Shloka 30

व्यासशौनकादिसंवादः | Vyāsa–Śaunaka and the Sages: Opening Dialogue of the Kailāsa-saṃhitā

Devanagari script

सत्कृत्य प्रददुस्तस्मै सौवर्णं विष्टरं शुभम् । सुखोपविष्टः स तदा तस्मिन्सौवर्णविष्टरे । प्राह गंभीरया वाचा पाराशर्य्यो महामुनिः

Transliteration

satkṛtya pradadustasmai sauvarṇaṃ viṣṭaraṃ śubham | sukhopaviṣṭaḥ sa tadā tasminsauvarṇaviṣṭare | prāha gaṃbhīrayā vācā pārāśaryyo mahāmuniḥ

Translation

Sau khi cung kính tiếp đãi, họ dâng lên Ngài một tòa ngồi bằng vàng cát tường. An tọa thong dong trên tòa vàng ấy, đại hiền thánh Pārāśarya (Vyāsa) liền cất lời bằng giọng trầm hùng và điềm tĩnh.

Word by Word

• सत्कृत्य: having honored
• सत्कृत्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive); ‘having honored/after honoring’

• प्रददुः: they gave
• प्रददुः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• सौवर्णम्: golden
• सौवर्णम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सौवर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (विष्टरम्)

• विष्टरम्: seat, spread seat
• विष्टरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्टर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• शुभम्: auspicious, fine
• शुभम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (विष्टरम्)

• सुख-उपविष्टः: seated comfortably
• सुख-उपविष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + उपविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; उप-विश् धातु)
• Form: तत्पुरुष-समासः (अव्ययीभाववत् अर्थः: ‘सुखेन’); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (past participle)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• तस्मिन्: on that
• तस्मिन्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• सौवर्ण-विष्टरे: on the golden seat
• सौवर्ण-विष्टरे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सौवर्ण (प्रातिपदिक) + विष्टर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः; पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणम्

• प्राह: said
• प्राह: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• गंभीरया: with deep
• गंभीरया: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: गंभीर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (वाचा)

• वाचा: speech, voice
• वाचा: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम्

• पाराशर्यः: Pārāśarya (Vyāsa)
• पाराशर्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाराशर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; गोत्र/पितृव्युत्पन्न-नाम

• महामुनिः: the great sage
• महामुनिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Pārāśarya (Vyāsa)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Pārāśarya (Vyāsa)
• Parāśara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights dharmic preparation for sacred teaching: respectful reception of the guru and a calm, dignified setting that supports śravaṇa (listening) and inner receptivity—key to Shaiva understanding of grace (anugraha).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It sets the narrative frame for instruction: in Shaiva tradition, right conduct and reverence precede receiving teachings about Pati (Shiva), the path of devotion, and proper forms of worship such as Linga-upāsanā.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It implies a sāttvic discipline: offer a respectful āsana to the teacher/deity, sit steadily, and listen with composure—supporting mantra-japa and contemplation once the teaching begins.