Mantra 20
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स हि विश्वाति पार्थिवा रयिं दाशन्महित्वना । वन्वन्नवातो अस्तृतः ॥
Samhita Patha (IAST)
स हि विश्वाति॒ पार्थि॑वा र॒यिं दाश॑न्महित्व॒ना । व॒न्वन्नवा॑तो॒ अस्तृ॑तः ॥
Transliteration
sá hí viśvā́ti pārthívā rayím dā́śan mahitvánā | vánvan ávātó ástṛtaḥ ||
Translation
Quả thật, Ngài vượt trên mọi thước đo trần thế; bằng uy lực vĩ đại, Ngài ban sự sung mãn của phú quý linh thiêng (rayi). Ngài thắng tiến về phía trước, không lay chuyển trước gió nghịch, không bị gió làm tan tác.
Padapatha (Word Analysis)
सः । हि । विश्वा॑ । अति॑ । पार्थि॑वा । र॒यिम् । दाश॑त् । म॒हि॒ऽत्व॒ना । व॒न्वन् । अवा॑तः । अस्तृ॑तः ॥सः । हि । विश्वा । अति । पार्थिवा । रयिम् । दाशत् । महित्वना । वन्वन् । अवातः । अस्तृतः ॥saḥ | hi | viśvā | ati | pārthivā | rayim | dāśat | mahi-tvanā | vanvan | avātaḥ | astṛtaḥ
Word by Word
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
विश्वातिfrom all sides; surpassing all
विश्वाति:
—
TypeIndeclinable (adverbial) / compound-like form
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + आति (अव्यय/उपसर्गार्थक-निपात)
पार्थिवाearthly (ones), terrestrial (men/kings)
पार्थिवा:
कर्म
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक; पृथिवी-सम्बन्धी)
रयिम्wealth, riches
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
दाशन्(he) gives/bestows
दाशन्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootदाश् (धातु; ‘to give, to bestow, to worship/serve’)
महित्वनाby (his) greatness, through majesty
महित्वना:
करण
TypeNoun (instrumental abstract)
Rootमहित्वन (प्रातिपदिक; महित्व ‘greatness’ + -ना करण-प्रत्यय)
वन्वन्striving, winning
वन्वन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootवन्व्/वन् (धातु; ‘to strive, to win, to pursue’)
अवातःwindless, without wind
अवातः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअ- + वात (प्रातिपदिक; ‘wind’)
अस्तृतःunspread/unsprinkled; unstrewn (i.e., unobstructed/undisturbed)
अस्तृतः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective (past passive participle with privative a-)
Rootअ- + स्तृ (धातु/प्रातिपदिक-आधार; ‘to strew/spread/cover’) → स्तृत (PPP)