HomeRig VedaMandala 6Sukta 60Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 6.60

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 is predominantly Bharadvāja)
Devata: Indra-Agni (dual deity)
Chandas: Trishtubh (probable for RV 6.60; verse-level confirmation may vary by recension metadata)

उभा वामिन्द्राग्नी आहुवध्या उभा राधसः सह मादयध्यै । उभा दाताराविषां रयीणामुभा वाजस्य सातये हुवे वाम् ॥

उ॒भा वा॑मिन्द्राग्नी आहु॒वध्या॑ उ॒भा राध॑सः स॒ह मा॑द॒यध्यै॑ । उ॒भा दा॒तारा॑वि॒षां र॑यी॒णामु॒भा वाज॑स्य सा॒तये॑ हुवे वाम् ॥

ubhā vām indrāgnī āhuvadhyā ubhā rādhasaḥ saha mādayadhyai | ubhā dātārāviṣāṃ rayīṇām ubhā vājasya sātaye huve vām ||

Hỡi Indra–Agni, con kêu thỉnh hai Ngài, cả hai đều đáng được thỉnh mời; con kêu thỉnh hai Ngài cùng hoan hỷ trong các sự sung mãn (rādhas). Hai Ngài đều là đấng ban cho các xung lực (iṣāḥ) và của cải nội tại (rayīḥ); để giành được vāja—sự viên mãn của sức mạnh chiến thắng (sātí)—con kêu thỉnh hai Ngài.

उ॒भा । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इति॑ । आ॒ऽहु॒वध्यै॑ । उ॒भा । राध॑सः । स॒ह । मा॒द॒यध्यै॑ । उ॒भा । दा॒तारौ॑ । इ॒षाम् । र॒यी॒णाम् । उ॒भा । वाज॑स्य । सा॒तये॑ । हु॒वे॒ । वा॒म् ॥उभा । वाम् । इन्द्राग्नी इति । आहुवध्यै । उभा । राधसः । सह । मादयध्यै । उभा । दातारौ । इषाम् । रयीणाम् । उभा । वाजस्य । सातये । हुवे । वाम् ॥ubhā | vām | indrāgnī iti | āhuvadhyai | ubhā | rādhasaḥ | saha | mādayadhyai | ubhā | dātārau | iṣām | rayīṇām | ubhā | vājasya | sātaye | huve | vām

उभाboth (of you two)
उभा:
Karma (आहुवध्या इति विशेष्यत्वेन) / Sambodhyārtha (देवतायुगल-निर्देश)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
वाम्you two; of you two
वाम्:
Sampradāna (हुवे—‘to you two’) / Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) — वाम्
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sambodhana (आह्वान) / Kartā (स्तुत्यर्थे)
TypeNoun (Deity names)
Rootइन्द्र + अग्नि (समासः: द्वन्द्व)
आहुवध्याworthy to be invoked
आहुवध्या:
Viśeṣaṇa (उभा/इन्द्राग्नी-विशेषणम्)
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootआ-हू (धातु) + वध्य (कृत्: -य) → ‘आहुवध्य’
उभाboth
उभा:
Kartā (मादयध्यै इत्यर्थे—‘both (are) …’)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
राधसःof bounty, of generosity
राधसः:
Sambandha (उभा … राधसः)
TypeNoun
Rootराधस् (नपुंसकलिङ्ग)
सहtogether
सह:
Sahārtha (सह-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय) / सह-
मादयध्यैfor exhilaration, to rejoice
मादयध्यै:
Prayojana (उद्देश्य/हेतु)
TypeVerb (infinitive)
Rootमद् (धातु) — ‘to rejoice/intoxicate’
उभाboth
उभा:
Kartā (दातारौ इति)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
दातारौtwo givers
दातारौ:
Kartā (स्तुत्यर्थे)
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootदा (धातु) → दातार् (कृत्: तृ)
विषाम्of the clans/peoples
विषाम्:
Sambandha (दातारौ … विषाम्)
TypeNoun
Rootविṣ (प्रातिपदिक) / ‘विष’ (here: ‘people/clans’, Vedic)
रयीणाम्of riches
रयीणाम्:
Sambandha (दातारौ … रयीणाम्)
TypeNoun
Rootरयि (पुंलिङ्ग)
उभाboth
उभा:
Kartā (हुवे इत्यत्र आह्वेयत्वेन)
TypePronoun/Adjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / उभय
वाजस्यof the prize/strength
वाजस्य:
Sambandha (सातये—‘for winning of vāja’)
TypeNoun
Rootवाज (पुंलिङ्ग)
सातयेfor winning, for attainment
सातये:
Sampradāna/Prayojana (उद्देश्य: ‘for winning’)
TypeNoun
Rootसाति (स्त्रीलिङ्ग) < √सन्/सा (to win/gain) (Vedic noun)
हुवेI invoke
हुवे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootहू (धातु) — ‘to call/invoke’
वाम्you two
वाम्:
Karma (हुवे—आह्वानस्य कर्म)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) — वाम्