Mantra 14
Sukta 6.16
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.16)
Samhita Patha (Devanagari)
तमु त्वा दध्यङ्ङृषिः पुत्र ईधे अथर्वणः । वृत्रहणं पुरंदरम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तमु॑ त्वा द॒ध्यङ्ङृषि॑: पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः । वृ॒त्र॒हणं॑ पुरंद॒रम् ॥
Transliteration
tám u tvā dadhyáṅ ṛ́ṣiḥ putrá īdhe átharvaṇaḥ | vṛtrá-haṇaṃ puraṃ-darám ||
Translation
Chính Ngài—Agni—mà hiền triết Dadhyaṅ, con của Atharvan, nhóm lên: kẻ sát diệt Vṛtra, kẻ phá tan thành lũy khép kín. Hỡi Agni, xin hãy trở thành sức mạnh trong chúng con, đập vỡ bóng tối bị niêm phong và giải phóng ánh sáng.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वा॒ । द॒ध्यङ् । ऋषिः॑ । पु॒त्रः । ई॒धे॒ । अथ॑र्वणः । वृ॒त्र॒ऽहन॑म् । पु॒र॒म्ऽद॒रम् ॥तम् । ऊँ इति । त्वा । दध्यङ् । ऋषिः । पुत्रः । ईधे । अथर्वणः । वृत्रहनम् । पुरम्दरम् ॥tam | oṃ iti | tvā | dadhyaṅ | ṛṣiḥ | putraḥ | īdhe | atharvaṇaḥ | vṛtra-hanam | puram-daram
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed / and
उ:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (अस्मद्-युष्मद् सर्वनाम)
दध्यङ्ङृषिःthe seer Dadhyañc
दध्यङ्ङृषिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootदध्यङ् (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक) + ऋषि
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्तृ (दध्यङ्ङृषेः विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
ईधेkindles / invokes
ईधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootइध् (इन्धे) ‘प्रदीपने/दीप्तौ’
अथर्वणःof Atharvan
अथर्वणः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (proper name/lineage)
Rootअथर्वन् (प्रातिपदिक)
वृत्रहणम्Vṛtra-slayer
वृत्रहणम्:
कर्म (त्वा—विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)
पुरंदरम्fort-destroyer
पुरंदरम्:
कर्म (त्वा—विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपुरंदर (प्रातिपदिक; पुर् + दॄ/दर् ‘भेदन’)