

हाहाकारो महानासीत्त्रैलोक्ये सचराचरे । सर्वदेवर्षयस्तात शरणं मां ययुर्द्रुतम्

Một tiếng kêu than lớn dấy lên khắp tam giới, giữa mọi loài—động và tĩnh. Rồi tất cả chư thiên và các bậc thánh hiền, hỡi người thân yêu, vội vã đến với ta để nương tựa.

Verse 4

सर्वे निवेदयामासुस्तद्दुखं मह्यमाकुलाः । सुप्रणम्य सुसंस्तुत्य करौ बद्ध्वा नतानना

Tất cả họ, lòng sầu khổ và bối rối, đã trình bày nỗi việc đau buồn ấy với ta. Họ cúi lạy trọn vẹn, tán dương bằng lời hợp đạo, chắp tay cung kính và cúi mặt mà thưa.

Verse 5

तच्छ्रुत्वाहं शिवं स्मृत्वा तद्धेतुं सुविमृश्य च । गतस्तत्र विनीतात्मा त्रिलोकावनहेतवे

Nghe vậy, ta nhớ đến Đức Śiva; rồi suy xét kỹ nguyên nhân, ta đến nơi ấy với tâm khiêm cung và tự chế—mang ý nguyện hộ trì, an lạc cho ba cõi.

Verse 6

संदग्धुकामः स शुचिज्वालामालातिदीपितः । स्तंभितोऽरं मया शंभुप्रसादाप्तसुतेजसा

Hắn toan thiêu đốt mục tiêu, bừng cháy rực rỡ, như được mồi lên bởi vòng lửa thanh tịnh. Nhưng ta đã mau chóng ngăn lại, nhờ oai quang rực sáng mà ta nhận được bởi ân sủng của Śambhu (Đức Śiva).

Verse 7

अथ क्रोधमयं वह्निं दग्धुकाम जगत्त्रयम् । वाडवांतकमार्षं च सौम्यज्वालामुखं मुने

Bấy giờ, hỡi hiền giả, một ngọn lửa đầy phẫn nộ hiện ra, muốn thiêu rụi cả ba cõi—ngọn hỏa diệm nuốt trọn muôn loài, kẻ diệt trừ hỏa Vaḍava dưới biển, ngọn lửa bất khả kháng của các bậc thánh hiền, mà dung nhan vẫn hiền hòa rực sáng.

Verse 8

तं वाडवतनुमहं समादाय शिवेच्छया । सागरं समगां लोकहिताय जगतां पतिः

“Theo ý chí của chính Śiva, ta mang lấy hình tướng Vaḍava mặt ngựa ấy, rồi đi đến đại dương vì lợi ích của muôn loài—ta, Đấng Chúa tể của vũ trụ.”

Verse 9

आगतं मां समालोक्य सागरस्सांजलिर्मुने । धृत्वा च पौरुषं रूपमागतस्संनिधिं मम

Hỡi hiền giả, thấy ta đến, Thần Biển chắp tay cung kính đứng đón; rồi hóa thân thành hình người, tiến đến trước mặt ta.

Verse 10

सुप्रणम्याथ मां सिंधुस्संस्तूय च यथा विधि । स मामुवाच सुप्रीत्या सर्वलोकपितामहम्

Rồi Thần Biển cúi lạy ta thật sâu và tán thán theo đúng nghi lễ; với niềm hoan hỷ lớn lao, vị “Ông Tổ” của mọi thế giới ấy liền thưa với ta.

Verse 11

सागर उवाच । किमर्थमागतोऽसि त्वं ब्रह्मन्नत्राखिलाधिप । तन्निदेशय सुप्रीत्या मत्वा मां च स्वसेवकम्

Sāgara thưa rằng: “Ôi Brahmā, bậc chúa tể của hết thảy nơi đây, vì duyên cớ gì Ngài đến? Xin hoan hỷ truyền dạy mệnh lệnh, xem con như kẻ hầu cận của Ngài.”

Verse 12

अथाहं सागरवचश्श्रुत्वा प्रीतिपुरस्सरम् । प्रावोचं शंकरं स्मृत्वा लौकिकं हितमावहन्

Bấy giờ, ta nghe lời của Đại Dương thốt ra với niềm thương kính từ tận tâm can, liền nhớ đến Śaṅkara và đáp lại—nói lời khuyên răn đem lại an lành cho đời sống thế gian nữa.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । शृणु तात महाधीमन्सर्वलोकहितावह । वच्म्यहं प्रीतितस्सिंधो शिवेच्छाप्रेरितो हृदा

Brahmā nói: Này con hiền, bậc đại trí rộng lòng, hãy lắng nghe. Ta sẽ nói lời đem lại phúc lợi cho mọi thế giới. Hỡi biển cả của tình thương, từ trái tim ta, ta nói trong hoan hỷ, do chính ý chí của Śiva thúc giục.

Verse 14

अयं क्रोधो महेशस्य वाडवात्मा महाप्रभुः । दग्ध्वा कामं द्रुतं सर्वं दग्धुकामोऽभवत्ततः

Cơn thịnh nộ ấy của Mahādeva—hùng mạnh, rực cháy như ngọn lửa Vāḍava dưới biển—sau khi mau chóng thiêu đốt Kāma, liền khởi ý muốn thiêu rụi mọi sự khác nữa.

Verse 15

प्रार्थितोऽहं सुरैश्शीघ्रं पीडितैश्शंकरेच्छया । तत्रागत्य द्रुतं तं वै तात स्तंभितवाञ्शुचिम्

Bị ý chí của Śaṅkara làm cho khổ bức, chư thiên vội vã cầu khẩn ta. Ta lập tức đến đó, hỡi con, và mau chóng khiến đấng rực sáng ấy đứng yên, không thể động đậy.

Verse 16

वाडवं रूपमाधत्त तमादायाग तोत्र ह । निर्दिशामि जलाधार त्वामहं करुणाकरः

Hãy mang lấy hình tướng Vāḍava (lửa dưới biển) và lập tức đến đây, đem theo nó. Hỡi đấng nâng đỡ các dòng nước, ta—biển cả của lòng từ mẫn—nay ấn định cho ngươi vị trí của mình.

Verse 17

अयं क्रोधी महेशस्य वाडवं रूपमाश्रितः । ज्वालामुखस्त्वया धार्य्यो यावदाभूतसंप्लवम्

Đấng này hung nộ dữ dằn, mang lấy hình Vāḍava (hỏa diệm dưới biển) của Maheśa; là sức lực miệng phun lửa. Ngươi phải kìm giữ và gánh chịu nó cho đến thời đại đại hủy diệt của muôn loài.

Verse 18

यदात्राहं समागम्य वत्स्यामि सरितां पते । तदा त्वया परित्याज्यः क्रोधोऽयं शांकरोऽद्भुतः

Khi ta trở lại đây và lại cư ngụ, sau khi đến với ngươi, hỡi chúa tể các dòng sông, bấy giờ ngươi phải buông bỏ cơn thịnh nộ kỳ diệu này—cơn giận sinh từ Śaṅkara.

Verse 19

भोजनं तोयमेतस्य तव नित्यं भविष्यति । यत्नादेवावधार्य्योऽयं यथा नोपैति चांतरम्

Thức ăn và nước uống cho nó sẽ luôn do ngươi cung ứng. Vì vậy, hãy cẩn trọng chăm nom với nỗ lực xứng đáng, để không xảy ra sự sơ suất hay gián đoạn nào.

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे वडवानलचरितं नाम विंशोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ hai mươi, mang tên “Sự tích Vaḍavānala (Hỏa Mã)”, thuộc Pārvatī-khaṇḍa—phần thứ ba của Rudra-saṃhitā, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 21

ततः प्रविष्टो जलधौ स वाडवतनुः शुचिः । वार्योघान्सुदहंस्तस्य ज्वालामालाभिदीपितः

Bấy giờ, đấng thanh tịnh ấy mang thân Vāḍava—ngọn hỏa dưới đáy biển—mà đi vào đại dương; rực cháy với vòng hoa lửa, Ngài dữ dội thiêu đốt những dòng nước cuồn cuộn của biển cả.

Verse 22

ततस्संतुष्टचेतस्कस्स्वं धामाहं गतो मुने । अंतर्धानमगात्सिंधुर्दिव्यरूपः प्रणम्य माम्

Rồi, tâm ta hoàn toàn mãn nguyện, ta trở về nơi trú xứ của mình, hỡi hiền giả. Đại dương cũng hiện thân thần diệu, đảnh lễ ta rồi liền ẩn mất khỏi tầm mắt.

Verse 23

स्वास्थ्यं प्राप जगत्सर्वं निर्मुक्तं तद्भवाद्भयात् । देवा बभूवुः सुखिनो मुनयश्च महामुने

Hỡi đại hiền giả, toàn thể thế gian lại được an ổn, thoát khỏi nỗi sợ phát sinh từ tai biến ấy. Chư thiên hoan hỷ, và các bậc hiền triết cũng được vui mừng.