Shloka 20

Śiva-Śakti Tattva, Varṇa-Rahasya, and Mahāvākya-Bhāvanā

Interpretive Discipline

Devanagari script

सर्वोत्कृष्टश्च सर्वात्मा परब्रह्म स ईरितः । परश्चाथापरश्चेति परात्परमिति त्रिधा

Transliteration

sarvotkṛṣṭaśca sarvātmā parabrahma sa īritaḥ | paraścāthāparaśceti parātparamiti tridhā

Translation

Ngài được tuyên xưng là Parabrahman tối thượng—cao vượt hết thảy và là Tự Ngã nội tại của muôn loài. Đấng Tối Thượng ấy được diễn tả theo ba phương diện: para (siêu việt), apara (hiện hữu trong biểu lộ), và parātpara (siêu việt vượt cả siêu việt).

Word by Word

• सर्वोत्कृष्टः: the most excellent of all
• सर्वोत्कृष्टः: विशेषण (कर्तृविशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + उत्कृष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (सर्वेषु उत्कृष्टः)

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• सर्वात्मा: the Self of all
• सर्वात्मा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: सर्व + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषाम् आत्मा)

• परब्रह्म: the Supreme Brahman
• परब्रह्म: समानााधिकरण (predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: पर + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (परं ब्रह्म)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• ईरितः: is declared/called
• ईरितः: Kriyā (क्रिया/Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: ईर्/ईरित (धातु: ईर् ‘to declare’)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• परः: higher/supreme
• परः: समानााधिकरण (predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• अथ: then/also
• अथ: सम्बन्ध/निपात
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तर/प्रस्तावक-अव्यय (then/now)

• अपरः: lower/other
• अपरः: समानााधिकरण (predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध/निपात
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: इत्यादि-समाप्तिसूचक-अव्यय

• परात्परम्: higher than the higher (transcendent)
• परात्परम्: समानााधिकरण (predicate)
• Type: Adjective
• Root: परात् + पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; परात् (पञ्चमी-एकवचन, ‘than the higher’) + परम् (प्रथमा/द्वितीया-एकवचन) — तुलनार्थक-प्रयोगः

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध/निपात
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: समाप्तिसूचक-अव्यय

• त्रिधा: in three ways
• त्रिधा: अव्ययार्थ-सम्बन्ध (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: त्रिधा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Mantra: paraścāthāparaśceti parātparamiti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It defines Shiva as Parabrahman and teaches that the Lord is simultaneously beyond the world, present within it as its inner Self, and ultimately incomparable—parātpara—guiding the seeker from limited identity to liberation under the grace of Pati.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The threefold description supports Linga worship as a bridge: the devotee approaches Shiva in a graspable form (apara/saguna) while realizing the same Lord as transcendent (para) and finally as the unsurpassed Absolute (parātpara) beyond all limiting concepts.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as sarvātmā (the indwelling Self) while repeating the Panchakshara—“Om Namaḥ Śivāya”—letting attention move from form-based devotion to the recognition of the Lord as para and parātpara.