Rig Veda 8.48.9: Mandala 8, Sukta 48, Mantra 9

Sukta 8.48

Devata: Soma

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं हि नस्तन्वः सोम गोपा गात्रेगात्रे निषसत्था नृचक्षाः । यत्ते वयं प्रमिनाम व्रतानि स नो मृळ सुषखा देव वस्यः ॥

Transliteration

tvaṃ hí nas tanváḥ soma gopā́ gā́tre-gā́tre ní-sasatthā nṛ-cákṣāḥ | yát te vayáṃ prá-mināma vratā́ni sá no mṛḷa su-sákhā deva vásyaḥ ||

Translation

Chính Ngài là đấng hộ trì thân thể (tanū) của chúng con, ôi Soma; trong từng chi thể, trong mọi phần, Ngài đã an tọa—hỡi bậc nhìn thấu loài người (nṛcákṣas). Nếu chúng con đã làm suy giảm các luật tắc của sự vận hành đúng đắn (vrata) của Ngài, xin Ngài thương xót chúng con: ôi Thần, người bạn lành, đấng sẵn lòng ban điều tối thượng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed / for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तन्वः: body, person (of us)
• तन्वः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: तनू (स्त्री. प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (पुं. प्रातिपदिक)

• गोपाः: protector, guardian
• गोपाः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण त्वम्-सम्बद्धः)
• Type: Noun
• Root: गोपा (पुं. प्रातिपदिक; गो+पा)

• गात्रे: in (each) limb
• गात्रे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गात्र (नपुं. प्रातिपदिक)

• गात्रे: in every limb
• गात्रे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गात्र (नपुं. प्रातिपदिक)

• निषसत्थाः: you have sat down / you are seated
• निषसत्थाः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नि-षद् (धातु: षद् ‘to sit’; उपसर्ग: नि)

• नृचक्षाः: man-observing, watching men
• नृचक्षाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: नृचक्षस् (प्रातिपदिक; नृ+चक्षस् ‘man-seeing’)

• यत्: whatever (that)
• यत्: कर्म (प्रमिनाम् इत्यस्य)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रमिनाम: we have diminished / violated
• प्रमिनाम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्र-मी (धातु: मी ‘to diminish/measure’; उपसर्ग: प्र)

• व्रतानि: vows, ordinances
• व्रतानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रत (नपुं. प्रातिपदिक)

• सः: he / that (one)
• सः: कर्तृ (आशीर्वचन/प्रार्थना-वाक्ये ‘सः’ = ‘he/that one (Soma)’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: us
• नः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मृळ: be gracious (to), have mercy
• मृळ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मृळ्/मृड् (धातु ‘to be gracious, to pity’)

• सुषखा: O good friend
• सुषखा: सम्बोधन
• Type: Adjective/Noun
• Root: सु- + सखि/सख (प्रातिपदिक; ‘good friend’)

• देव: O god
• देव: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: देव (पुं. प्रातिपदिक)

• वस्यः: what is better / a better boon
• वस्यः: कर्म (मृळ इत्यस्य—‘grant (what is) better’)
• Type: Adjective (comparative)
• Root: वस्/वसु (तुल्य-प्रातिपदिक; वस्यस् ‘better, more excellent’)