Rig Veda 3.26.3: Mandala 3, Sukta 26, Mantra 3

Sukta 3.26

Rishi: Kuśika / Viśvāmitra lineage

Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Jagatī (likely; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अश्वो न क्रन्दञ्जनिभिः समिध्यते वैश्वानरः कुशिकेभिर्युगेयुगे । स नो अग्निः सुवीर्यं स्वश्व्यं दधातु रत्नममृतेषु जागृविः ॥

Transliteration

aśvó na krándan jánibhiḥ sám idhyate vaiśvānaráḥ kuśikébhir yugé-yuge | sá no agníḥ su-vī́ryaṁ sv-aśvyáṁ dádhātu rátnam amṛ́teṣu jā́gṛviḥ ||

Translation

Như con ngựa hí vang, Vaiśvānara được nhóm lên bởi những lần “sinh khởi”; bởi các Kuśika, Ngài được thắp sáng hết đời này sang đời khác. Nguyện Agni ấy—đấng tỉnh thức giữa các bậc bất tử—đặt vào nơi chúng con kho báu: dũng lực anh hùng cao quý và quyền năng chân chính điều ngự các hơi thở sinh mệnh (prāṇa) đưa ta tiến bước.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अश्वः: a horse
• अश्वः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• क्रन्दन्: neighing, crying out
• क्रन्दन्: Kartā (अश्वः के विशेषणरूपेण)
• Type: Verb (participle)
• Root: क्रन्द्

• जनिभिः: with births; with begettings (i.e., by successive generations/productions)
• जनिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: जनि (प्रातिपदिक; ‘जन्म/उत्पत्ति’)

• समिध्यते: is kindled, is enkindled
• समिध्यते: — (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-इध्

• वैश्वानरः: Vaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
• वैश्वानरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक)

• कुशिकेभिः: by/with the Kuśikas
• कुशिकेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: कुशिक (प्रातिपदिक; जन/गोत्रनाम)

• युगेयुगे: in every age; from yoke to yoke (each generation)
• युगेयुगे: Adhikaraṇa
• Type: Noun (reduplicated compound)
• Root: युग (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: Kartā (दधातु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• नः: to us; for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सुवीर्यम्: good heroism; excellent manly power
• सुवीर्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सु-वीर्य (प्रातिपदिक)

• स्वश्व्यम्: good horses; good horsemanship/possession of fine steeds
• स्वश्व्यम्: Karma
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: सु- अश्व्य / स्व-अश्व्य (प्रातिपदिक)

• दधातु: may he place; may he bestow
• दधातु: — (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा

• रत्नम्: treasure, precious gift
• रत्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)

• अमृतेषु: among the immortals; in the immortal (realms/beings)
• अमृतेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• जागृविः: wakeful, vigilant
• जागृविः: Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Adjective (perfect participial formation)
• Root: जागृ (√जागृ ‘to be awake’)