HomeRig VedaMandala 6Sukta 51Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.51

Rishi: Bharadvāja (traditional attribution for RV 6.51)
Devata: Mitra-Varuṇa (Ādityas), with solar ‘Eye’ motif
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical count in critical edition)

उदु त्यच्चक्षुर्महि मित्रयोराँ एति प्रियं वरुणयोरदब्धम् । ऋतस्य शुचि दर्शतमनीकं रुक्मो न दिव उदिता व्यद्यौत् ॥

उदु॒ त्यच्चक्षु॒र्महि॑ मि॒त्रयो॒राँ एति॑ प्रि॒यं वरु॑णयो॒रद॑ब्धम् । ऋ॒तस्य॒ शुचि॑ दर्श॒तमनी॑कं रु॒क्मो न दि॒व उदि॑ता॒ व्य॑द्यौत् ॥

úd u tyác cákṣur máhi mitráyor ā́ṃ éti priyáṃ váruṇayor ádabdham | ṛtásya śúci darśatám anī́kaṃ rukmó na divá úd itā́ vy àdyaut ||

Kia “Con Mắt” vĩ đại vươn lên—được Mitra yêu mến, và đối với Varuṇa là điều không thể phản bội; gương mặt thanh khiết, hiển lộ của ṛta (Chân lý/Trật tự). Như ánh vàng rực rỡ, nó được nâng khỏi trời cao và chiếu tỏa khắp nơi, đánh thức trong chúng con cái nhìn biết phân định luật của muôn loài.

उत् । ऊँ॒ इति॑ । त्यत् । चक्षुः॑ । महि॑ । मि॒त्रयोः॑ । आ । एति॑ । प्रि॒यम् । वरु॑णयोः । अद॑ब्धम् । ऋ॒तस्य॑ । शुचि॑ । द॒र्श॒तम् । अनी॑कम् । रु॒क्मः । न । दि॒वः । उत्ऽइ॑ता॑ । वि । अ॒द्यौ॒त् ॥उत् । ऊँ इति । त्यत् । चक्षुः । महि । मित्रयोः । आ । एति । प्रियम् । वरुणयोः । अदब्धम् । ऋतस्य । शुचि । दर्शतम् । अनीकम् । रुक्मः । न । दिवः । उत्इता । वि । अद्यौत् ॥ut | oṃ iti | tyat | cakṣuḥ | mahi | mitrayoḥ | ā | eti | priyam | varuṇayoḥ | adabdham | ṛtasya | śuci | darśatam | anīkam | rukmaḥ | na | divaḥ | ut-itā | vi | adyaut

उदुup, forth (indeed)
उदु:
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) + उ (एव/उ) अव्यय
त्यत्that (thing)
त्यत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चक्षुःeye; sight
चक्षुः:
Karma
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक) < √चक्ष्/√चक्षु (देखना)
महिgreatly; mightily
महि:
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय) < मह्/महन् (महत्त्व)
मित्रयोःof Mitra
मित्रयोः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
आँtowards
आँ:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय; वैदिक रूप ‘आँ’)
एतिgoes; comes forth
एति:
Kriyā
TypeVerb
Root√इ (गमन) + प्र (लट्)
प्रियंdear; beloved
प्रियं:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
वरुणयोःof Varuṇa
वरुणयोः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
अदब्धम्unharmed; unbeguiled; unassailable
अदब्धम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ- + दब्ध (कृदन्त/विशेषण) < √दभ् (हिंसा/छल)
ऋतस्यof Ṛta (cosmic order)
ऋतस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
शुचिbright; pure
शुचि:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
दर्शतम्beautiful to see; splendid
दर्शतम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदर्शत (प्रातिपदिक) < √दृश् (देखना)
अनीकम्face; appearance; radiance
अनीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
रुक्मःthe golden (disk/ornament); the sun
रुक्मः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
दिवःfrom heaven; of the sky
दिवः:
Apādāna (abl.) / Sambandha (gen.)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
उदिताःrisen; having arisen
उदिताः:
Kartā (सहचर/विशेषण)
TypeParticiple
Rootउदित (कृदन्त) < उद् + √इ (उदय/उत्थान)
विapart; forth; widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
अद्यौत्shone forth; flashed
अद्यौत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootवि + √द्युत् (दीप्ति)