Shloka 29

सृष्टिपद्धतिवर्णनम्

Exposition of the Supreme Method of Creation and the Tirodhāna-Cakra

Devanagari script

एवदेव पदं प्राप्यं विष्णुपादाब्जसेविनाम् । वैष्णवानां चक्रमिदं सालोक्यादिपदप्रदम्

Transliteration

evadeva padaṃ prāpyaṃ viṣṇupādābjasevinām | vaiṣṇavānāṃ cakramidaṃ sālokyādipadapradam

Translation

Chính cảnh giới này là điều những ai phụng sự đôi chân sen của Viṣṇu đạt đến. Đĩa thần (cakra) này, được các Vaiṣṇava tôn kính, ban cho các địa vị giải thoát bắt đầu từ sālokya và các bậc tương tự.

Word by Word

• एव: only; indeed
• एव: निपात (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphasis)

• देव: O god; O lord
• देव: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; Vocative Singular

• पदम्: the abode/state
• पदम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्राप्यम्: to be attained
• प्राप्यम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) + यत् (कृत्)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/भाव्य), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'to be attained' (obligatory/fit)

• विष्णु-पाद-अब्ज-सेविनाम्: of those who serve Viṣṇu’s lotus-feet
• विष्णु-पाद-अब्ज-सेविनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation: whose)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + अब्ज (प्रातिपदिक) + सेविन् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष-समास; 'Viṣṇu's foot-lotus' (षष्ठी) + सेविन् 'servant' (सम्बन्ध), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive Plural

• वैष्णवानाम्: of the Vaiṣṇavas
• वैष्णवानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive Plural

• चक्रम्: the wheel/cycle
• चक्रम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सालोक्य-आदि-पद-प्रदम्: granting sālokya and other states
• सालोक्य-आदि-पद-प्रदम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सालोक्य (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; 'sālokya etc. states' (द्वन्द्व/समाहार implied by आदि) + 'giving', नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjectival to चक्रम्

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Vishnu
• Sudarshana Chakra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It affirms graded spiritual attainments (like sālokya) granted through steadfast devotion; in a Shaiva Siddhānta reading, it underscores that sincere bhakti yields real spiritual stations, while ultimate freedom is fulfilled by the Lord’s grace beyond bondage.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though it speaks of Vaiṣṇava devotion and the cakra, the Kailāsa-saṃhitā’s wider intent is to show that worship of a personal form (saguṇa upāsanā)—including Śiva-liṅga worship—leads devotees through definite divine attainments, culminating in higher realization by grace.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The practical takeaway is single-pointed sevā (devotional service) at the Lord’s feet—expressed in Shaiva practice as daily liṅga-pūjā with mantra-japa (especially the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”), along with purity disciplines like bhasma and rudrākṣa where prescribed.