Viṣṇoḥ Sahasranāma-stotreṇa Śiva-prasādaḥ (Vishnu’s Thousand-Name Hymn and Shiva’s Grace)

Verse 1

सूत उवाच । श्रुत्वा विष्णुकृतं दिव्यं परनामविभूषितम् । सहस्रनामस्वस्तोत्रं प्रसन्नोऽभून्महेश्वरः

Sūta nói: Nghe bài thánh tụng cát tường—bản stotra Thiên danh một ngàn, do Viṣṇu soạn và được điểm trang bằng những Danh hiệu tối thượng (của Śiva)—Maheśvara liền hoan hỷ.

Verse 2

परीक्षार्थं हरेरीशः कमलेषु महेश्वरः । गोपयामास कमलं तदैकं भुवनेश्वरः

Để thử thách Hari (Viṣṇu), Đại Chúa Tể—Maheśvara, Chúa của muôn cõi—đã giấu đi một đóa sen giữa muôn đóa sen.

Verse 3

पंकजेषु तदा तेषु सहस्रेषु बभूव च । न्यूनमेकं तदा विष्णुर्विह्वलश्शिवपूजने

Bấy giờ, trong một ngàn đóa sen ấy, có một đóa bị thiếu. Ngay lúc đó, Viṣṇu vô cùng bối rối, đau xót trong việc thờ phụng Đức Śiva.

Verse 4

हृदा विचारितं तेन कुतो वै कमलं गतम् । यातं यातु सुखेनैव मन्नेत्रं कमलं न किम्

Ngài suy niệm trong lòng: “Đóa sen ấy đã đi đâu? Thôi, cứ để nó đi—đi trong an lành. Chẳng phải chính con mắt ta cũng là một đóa sen sao?”

Verse 5

ज्ञात्वेति नेत्रमुद्धृत्य सर्वसत्त्वावलम्बनात् । पूजयामास भावेन स्तवयामास तेन च

Hiểu như vậy, Ngài nâng mắt lên—nương tựa nơi Đức Śiva, chỗ nương của muôn loài. Với lòng thành tha thiết, Ngài thờ phụng Ngài, và cũng với chính tâm tình ấy, Ngài dâng lời tán tụng bằng thánh ca.

Verse 6

ततः स्तुतमथो दृष्ट्वा तथाभूतं हरो हरिम् । मा मेति व्याहरन्नेव प्रादुरासीज्जगद्गुरुः

Bấy giờ, Hara (Đức Śiva) thấy Hari (Viṣṇu) đang cúi mình tán tụng như thế, liền cất lời: “Đừng buồn, đừng buồn.” Ngay theo lời ấy, Jagadguru—Bậc Thầy của thế gian, chính Đức Śiva—hiển lộ.

Verse 7

तस्मादवतताराशु मण्डलात्पार्थिवस्य च । प्रतिष्ठितस्य हरिणा स्वलिंगस्य महेश्वरः

“Vì thế, Mahādeva—Mahēśvara—liền giáng xuống từ vòng đàn thiêng bằng đất ấy, để gia hộ cho chính Liṅga của Ngài, vốn đã được Hari (Viṣṇu) an vị đúng pháp.”

Verse 8

यथोक्तरूपिणं शम्भुं तेजोराशिसमुत्थितम् । नमस्कृत्य पुरः स्थित्वा स तुष्टाव विशेषतः

Thấy Śambhu đúng như hình tướng đã được nói—hiển lộ từ khối quang minh thiêng liêng—ngài cúi lạy, đứng trước mặt Ngài, rồi tán dương với lòng sùng kính đặc biệt.

Verse 9

तदा प्राह महादेवः प्रसन्नः प्रहसन्निव । सम्प्रेक्ष्य कृपया विष्णुं कृतांजलिपुटं स्थितम्

Bấy giờ Mahādeva hoan hỷ, như khẽ mỉm cười, nhìn Viṣṇu đang đứng chắp tay với lòng từ mẫn, rồi cất lời.

Verse 10

शङ्कर उवाच । ज्ञातं मयेदं सकलं तव चित्तेप्सितं हरे । देवकार्यं विशेषेण देवकार्य्यरतात्मनः

Śaṅkara nói: “Hỡi Hari, Ta đã thấu hiểu trọn vẹn mọi điều lòng ngươi mong cầu—đặc biệt là sứ mệnh của chư thiên—vì bản tính ngươi vốn tận tâm với công việc của các thần.”

Verse 11

देवकार्य्यस्य सिद्ध्यर्थं दैत्यनाशाय चाश्रमम् । सुदर्शनाख्यं चक्रं च ददामि तव शोभनम्

“Để thành tựu mục đích của chư thiên và diệt trừ bọn Daitya, Ta ban cho ngươi một đạo tràng (āśrama) cùng chiếc đĩa thần rực rỡ mang danh Sudarśana.”

Verse 12

यद्रूपं भवता दृष्टं सर्वलोकसुखावहम् । हिताय तव देवेश धृतं भावय तद्ध्रुवम्

Hình tướng mà ngươi đã chiêm kiến—ban an lạc cho muôn cõi—chính là do Đấng Chúa tể chư Thiên vì lợi ích của ngươi mà thị hiện. Vậy hãy quán niệm chính hình tướng ấy với niềm xác tín kiên cố.

Verse 13

रणाजिरे स्मृतं तद्वै देवानां दुःखनाशनम् । इदं चक्रमिदं रूपमिदं नामसहस्रकम्

Khi được tưởng niệm nơi chiến địa, điều ấy quả thật là đấng diệt trừ sầu khổ của chư Thiên. “Đây là bánh xe; đây là hình tướng; đây là thiên danh.”

Verse 14

ये शृण्वन्ति सदा भक्त्या सिद्धि स्यादनपायिनी । कामानां सकलानां च प्रसादान्मम सुव्रत

Hỡi bậc giữ hạnh nguyện cao quý, những ai luôn lắng nghe với lòng sùng kính sẽ đạt thành tựu tâm linh không suy giảm; và nhờ ân điển của Ta, mọi ước nguyện chân chánh của họ đều được viên mãn.

Verse 15

सूत उवाच । एवमुक्त्वा ददौ चक्रं सूर्यायुतसमप्रभम् । सुदर्शनं स्वपादोत्थं सर्वशत्रुविनाशनम्

Sūta nói: Nói xong như vậy, Ngài ban cho Sūrya chiếc đĩa Sudarśana—rực sáng như mười nghìn mặt trời, phát sinh từ chính bàn chân Ngài, có năng lực tiêu diệt mọi kẻ thù.

Verse 16

विष्णुश्चापि सुसंस्कृत्य जग्राहोदङ्मुखस्तदा । नमस्कृत्य महादेवं विष्णुर्वचनमब्रवीत्

Bấy giờ, Viṣṇu cũng tự thanh tịnh và an định, rồi ngồi quay mặt về phương bắc. Sau khi cúi lạy Mahādeva, Viṣṇu cất lời như sau.

Verse 17

विष्णुरुवाच । शृणु देव मया ध्येयं पठनीयं च किं प्रभो । दुःखानां नाशनार्थं हि वद त्वं लोकशंकर

Viṣṇu thưa rằng: “Bạch Deva, xin nghe lời con. Bạch Chúa tể, con nên quán niệm điều gì và nên tụng đọc điều gì? Vì mục đích diệt trừ mọi khổ đau, xin Ngài hãy dạy cho con, hỡi Śaṅkara—Đấng lợi lạc cho các thế giới.”

Verse 18

सूत उवाच । इति पृष्टस्तदा तेन सन्तुष्टस्तु शिवोऽब्रवीत् । प्रसन्नमानसो भूत्वा विष्णुं देवसहायकम्

Sūta thưa: Được người ấy hỏi như vậy, Đức Śiva hoan hỷ liền cất lời. Với tâm ý an nhiên và từ hòa, Ngài nói cùng Viṣṇu, bậc trợ lực của chư thiên.

Verse 19

शिव उवाच । रूपं ध्येयं हरे मे हि सर्वानर्थप्रशान्तये । अनेकदुःखनाशार्थं पठ नामसहस्रकम्

Śiva phán: “Hỡi Hari, hãy quán niệm hình tướng của Ta để mọi tai ương đều được lắng yên. Và để diệt trừ muôn nỗi khổ, hãy tụng đọc Thánh Danh Ngàn Tên.”

Verse 20

धार्य्यं चक्रं सदा मे हि सवार्भीष्टस्य सिद्धये । त्वया विष्णो प्रयत्नेन सर्वचक्रवरं त्विदम्

“Đĩa thần (cakra) này quả thật Ta phải luôn mang giữ, để thành tựu mọi điều Ta mong cầu. Hỡi Viṣṇu, nhờ nỗ lực chí thành của ngươi mà nó trở thành đĩa thần tối thắng trong mọi đĩa.”

Verse 21

अन्ये च ये पठिष्यन्ति पाठयिष्यन्ति नित्यशः । तेषां दुःखं न स्वप्नेऽपि जायते नात्र संशयः

Lại nữa, những ai sẽ tụng đọc thường xuyên, hoặc khiến người khác tụng đọc hằng ngày—đối với họ, khổ não chẳng khởi lên dù chỉ trong mộng; điều ấy không nghi ngờ.

Verse 22

राज्ञा च संकटे प्राप्ते शतावृत्तिं चरेद्यदा । साङ्गः च विधिसंयुक्तं कल्याणं लभते नरः

Khi nhà vua bị tai ương ập đến, nếu có người trong lúc khốn khó ấy thực hành hạnh nguyện śatāvṛtti—đầy đủ mọi phần và hợp với nghi thức đã định—thì người ấy đạt được phúc lành cát tường và an ổn tốt đẹp.

Verse 23

रोगनाशकरं ह्येतद्विद्यावित्तदमुत्तमम् । सर्वकामप्रदं पुण्यं शिवभक्तिप्रदं सदा

Quả thật, pháp hành này diệt trừ bệnh tật và là bậc tối thượng ban cho trí tuệ cùng phú quý. Nó ban mọi ước nguyện chính đáng, đầy công đức, và luôn trao lòng sùng kính đối với Đức Śiva.

Verse 24

यदुद्दिश्य फलं श्रेष्ठं पठिष्यन्ति नरास्त्विह । सप्स्यन्ते नात्र संदेहः फलं तत्सत्यमुत्तमम्

Nhắm đến quả báo tối thượng ấy, người đời sẽ tụng đọc bản thánh truyện này. Họ chắc chắn sẽ đạt được quả ấy—không hề nghi ngờ. Kết quả đã được hứa nguyện ấy là chân thật và tối thắng.

Verse 25

यश्च प्रातस्समुत्थाय पूजां कृत्वा मदीयिकाम् । पठते मत्समक्षं वै नित्यं सिद्धिर्न दूरतः

Ai dậy sớm tinh sương, làm lễ thờ phụng dâng lên Ta, rồi đều đặn tụng đọc như ở ngay trước mặt Ta—thì siddhi, sự thành tựu tâm linh, chẳng bao giờ xa vời.

Verse 26

ऐहिकीं सिद्धिमाप्नोति निखिलां सर्वकामिकाम् । अन्ते सायुज्यमुक्तिं वै प्राप्नोत्यत्र न संशयः

Người ấy ngay trong đời này đạt trọn vẹn thành tựu, thỏa mãn mọi ước nguyện chính đáng. Và đến cuối cùng, chắc chắn chứng đắc sāyujya-mukti—hợp nhất với Đức Śiva; điều ấy không nghi ngờ.

Verse 27

सूत उवाच । एवमुक्त्वा तदा विष्णुं शंकरः प्रीतमानसः । उपस्पृश्य कराभ्यां तमुवाच गिरिशः पुनः

Sūta nói: Nói với Viṣṇu như vậy xong, Śaṅkara lòng đầy hoan hỷ, dùng cả hai tay chạm đến Ngài, rồi Đấng Chúa Núi (Giriśa) lại cất lời lần nữa.

Verse 28

शिव उवाच । वरदोऽस्मि सुरश्रेष्ठ वरान्वृणु यथेप्सितान् । भक्त्या वशीकृतो नूनं स्तवेनानेन सुव्रतः

Śiva phán: “Hỡi bậc tối thắng trong chư thiên, Ta là Đấng ban ân—hãy chọn những phúc lành như ý ngươi. Quả thật, bởi lòng sùng kính, Ta đã được bài tán tụng này cảm hóa; hỡi người giữ hạnh nguyện cao quý.”

Verse 29

सूत उवाच । इत्युक्तो देवदेवेन देवदेवं प्रणम्य तम् । सुप्रसन्नतरो विष्णुस्सांजलिर्वाक्यमब्रवीत्

Sūta nói: Được Đấng Thần của các thần phán như vậy, Viṣṇu cúi đầu đảnh lễ Ngài. Càng thêm hoan hỷ, Ngài chắp tay cung kính và thưa những lời này.

Verse 30

विष्णुरुवाच । यथेदानीं कृपानाथ क्रियते चान्यतः परा । कार्य्या चैव विशेषेण कृपालुत्वात्त्वया प्रभो

Viṣṇu thưa: “Ôi Đấng Chủ Tể từ bi, như nay đang thực hiện một hành nghiệp tối thượng (cứu độ), thì ở những nơi khác cũng nên được thực hiện như vậy. Lạy Chúa Tể, chính Ngài càng nên làm điều ấy một cách đặc biệt, vì Ngài là hiện thân của lòng từ mẫn.”

Verse 31

त्वयि भक्तिर्महादेव प्रसीद वरमुत्तमम् । नान्यमिच्छामि भक्तानामार्त्तयो नैव यत्प्रभो

“Lạy Mahādeva, xin cho lòng sùng kính của con an trú nơi Ngài—xin đoái thương ban cho con phúc lành tối thượng. Con chẳng cầu gì khác, lạy Chúa Tể; với người mộ đạo, không còn khổ não khi Ngài là nơi nương tựa.”

Verse 32

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य दया वान्सुतरां भवः । पस्पर्श च तदंगं वै प्राह शीतांशुशेखरः

Sūta nói: Nghe lời ấy, Bhava (Đức Śiva) càng thêm tràn đầy từ mẫn, liền chạm vào thân người ấy; rồi Đấng đội trăng trên tóc cất lời.

Verse 33

शिव उवाच । मयि भक्तिस्सदा ते तु हरे स्यादनपायिनी । सदा वन्द्यश्च पूज्यश्च लोके भव सुरैरपि

Śiva phán: “Hỡi Hari, nguyện lòng sùng kính của ngươi đối với Ta luôn thường hằng, không hề suy giảm. Trong thế gian, hãy mãi đáng được tôn kính và thờ phụng—dù bởi chư thiên.”

Verse 34

विष्वंभरेति ते नाम सर्वपापहरं परम् । भविष्यति न संदेहो मत्प्रसादात्सुरोत्तम

“Danh ngươi sẽ là ‘Viśvambhara’, đấng tối thượng trừ diệt mọi tội lỗi. Điều ấy không nghi ngờ—nhờ ân sủng của Ta, hỡi bậc tối thắng trong chư thiên.”

Verse 35

सूत उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे रुद्रस्सर्वदेवेश्वरः प्रभुः । पश्यतस्तस्य विष्णोस्तु तत्रैव च मुनीश्वराः

Sūta thưa: “Nói xong như vậy, Rudra—Đấng Chủ Tể, bậc Tối Thượng của muôn thần—liền ẩn mất khỏi tầm mắt. Và khi Viṣṇu còn đang nhìn, các đại thánh hiền cũng biến mất ngay tại đó.”

Verse 36

जनार्दनोऽपि भगवान्वचनाच्छङ्करस्य च । प्राप्य चक्रं शुभं तद्वै जहर्षाति स्वचेतसि

Ngay cả đức Janārdana (Viṣṇu), vâng theo lời Śaṅkara, đã nhận được chiếc đĩa thần (cakra) cát tường ấy; và trong chính tâm mình, Ngài hoan hỷ vô cùng.

Verse 37

कृत्वा ध्यानं च तच्छम्भोः स्तोत्रमेतन्निरन्तरम् । पपाठाध्यापयामास भक्तेभ्यस्तदुपादिशत्

Sau khi trước hết nhập định quán niệm đấng Śambhu cát tường, ông liền tụng đọc bài thánh ca này không gián đoạn; lại còn truyền dạy cho người khác và chỉ giáo các tín đồ về bài ấy.

Verse 38

इति पृष्टं मयाख्यातं शृण्वताम्पापहारकम् । अतःपरं च किं श्रेष्ठाः प्रष्टुमिच्छथ वै पुनः

Như vậy, điều các vị đã hỏi ta đã giảng rõ; đối với người lắng nghe, đó là pháp trừ tội. Nay, hỡi các bậc cao quý, các vị còn muốn hỏi lại điều gì nữa?