Rig Veda 6.21.2 — Mandala 6, Sukta 21, Mantra 2

Sukta 6.21

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तमु स्तुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भिर्यज्ञवृद्धम् । यस्य दिवमति मह्ना पृथिव्याः पुरुमायस्य रिरिचे महित्वम् ॥

Transliteration

tamu stuṣe indraṃ yo vidāno girvāhasaṃ gīrbhir yajña-vṛddham | yasya divam ati mahnā pṛthivyāḥ puru-māyasya ririce mahi-tvam ||

Translation

Ta tán tụng Indra ấy—Đấng được nhận biết trong sự thấy biết, Đấng chuyên chở những thánh ca, Đấng được tăng trưởng bởi tế lễ. Sự vĩ đại của Ngài, đa dạng quyền năng, nhờ uy lực mà tràn đầy, vượt quá cả trời và vượt quá cả đất.

Word by Word

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed / and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• स्तुषे: I praise
• स्तुषे: —
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तुतौ)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विदानः: knowing, wise
• विदानः: कर्तृ
• Type: Adjective/Participle
• Root: √विद् (ज्ञाने) → विद्वस्/विदान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• गिर्वाहसम्: the hymn-bearer (receiver of songs)
• गिर्वाहसम्: कर्म
• Type: Noun/Epithet
• Root: गिर्वाहस् (प्रातिपदिक; गिर्+वाह ‘स्तुतिवाहक/स्तोत्र-वाहक’)

• गीर्भिः: with hymns
• गीर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• यज्ञवृद्धम्: increased by sacrifice / who grows through worship
• यज्ञवृद्धम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ-वृद्ध (समास-प्रातिपदिक)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दिवम्: heaven, sky
• दिवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)

• अति: beyond, over
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• मह्ना: by greatness, by might
• मह्ना: करण
• Type: Noun
• Root: मघन्/मह्न् (प्रातिपदिक; ‘महत्त्व/महिमा’)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• पुरुमायस्य: of the many-skilled / of manifold power
• पुरुमायस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective (genitive) / Epithet
• Root: पुरु-माय (समास-प्रातिपदिक; ‘बहु-माया/बहु-शक्ति’)

• रिरिचे: has surpassed / has overflowed
• रिरिचे: —
• Type: Verb
• Root: √रिच् (विरेचने/रिक्ते)

• महित्वम्: greatness, majesty
• महित्वम्: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: महित्व (प्रातिपदिक; ‘महत्ता’)