Shloka 45

Ekādaśāhna-vidhiḥ (The Rite Prescribed for the Eleventh Day): Maṇḍala-racanā, Āvāhana, Mudrā, and Ativāhika-devatā Pūjā

Devanagari script

एकादशाह सुविधिर्मया प्रोक्तो मुनीश्वर । द्वादशाहविधिं वक्ष्ये शृणुष्वादरतो द्विज

Transliteration

ekādaśāha suvidhirmayā prokto munīśvara | dvādaśāhavidhiṃ vakṣye śṛṇuṣvādarato dvija

Translation

Hỡi bậc chúa tể giữa các hiền triết, ta đã giảng cho ông nghi thức đúng đắn của pháp tu mười một ngày. Nay ta sẽ nói về trình tự của pháp tu mười hai ngày—hãy lắng nghe với lòng cung kính, hỡi bậc nhị sinh.

Word by Word

• एकादशाह: the eleven-day (rite)
• एकादशाह: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एकादश + अह (अहन्) (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता/विषय), एकवचनम्; द्विगुसमासः ‘एकादश अहानि’

• सुविधिः: the good procedure
• सुविधिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुविधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (कर्तृकरण/agent in passive), एकवचनम्

• प्रोक्तः: has been stated/taught
• प्रोक्तः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सुविधिः’ इति विशेषणम्

• मुनीश्वर: O lord of sages
• मुनीश्वर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘मुनीनां ईश्वरः’

• द्वादशाह-विधिम्: the procedure of the twelve-day (rite)
• द्वादशाह-विधिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वादशाह + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘द्वादशाहस्य विधिः’

• वक्ष्ये: I shall explain
• वक्ष्ये: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (वच व्यक्तायां वाचि) (धातु)
• Form: लृट् (simple future), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (श्रु श्रवणे) (धातु)
• Form: लोट् (imperative), आत्मनेपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्

• आदरतः: with attention/respectfully
• आदरतः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आदर (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्ययम् (ablatival adverb); क्रियाविशेषणम् ‘आदरपूर्वकं’

• द्विज: O twice-born (Brahmin)
• द्विज: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Suta Goswami

Jyotirlinga Context

Sthala Purana: This is a narrative transition verse marking the shift from the ekādaśāha (11-day) rite to the dvādaśāha (12-day) rite; no site-specific legend.

Significance: Frames vrata-śravaṇa (listening to procedure) as itself meritorious when done with ādarā (reverent attention), preparing the practitioner for correct observance.

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It emphasizes disciplined, step-by-step Shaiva observance (vidhi) and the inner attitude of reverent listening—key supports for purifying the pashu (bound soul) and orienting it toward Pati (Shiva).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By introducing a structured multi-day rite, it points to regulated Saguna worship—performed with attention and devotion—as a means to steady the mind and mature devotion toward Shiva, the Lord worshipped in the Linga.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is adherence to a prescribed vrata-vidhi and śravaṇa (devout listening). The verse signals continuation into the twelve-day procedure, implying sustained daily worship, purity, and focused devotion.